Οσοι υποστηρίζουν ότι η οικονομία λειτουργεί και με όρους ψυχολογίας γνωρίζουν ότι η καλλιέργεια κλίματος αναμονής για νέες αυξήσεις των τιμών λειτουργεί συχνά ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία.
Στο θέμα του «πυρετού του κακάο», του οποίου οι διεθνείς τιμές τον Μάρτιο εκτοξεύθηκαν σε ιστορικό ρεκόρ 45ετίας, οι υπαρκτές ελλείψεις στις πρώτες ύλες, λόγω των αντίξοων κλιματικών συνθηκών που κατέστρεψαν μεγάλο μέρος της φετινής σοδειάς στις παραγωγούς χώρες της Δυτικής Αφρικής, είναι μόνο ένα μέρος της εξίσωσης. Ενα άλλο είναι τα «τερτίπια» των σπεκουλαδόρων της διεθνούς αγοράς, που τζογάρουν με τις τιμές των futures- συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, δηλαδή των προϊόντων που δεν έχουν ακόμα παραχθεί, οδηγώντας τους χρηματιστηριακούς δείκτες σε παροξυσμό.
Από τις αρχές του 2024 οι τιμές των συμβολαίων του κακάο έχουν υπερδιπλασιαστεί, αγγίζοντας τα 9.900 δολάρια τον τόνο, υψηλότερα από την τιμή του χαλκού. Σύμφωνα με την ανάλυση του Bloomberg οι ελλειμματικές σοδειές δικαιολογούν ώς ένα βαθμό τη συνεχιζόμενη άνοδο των τιμών, οι οποίες κινούνται αυξητικά από τα τέλη του 2022. Ωστόσο η ακραία ένταση του πρόσφατου χρηματιστηριακού ράλι οδηγεί τους αναλυτές στο συμπέρασμα ότι ευθύνονται και χρηματοοικονομικοί παράγοντες:
«Οι πωλητές που έχουν στα χέρια τους συμβόλαια κακάο ελπίζουν ότι οι τιμές τους θα ανεβούν, αλλά προστατεύουν τους εαυτούς τους τοποθετώντας παράπλευρα στοιχήματα στην πτώση των τιμών. Αν οι τιμές ανεβούν, τα κέρδη στο χαρτοφυλάκιό τους αναπληρώνουν τις απώλειες στις λεγόμενες βραχυπρόθεσμες τοποθετήσεις. Αν όμως οι τιμές πέσουν και τα futures που έχουν συγκεντρώσει χάσουν αξία, τα βραχυπρόθεσμα στοιχήματα θα περιορίσουν κάποιες απώλειες. Αυτή η μέθοδος αντιστάθμισης κινδύνου λειτουργεί όταν τα χρηματιστηριακά εμπορεύματα έχουν λογικές αυξομειώσεις.
»Οταν όμως η αγορά κινείται απότομα προς μία κατεύθυνση η κατάσταση γίνεται πιο σύνθετη, γιατί έχει ως προαπαιτούμενο οι παίκτες να τοποθετούν εγγυήσεις για να καλύπτουν τα στοιχήματα στα futures. Οταν οι τιμές κινούνται μόνο ανοδικά -και μάλιστα με ραγδαία ταχύτητα- το κόστος των εγγυήσεων μπορεί να γίνει απρόσιτο. Αυτό οδηγεί κάποιους παίκτες να κλείσουν τις θέσεις τους, κάτι που μπορεί να γίνει μόνο με την αγορά νέων συμβολαίων κακάο, εκτοξεύοντας κι άλλο τις τιμές».
Στην ερμηνεία του οικονομικού Μέσου οφείλουμε να προσθέσουμε ότι τις διεθνείς τιμές ορίζει σε μεγάλο βαθμό και η μονοπωλιακή φύση της αγοράς κακάο, η οποία ελέγχεται από μια χούφτα πολυεθνικές εταιρείες, που έχουν τις έδρες τους σε Ελβετία, ΗΠΑ και χώρες της Ασίας.
Μακριά από τα διεθνή χρηματιστηριακά κέντρα, οι ελληνικές σοκολατοβιομηχανίες που εισάγουν κακάο και ιδίως οι μικρότερες επιχειρήσεις σοκολατοειδών και ζαχαρωδών, που με τη σειρά τους αγοράζουν από αυτές, απλώς κρατάνε τις ανάσες τους. «Τα πράγματα έχουν ξεφύγει αυτή τη στιγμή», παραδέχεται ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Επαγγελματοβιοτεχνών Ζαχαροπλαστών Ελλάδας Γιάννης Γλύκος. «Ομως δεν θα επηρεάσουν τις τιμές του Πάσχα στα σοκολατένια. Θα έχει ζέστη για σοκολάτα και δεν θα τα ακριβύνουμε πολύ για να μη μας μείνουν. Το κυριότερο όμως είναι ότι τη σοκολάτα για τα αυγά του Πάσχα την έχουμε προμηθευτεί από τα τέλη του 2023, όταν οι τιμές ήταν σημαντικά χαμηλότερες απ’ ό,τι σήμερα».
Ο ίδιος επιβεβαιώνει στην «Εφ.Συν.» ότι το ράλι με τις τιμές της σοκολάτας έχει ξεκινήσει εδώ και περίπου ένα μήνα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την ελληνική αγορά χονδρικής, με τους προμηθευτές να κάνουν τις πρώτες αυξήσεις τον Μάρτιο. Ο πρόεδρος της ΟΕΖΕ εκτιμά ότι «το μεγάλο πρόβλημα θα παρουσιαστεί από τον Σεπτέμβριο, όταν θα ξεκινήσει πάλι η παραγωγή της σοκολάτας, γιατί το καλοκαίρι δεν δουλεύεται τόσο ως προϊόν. Τότε μπορεί να φτάσουμε ώς και σε τριπλασιασμό της τιμής, ενώ φοβόμαστε ότι μπορεί να υπάρξει και έλλειψη».
Ο κ. Γλύκος εκφράζει απορία για το κατά πόσο η τεράστια κρίση του κακάο δικαιολογείται αποκλειστικά από τις ακραίες κλιματικές συνθήκες και τις ελλείψεις στην παγκόσμια παραγωγή. «Ξέρουμε ότι επειδή το καλοκαίρι είχε πολλή ξηρασία στις χώρες παραγωγούς (σ.σ. Γκάνα, Ακτή Ελεφαντοστού) και τον Δεκέμβριο πολλές βροχές, καταστράφηκε ο καρπός και όσοι είχανε συμβόλαια τα “σπάσανε”, γιατί θα πουληθεί πιο ακριβά.
»Ομως αν θυμηθούμε όταν άρχισε ο πόλεμος της Ουκρανίας, τι είχε γίνει με το ηλιέλαιο, που μας έλεγαν ότι θα έχει έλλειψη και έφτασε σε δύο μήνες από τα 10 στα 30 ευρώ το κιλό, τώρα ο πόλεμος συνεχίζεται δύο χρόνια και η τιμή έχει επιστρέψει στα 10. Αρα δεν ευθυνόταν ο πόλεμος τότε; Δεν ξέρουμε τι να πιστέψουμε». Το δεδομένο, καταλήγει ο εκπρόσωπος των επαγγελματιών ζαχαροπλαστικής, είναι ότι τα γλυκά του Πάσχα θα είναι περίπου 10% ακριβότερα από πέρυσι, όχι όμως λόγω του κακάο, αλλά επειδή έχουν ανεβεί όλα τα υπόλοιπα.
-320x213.jpg)
