Εθνικό Θέατρο: «Η προξενήτρα», σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος

Η σοφία, το σκηνοθετικό ταλέντο του Θωμά Μοσχόπουλου, η έξυπνη επινόηση της σκηνογράφου Ευαγγελίας Θεριανού και οι θαυμάσιες ερμηνείες των ηθοποιών, του έργου «Προξενήτρα», του συγγραφέα Θόρντον Ουάιλντερ, δημιούργησαν μια αριστουργηματική παράσταση που θα ζήλευε κάθε ευρωπαϊκή χώρα.

Μία τετράγωνη, σιδερένια κατασκευή με πόρτες στο κέντρο της σκηνής. Μεταξύ τους είναι ανεξάρτητες. Συνδέονται, όμως, γιατί κάθε φορά που ανοίγουν, βλέπουμε την υπόθεση του έργου. Αναπαραστάσεις της κοινωνίας. Η σκηνή είναι περιστρεφόμενη, ασταθής, σαν τη ζωή μας. Σε συνεπαίρνουν η ατμόσφαιρα, οι διάλογοι, τα νοήματα.

Πρωταγωνιστής είναι ο Οράτιος Βαντεργκέλντερ (Σίμος Κακάλας), έμπορος τροφίμων, με υπαλλήλους του, τον Κορνήλιο Χακλ (Πάνος Παπαδόπουλος) και τον Βαρνάβα Τάκερ (Φώτης Στρατηγός). Δύο καταπιεσμένοι εργαζόμενοι που δεν έχουν πάρει ποτέ στη ζωή τους ρεπό. Πρωταγωνίστρια η κοσμική κυρία Ντόλλυ (Γαλήνη Χατζηπασχάλη) που είναι προσκολλημένη στον Οράτιο ως υποψήφια νύφη.

Υπέροχη η ερμηνεία της Ράνιας Οικονομίδου στο ρόλο της Φλώρας Βαν Χόυζεν.

Μία φαρσοκωμωδία όπως είναι οι φάρσες της ζωής, απολαυστική, χωρίς όμως να υπάρχει τίποτα απλουστευμένο.

Ο Οράτιος λέει κάποια στιγμή: «Οι περισσότεροι άνθρωποι σε τούτον εδώ τον κόσμο είναι ηλίθιοι… Εμείς οι λογικοί άνθρωποι, υπάρχουμε για να παρεμποδίσουμε την εξάπλωση της ηλιθιότητας…» Οι φράσεις αυτές μου θύμισαν τον Ιταλό ιστορικό της οικονομίας Κάρλο Τσιπόλα, που υποστηρίζει ότι: «Όταν αντιμετωπίζεις ένα ηλίθιο άτομο, βρίσκεσαι ολοκληρωτικά στο έλεός του. Οι ηλίθιοι είναι επικίνδυνοι και επιβλαβείς επειδή οι λογικοί δυσκολεύονται να συλλάβουν και να κατανοήσουν την παράλογη συμπεριφορά. Το γεγονός ότι οι δραστηριότητες και οι ενέργειες ενός ηλίθιου είναι αλλοπρόσαλλες δεν καθιστά μόνο την άμυνα προβληματική αλλά και την αντεπίθεση εξαιρετικά δύσκολη».

Ο συγγραφέας τονίζοντας την αξία των χρημάτων, τα παρομοιάζει με την κοπριά: «Δεν έχει καμία απολύτως αξία εκτός αν τη χρησιμοποιείς σαν λίπασμα για να φυτρώσει κάτι καινούριο… Τα λεφτά… αχ τα λεφτά… είναι σαν τον ήλιο που έχουμε πάνω απ’ τα κεφάλια μας. Μπορεί να σε ζεστάνουν, μπορεί και να σε κάψουν…»

Ο ίδιος για την ιδιοκτησία: «Ο νόμος έχει φτιαχτεί για να προστατεύει την ιδιοκτησία. Τον νόμο, όμως, δεν τον απασχολεί εάν ο κάτοχος της ιδιοκτησίας αξίζει να την κατέχει ή όχι και γι’ αυτό ο νόμος χρειάζεται διορθώσεις. Υπάρχουν αρκετές χιλιάδες άνθρωποι σ’ αυτή τη χώρα που ασχολούνται με τη διόρθωση του νόμου…»

Όσο για τη ζωή, λέει ότι είναι γεμάτη απογοητεύσεις και ψευδαισθήσεις.

Για τη θέση της γυναίκας, όταν αποφασίζει ο Οράτιος να παντρευτεί, λέει: «Έχω τους λόγους μου που σκοπεύω να ξαναπαντρευτώ. Μ’ αρέσει στο σπίτι μου να ζω τακτοποιημένα, άνετα και οικονομικά. Και κάτι τέτοιο είναι γυναικεία δουλειά. Αλλά ούτε μια γυναίκα δεν πρόκειται να τα κάνει όλα όπως πρέπει, εάν δεν πληρώνεται με κάποιο αντίτιμο. Για να διαχειριστεί μια γυναίκα σωστά ένα σπίτι, θα πρέπει να νιώθει ότι αυτό το σπίτι είναι το σπίτι της. Ο γάμος είναι ο τρόπος που δωροδοκείς μια εν δυνάμει οικιακή βοηθό ώστε να την κάνεις να πιστεύει πως είναι η νοικοκυρά».

Ένα έργο με σπαρταριστούς διαλόγους που μας έκανε να νιώσουμε μια δροσερή πνοή, μέσα από έναν χείμαρρο της άγριας καθημερινότητας που κοντεύει να μας πνίξει. «Το μέλλον», λέει ο Ουάιλντερ, «είναι η ακριβότερη πολυτέλεια». Όσο για τη βεβαιότητα του θανάτου, κάθε στιγμή κάνει τα πράγματα πιο εφήμερα και πιο σημαντικά.

Ταυτότητα παράστασης:
Μετάφραση-Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος
Σκηνικά: Ευαγγελία Θεριανού
Κοστούμια: Κλαιρ Μπρέισγουελ
Επεξεργασία-διασκευή μουσικών κομματιών παράστασης: Γιάννης Μαραμαθάς
Κίνηση: Σοφία Πάσχου
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Δραματολόγος παράστασης: Εύα Σαραγά
Βοηθός σκηνοθέτη: Γιώργος Παύλου
Βοηθός σκηνογράφου: Ζενεβιέβ Αθανασοπούλου
Βοηθός ενδυματολόγου: Αλέξανδρος Γαρνάβος
Σχεδιασμός κομμώσεων: Κωνσταντίνος Κολιούσης
Σχεδιασμός μακιγιάζ: Olga Faleichyk

Διανομή (με αλφαβητική σειρά):
Μελίνα Βαμπούλα, Θανάσης Δήμου, Σίμος Κακάλας, Άλκης Μπακογιάννης, Ιωάννης Μυστακίδης, Ράνια Οικονομίδου, Πάνος Παπαδόπουλος, Θανάσης Ραφτόπουλος, Ευδοκία Ρουμελιώτη, Γιάννης Σαμψαλάκης, Φώτης Στρατηγός, Βιβή Φωτοπούλου, Γαλήνη Χατζηπασχάλη

Μουσικός επί σκηνής: Γιάννης Μαραμαθάς (πιάνο)

Φωτογραφίες παράστασης: Πάτροκλος Σκαφίδας
Βίντεο παράστασης: Νίκος Πάστρας
Επεξεργασία φωτογραφιών: Mavra gidia

*Δημοσιογράφος-συγγραφέας