Εκεχειρία

Επτά ημέρες πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες, κι άλλες τόσες μετά την τέλεσή τους, οι αρχαίοι ημών πρόγονοι σταματούσαν να αλληλοσφάζονται, ώστε οι αθλητές, απαλλαγμένοι από τις στρατιωτικές υποχρεώσεις τους, να μεταβούν με ασφάλεια στην Ολυμπία για να λάβουν μέρος στους Αγώνες και μετά να επιστρέψουν στην πόλη τους ανενόχλητοι. Αυτή τη συμφωνία την είπαν «εκεχειρία».

Το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας ορίζει τη λέξη ως την «αναστολή των εχθροπραξιών για συγκεκριμένη χρονική περίοδο βάσει αμοιβαίας συμφωνίας των εμπολέμων μερών». Η εκεχειρία, δηλαδή η ανακωχή, η κατάπαυση των εχθροπραξιών, σημαίνει συνεκδοχικά και την ίδια τη συνθήκη για την αναστολή των συγκρούσεων, πολεμικών ή πολιτικών, καθώς και την περίοδο που διαρκεί αυτή. Η λέξη παράγεται από την αρχαία φράση «έχων χείρας», με το «έχω» να σημαίνει «συγκρατώ, σταματώ».

Ας συγκρατήσουμε λοιπόν τα αρματωμένα χέρια μας, έλεγαν οι αρχαίοι, ας αποθέσουμε τα όπλα κι ας υπηρετήσουμε το ιδεώδες του αθλητισμού, μιας προσομοίωσης πολέμου που εκτονώνει τη μαχητική ορμή: ποιος θα ρίξει πιο μακριά το ακόντιο, π.χ., χωρίς όμως κανείς να πάθει τίποτα. Κάτι που τηρήθηκε, γενικά, στους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά βέβαια, όταν έληγε η εκεχειρία, οι δαφνοστεφανωμένοι αθλητές ξανάπιαναν τα όπλα τους και, περιβεβλημένοι με ένα νέο, αυξημένο κύρος, ξεκοίλιαζαν ο ένας τον άλλον εν δόξη και τιμή…

Κάποιες προσπάθειες να αναβιώσει η αρχαία ολυμπιακή εκεχειρία στη σύγχρονη εποχή απέτυχαν παταγωδώς. Το 1992 η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή έκανε έκκληση στα κράτη να τηρηθεί η Ολυμπιακή Εκεχειρία, ώστε αθλητές από την πρώην Γιουγκοσλαβία να λάβουν μέρος στην Ολυμπιάδα της Βαρκελώνης, πλην εις μάτην. Το 2000 ιδρύθηκε το Διεθνές Κέντρο Ολυμπιακής Εκεχειρίας, με έδρα στην Αρχαία Ολυμπία και γραφεία στην Αθήνα. Σήμερα, πρόεδρός του είναι ο καθηγητής Κωνσταντίνος Φίλης και η αποστολή του, όπως διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του Κέντρου, είναι «η προώθηση των Ολυμπιακών Αξιών, της Ειρήνης, της Φιλίας και η καλλιέργεια της διεθνούς κατανόησης. Ειδικότερα, το ΔΚΟΕ αποσκοπεί στην τήρηση της Ολυμπιακής Εκεχειρίας, επιδιώκοντας την παύση όλων των εχθροπραξιών κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων, αλλά και πέραν αυτών».

Ευγενής στόχος, το δίχως άλλο, πλην όμως ανέφικτος. Είναι πολλά τα λεφτά, είναι κεφαλαιώδη τα διακυβεύματα, είναι τεράστια τα συμφέροντα που πυροδοτούν και συντηρούν τους πολέμους, ώστε να παύσουν αυτοί, ακόμα και για λίγες βδομάδες κάθε τέσσερα χρόνια, προς χάριν των Ολυμπιακών Αγώνων.

Το τρέχον επίσημο αφήγημα περί Ολυμπιακής Εκεχειρίας δυστυχώς δεν έχει κατορθώσει να γίνει τίποτα άλλο πάρεξ ένα ανώδυνο, ευχάριστο στ’ αυτιά κομιλφό ευχολόγιο, όταν σήμερα, που γράφεται αυτό το κομμάτι, το κράτος του Ισραήλ βομβαρδίζει τη Ράφα ολοκληρώνοντας τη Γενοκτονία των Παλαιστινίων, όταν ακόμα ματώνει η Ουκρανία, όταν τοπικές και περιφερειακές συγκρούσεις συνεχίζουν να μαίνονται σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Η Ολυμπιακή Εκεχειρία σήμερα είναι ένα κενό γράμμα, που γράφει όμως όμορφα στον φακό, δίνοντας μιαν αρχαιοπρεπή άλω σε όλη αυτή τη γιγαντιαία πασαρέλα χορηγών και βιονικών αθλητών, που είναι οι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες. Θα το τρώμε στη μάπα αυτό το επιχρυσωμένο, μουσαντέ αφήγημα περί ειρήνης όλο και περισσότερο καθόσον πλησιάζουμε στις 26 Ιουλίου, όταν θα ξεκινήσουν πανηγυρικά οι 33οι Ολυμπιακοί Αγώνες στο Παρίσι.

Πολύ θα ευχαριστηθούν τη λαμπρή τελετή έναρξης οι Παλαιστίνιοι που κατάφεραν να επιβιώσουν μέσα στον ερειπιώνα της Γάζας…

♦ Η Ολυμπιακή Εκεχειρία σήμερα είναι ένα κενό γράμμα, που γράφει όμως όμορφα στον φακό, δίνοντας μιαν αρχαιοπρεπή άλω σε όλη αυτή τη γιγαντιαία πασαρέλα χορηγών και βιονικών αθλητών, που είναι οι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες