Στο παρελθόν ήταν επιστημονική φαντασία, σήμερα είναι γήινη πραγματικότητα, δίχως να λείπει η δυστοπία: κλιματική αλλαγή, διαστημικά απορρίμματα, κυβερνοχώρος, υβριδικά πλάσματα… Ολα αυτά συνθέτουν μια μεγάλη εικαστική εγκατάσταση video art με τίτλο «I’d rather be a Cyborg than a Goddess/Θα προτιμούσα να είμαι Κυβόργιο από Θεότητα», ένα φουτουριστικό περιβάλλον με έργα καλλιτέχνιδων της συλλογής του πολιτιστικού οργανισμού PCAI, που παρουσιάζεται στο The Ellinikon Experience Centre – ταξινομείται στα μεγαλύτερα και τεχνολογικά πιο προηγμένα κέντρα επισκεπτών στον κόσμο.
Το πρωτότυπο πρόγραμμα «I’d rather be a Cyborg than a Goddess» απορρέει από το δοκίμιο της Ντόνα Χάραγουεϊ του 1985 σχετικά με τις εκφάνσεις και τις σχετικότητες του κυβοργίου (cyborg). Κατά την Αμερικανίδα φιλόσοφο και φεμινίστρια, το cyborg «συνιστά μια διέξοδο από τον λαβύρινθο των δυϊσμών, ένα όνειρο ετερογλωσσίας, μια ταυτόχρονη κατασκευή όσο και ρήξη μηχανών, ταυτοτήτων, σχέσεων, διαστημικών μύθων», επισημαίνει η Κίκα Κυριακάκου, καλλιτεχνική διευθύντρια του PCAI, που επιμελείται την έκθεση. «Το cyborg αποτελεί έναν επαυξημένο οργανισμό του κυβερνοχώρου. Ενα υποκείμενο μετα-ουτοπικό, μια υβριδική οντότητα η οποία κινείται έξω από φύλα και περιβάλλοντα και δεν απειλείται από την ασίγαστη δύναμη της φύσης και τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας. Ενα σύμβολο χειραφέτησης και ενδυνάμωσης, το οποίο αναπτύσσεται μέσα σε σύγχρονες δυστοπίες και κινείται τόσο στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας όσο και σε αυτήν της πραγματικότητας».
Τα επιλεγμένα έργα του PCAI υφαίνουν στο σύνολό τους ένα χαρακτηριστικό αφήγημα που αφορά την πρωτογενή επιστημονική φαντασία, όπως εκφράστηκε μέσα από την πένα γυναικών συγγραφέων. Εργα που συχνά απηχούν τις ανησυχίες της Οκτάβια Μπάτλερ και της Ούρσουλα Λε Γκουίν σχετικά με το Αλλο, που εξετάζουν θεματικές σχετικές με τα βικτοριανά κείμενα των Μέρι Σέλεϊ και Ρόντα Μπρότον.
Συγκεκριμένα, η ανάθεση της Αφροδίτης Ψαρρά, «Ventriloquist Ontology» (2022), που δημιουργήθηκε με αφορμή την έκθεση Sheltered Gardens στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους, διερευνά τα όρια ελέγχου και υβριδοποίησης μεταξύ ανθρώπου και μηχανής μέσα από τη σχέση μιας περφόρμερ και μιας φορέσιμης συσκευής.
Η Εύα Παπαμαργαρίτη με το έργο «Factitious Imprints» (2016) -μέρος παλαιότερης ατομικής έκθεσής της στο New Museum- επικεντρώνεται στην ιδέα μιας κατασκευασμένης φύσης και στο τι σημαίνει «φυσικό».
Η Almagul Menlibayeva δημιούργησε το έργο «Ulugh Beg. New Silk Road in Space» (2020), σε συνεργασία με τους καλλιτέχνες Inna Artemova και German Popov με αφορμή τη δεύτερη Μπιενάλε της Λαχώρης.
Το βίντεο ξεδιπλώνει την έρευνά της για τη ζωή του λαμπρού αστρονόμου Samarkand Sultan Mirzo Ulugh Beg και εκφράζεται ένας εκτενής προβληματισμός για τα διαστημικά θραύσματα και τη βιομηχανική μόλυνση αλλά και για τις προγονικές, πατριαρχικές νόρμες διακυβέρνησης και επικράτησης.
Το βίντεο της Ariana Papademetropoulos, «Voyage to Venus» (2019), τα γυρίσματα του οποίου έγιναν στο νησί της Μήλου, δομεί την αφήγησή του γύρω από το γλυπτό της Αφροδίτης της Μήλου και την κυρίαρχη δύναμη της φύσης.
Ολα τα έργα συνομιλούν με το φουτουριστικό όραμα του αρχιτέκτονα Eero Saarinen (1910-1961), ο οποίος σχεδίασε το κεντρικό κτίριο του πρώην ανατολικού αεροδρομίου του Διεθνούς Αερολιμένα της Αθήνας, που λειτούργησε στο Ελληνικό έως το 2000.
ℹ️ Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 22 Φεβρουαρίου. Καθημερινά: 9.00-21.00. The Ellinikon Experience Centre. Είσοδος ελεύθερη κατόπιν κράτησης στο: tickets.experiencecentre.theellinikon.com.gr. Η έκθεση θα παραμείνει κλειστή στις: 22-25/1, 30-31/1, 1/2, 5-10/2 και 15/2.
