Ο Μυθικός ήρωας Προμηθέας υπήρξε ο ευεργέτης του ανθρωπίνου γένους γιατί δώρισε στα παιδιά του το «πυρ το ιερό». Όχι μόνο με τη φυσική μορφή της φωτιάς αλλά με τον συμβολισμό της νόησης.
Ο άνθρωπος έως τότε ακολουθούσε έναν βίο που προσομοίαζε με τον βίο των ζώων, κατά τον Πλάτωνα στον Πρωταγόρα. Με το δώρο του ο Προμηθέας αλλάζει την εξέλιξη του είδους, βοηθώντας τον άνθρωπο να «φωτιστεί». Ο θεμέλιος λίθος του πολιτισμού μόλις μπήκε.
Ο άνθρωπος αναλαμβάνει δράσεις και πρωτοβουλίες, αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση τόσο του εαυτού του όσο και του περιβάλλοντός του. Άρχισε να παρατηρεί τον κόσμο ως προς τις λειτουργίες του και να αναγνωρίζει τον δικό του ρόλο και σκοπό.
Με την ίδρυση των κοινωνιών αναγνωρίστηκε και ο βασικός σκοπός της ανθρωπότητας: η δημιουργία πολιτισμού. Δηλαδή η έκφραση των αρχετύπων, κατά Πλάτωνα, με την αρχή της αναλογίας μικρόκοσμου και μακρόκοσμου.
Ο Πολιτισμός λοιπόν, κατά τη μυθολογία, μας χαρίστηκε σαν βάση μιας εξελικτικής πορείας, η οποία μαζί με τη φιλοσοφία έθεσαν τις προϋποθέσεις για τον αυτοπροσδιορισμό του ανθρώπου, τη θέση του στο Σύμπαν και κυρίως τη θέση του σε σχέση με τα βαθιά συναισθήματά του.
Ο πολιτισμός στηρίζεται σε πυλώνες, κοινωνικούς, συμπεριφορικούς και κυρίως σε εκφραστικούς.
Πολιτισμός δεν είναι λοιπόν μόνο η έκφραση στην τέχνη, αλλά και ο τρόπος που ζεις ή συμπεριφέρεσαι μέσα σε ένα κοινωνικό σύνολο. Από το απλούστερο έως το πλέον σύνθετο. Από την απλή ευγένεια έως τη συμμετοχή και υποστήριξη.
Στην τέχνη ο πολιτισμός ορίζει τα πλαίσια μέσα στα οποία οι ανάγκες έκφρασης και δημιουργίας, ταυτίζονται με τα αρχέτυπα της ανθρώπινης ύπαρξης, καθώς και με την ιερότητα της αναζήτησης.
Στα πλαίσια αυτής της αναζήτησης και της αιώνιας πρότασης, ο πολιτισμός λειτουργεί αμφίδρομα σε σχέση με το υποκείμενο και το Εγώ.
Λογικό είναι λοιπόν να βρίσκεται πάντα στο στόχαστρο κάθε είδους τσαρλατάνου και κάθε είδους πολιτικάντη. Είναι φανερό ότι αν η εξουσία θελήσει να προσβάλλει με οποιονδήποτε τρόπο τον άνθρωπο, αυτό θα το κάνει μόνο μέσω του πολιτισμού.
Κι αυτό θα συμβεί διότι η πολιτική έχασε τον βασικό της σκοπό: Την ανάδειξη και την ανύψωση του ανθρώπου. Η πολιτική έγινε “μικρή” και στείρα.
Η αλλοίωση ενός πολιτισμού είναι το ζητούμενο σε κάθε επιβολή αρχών και όρων. Μεταβάλλοντας τις πολιτιστικές πηγές, μέσω λογοκρισίας, αλλοιώνοντας ή αποκρύπτοντας βασικά πολιτιστικά αγαθά, η κάθε μορφή εξουσίας δημιουργεί συστήματα τέτοια που η κάθε πρόσβαση είναι απαγορευτική.
Ο πολιτισμός, μέσω της έκφρασής του που είναι τέχνη, δεν υποτάσσεται και δεν στρατεύεται. Δεν ολιγωρεί και δεν διαθλάται. Η τέχνη είναι τόσο σταθερή όσο και κυμαινόμενη. Είναι μεταβαλλόμενη συνεχώς, άρα ανεξέλεγκτη.
Θα βρει τον τρόπο να υπάρχει και να επιβιώνει, γιατί είναι φυτεμένη σε ψυχές. Ψυχές που καίγονται από το ίδιο πυρ του Προμηθέα.
*Σκηνοθέτης Κινηματογράφου, Τηλεόρασης, Θεάτρου
-320x213.png)
