Σε τεντωμένο σκοινί επιδιώκει να ισορροπήσει για μια ακόμα φορά η Ε.Ε. Από τη μια, οι Βρυξέλλες θέλουν να υποστηρίξουν το Ισραήλ, καταδικάζοντας την επίθεση του Ιράν, από την άλλη να πιέσουν το Ισραήλ να μην απαντήσει και να αλλάξει ρότα στη Γάζα.
Θα το επιχειρήσουν σήμερα οι υπουργοί Εξωτερικών στην έκτακτη τηλεδιάσκεψη που συγκάλεσε μετά την επίθεση του Σαββάτου ο Υπατος Εκπρόσωπος της Ε.Ε. για θέματα εξωτερικής πολιτικής Ζοζέπ Μπορέλ. Θεωρείται όμως βέβαιο ότι η σκυτάλη θα περάσει στους ηγέτες την Τετάρτη, όταν θα έρθουν στις Βρυξέλλες για τη διήμερη Σύνοδο Κορυφής που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της βελγικής προεδρίας.
Οι Ευρωπαίοι υπουργοί Εξωτερικών θα «συναντηθούν» διαδικτυακά στις 6 ώρα Ελλάδας και η βασική τους επιδίωξη θα είναι η αποκλιμάκωση. Στη συζήτηση θα συμπεριλαμβάνονται και οι πιθανές (επιπλέον) κυρώσεις κατά του Ιράν.
Ωστόσο, τριών ειδών κυρώσεις είναι ήδη σε ισχύ κατά της Τεχεράνης ως απάντηση στην ανάπτυξη πυρηνικών, τις συνεχείς παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του θανάτου της Μαχσά Αμινί από την αστυνομία ηθικής του καθεστώτος το 2022, αλλά και λόγω της πώλησης drones στη Ρωσία.
«Η Ε.Ε. δεν διαθέτει πολλά μέσα για να πιέσει το Ιράν, δυστυχώς, εκτός φυσικά από τη διπλωματία της, επειδή οι σχέσεις έχουν ήδη περικοπεί σοβαρά, μετά την αποχώρηση από την πυρηνική συμφωνία και των Ηνωμένων Πολιτειών επί Τραμπ και την επιβολή των πρώτων κυρώσεων. Από τότε το Ιράν είναι βασικά ένας παρίας στη διεθνή πολιτική και, από τότε που η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, κλίνει εντελώς στο ρωσικό στρατόπεδο. Με άλλα λόγια, το Ιράν είναι πλέον σχεδόν πλήρως απομονωμένο από τη Δύση. Επομένως, ελάχιστα θα μπορούσε να επιφέρει ένας ακόμη γύρος κυρώσεων της Ε.Ε. κατά του Ιράν», εξήγησε στην «Εφ.Συν.» ο δρ Σβεν Μπίσοπ από το Ινστιτούτο Εγκμόντ στις Βρυξέλλες.
Αντίθετα, σύμφωνα με τον ειδικό, η Ε.Ε. μπορεί να πιέσει το Ισραήλ. «Η Ε.Ε. έχει δυνητικά μεγάλη δύναμη επιρροής έναντι του Ισραήλ, δυνατότητα για μεγάλη οικονομική μόχλευση. Αλλά φυσικά, όσο ορισμένα κράτη-μέλη της Ε.Ε. συνεχίζουν να υποστηρίζουν το Ισραήλ λίγο πολύ άνευ όρων, η Ε.Ε. είναι ανίκανη να χρησιμοποιήσει αυτό το μέσο οικονομικής πίεσης», σημειώνει με σαφήνεια.
Οπως εξήγησε, το Ισραήλ πιθανότατα να προκάλεσε το χτύπημα του Ιράν επειδή ένιωθε ότι χάνει την υποστήριξη των συμμάχων του, ακόμα και των Αμερικανών. Η επίθεση του Ιράν ανανέωσε την υποστήριξη αυτή.
«Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει τώρα η Ε.Ε. είναι να στείλει πολύ ξεκάθαρα μηνύματα για να καταστήσει πολύ σαφές σε όλα τα μέρη, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ και του Ιράν, ότι κανένας, ούτε η Ε.Ε. ούτε οι ΗΠΑ, έχουν κανένα ενδιαφέρον σε μια ευρύτερη κλιμάκωση του πολέμου», εξηγεί.
«Επομένως, δεν πρέπει να υπάρξει άλλη αντιπαράθεση μεταξύ του Ιράν και του Ισραήλ. Αλλά θα πρέπει επίσης να υπάρξει μια άμεση κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, προκειμένου να πάμε στην επόμενη μέρα», καταλήγει.
Στο κείμενο των συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής υπάρχει ήδη αναφορά στις ιρανικές επιθέσεις και αποτυπώνεται ακριβώς αυτή η γραμμή. Οι ηγέτες θα ζητούν μέγιστη δυνατή αυτοσυγκράτηση για αποφυγή κλιμάκωσης.
