ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Μπάμπης Μιχάλης
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Καθώς οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ευρωπαϊκής Ενωσης για άμυνα, αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, Υγεία, Παιδεία και άλλους στόχους και πολιτικές της αυξάνονται ραγδαία τα επόμενα χρόνια, οι δισεκατομμυριούχοι της συνεχίζουν να πληρώνουν ελάχιστα για φόρους έναντι όσων κατέχουν και κερδίζουν.

Η πρόσφατη έρευνα της Oxfam «Inequality Inc.» αποκάλυψε μεταξύ άλλων ότι η περιουσία των πέντε πλουσιότερων ανθρώπων στην Ε.Ε. αυξήθηκε από το 2020 με ρυθμό περίπου 6 εκατ. ευρώ την ώρα. Οι πέντε δισεκατομμυριούχοι αύξησαν στην περίοδο των «πολλαπλών κρίσεων» την περιουσία τους κατά 76%, από τα 244,2 δισ. ευρώ τον Μάρτιο του 2020 στα 429,5 δισ. ευρώ τον Νοέμβριο του 2023. Ποσό το οποίο ισοδυναμεί με το 57% του προϋπολογισμού των χωρών της Ε.Ε. για την εκπαίδευση (760 δισ. ευρώ).

Οι «πέντε» δεν ήταν οι μόνοι που χαμογέλασαν εν μέσω πανδημίας, ενεργειακής κρίσης, εκτόξευσης πληθωρισμού, κρίσης ζωής και πολέμου. Την ίδια περίοδο, ο συνολικός πλούτος όλων των δισεκατομμυριούχων της Ε.Ε. αυξήθηκε αντίστοιχα κατά 33%, από το 1,44 τρισ. ευρώ τον Μάρτιο του 2020 στο 1,92 τρισ. ευρώ τον Νοέμβριο του 2023. Τα συνολικά κέρδη της «ελίτ των δισ.» ίσως μάλιστα να είναι ακόμη μεγαλύτερα αφού στη μελέτη της MKO δεν έχουν περιληφθεί στοιχεία από την Κροατία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα και τη Σλοβενία.

Εν τω μεταξύ, στην ίδια περίπου περίοδο το 99% του πληθυσμού της Ε.Ε. (περίπου 443 εκατομμύρια άνθρωποι) όχι μόνο δεν κέρδισε σεντ παραπάνω αλλά είδε τον συνολικό του πλούτο να συρρικνώνεται κατά 5,6%, από τα 57 δισ. ευρώ το 2019 στα 54 δισ. ευρώ το 2022.

Η τεράστια αντίθεση, η ραγδαία άνοδος του πλούτου των υπερπλουσίων και των πλουσίων, από τη μία, και η φτωχοποίηση όλων των υπολοίπων, μη εξαιρουμένης της μεσαίας τάξης, από την άλλη, ήταν μεταξύ άλλων αποτέλεσμα του περιβόητου «πληθωρισμού της απληστίας» απέναντι στον οποίο η πλειονότητα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και θεσμοί της Ε.Ε. όπως η Κομισιόν και η ΕΚΤ έκλεισαν τα μάτια.

Με την ανοχή των τελευταίων οι μεγάλες επιχειρήσεις εκμεταλλεύτηκαν όσο δεν έπαιρνε τη δεσπόζουσα θέση τους στην αγορά και κερδοσκόπησαν ασύστολα με τις τιμές, συσσωρεύοντας απροσδόκητα κέρδη εκατοντάδων δισεκατομμυρίων και κάνοντας τους μεγαλομετόχους τους ακόμη πλουσιότερους. Από τον Ιούλιο του 2022 έως τον Ιούνιο του 2023, είκοσι δύο μόνο από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου με έδρα την Ε.Ε. συσσώρευσαν συνολικά καθαρά κέρδη ύψους 172 δισ. ευρώ. Τα κέρδη τους αυτά ήταν κατά 66% υψηλότερα από τα μέσα κέρδη που είχαν καταγράψει στην περίοδο 2018-2021, σύμφωνα με την Oxfam.

Στη συντριπτική τους πλειονότητα αυτές οι εταιρείες δεν τοποθέτησαν τα κέρδη αυτά σε νέες επενδύσεις για επέκταση ή βελτίωση της παραγωγικής τους δραστηριότητας. Εσπευσαν, αντίθετα, να τα μοιράσουν στους πολυεκατομμυριούχους μετόχους τους είτε μέσω διανομής πλουσιοπάροχων μερισμάτων είτε με επαναγορές μετοχών.

Στο ίδιο διάστημα ο συντελεστής φορολόγησης των εταιρειών στις χώρες της Ε.Ε. μειώθηκε, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, από το 32,2% στο 21,5% το 2023. Η Ε.Ε., το μεγαλύτερο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας στον κόσμο, έχει δημιουργήσει έτσι περισσότερους από 500 δισεκατομμυριούχους οι οποίοι πληρώνουν -σύμφωνα με την Παγκόσμια Εκθεση Φοροδιαφυγής 2024- χαμηλότερο ατομικό φόρο (για τα εισοδήματα και την περιουσία τους) σε σχέση με τους δισεκατομμυριούχους της Βορείου Αμερικής και της Ασίας.

Αν συμπεριληφθούν δε όλοι οι φόροι που καταβάλλονται σε όλα τα επίπεδα της κυβέρνησης πέρα από τον φόρο φυσικών προσώπων (όπως οι εταιρικοί φόροι, οι φόροι κατανάλωσης, μισθοδοσίας κ.λπ.), τότε οι δισεκατομμυριούχοι της Ε.Ε. επιβαρύνονται με χαμηλότερο πραγματικό φορολογικό συντελεστή από οποιονδήποτε άλλο Ευρωπαίο πολίτη.

Καθώς τα κόστη που συνδέονται με την πράσινη μετάβαση, τον πόλεμο στην Ουκρανία, τον πληθωρισμό και την κρίση κόστους ζωής αυξάνονται, η «επιστροφή στην κανονικότητα» απαιτεί εξορθολογισμό των δημοσιονομικών μεγεθών και «μαξιλάρια» χρηματοδότησης ενώ η κοινωνική έκρηξη είναι προ των πυλών, η εξεύρεση επιπλέον εσόδων είναι αναγκαία όσο ποτέ άλλοτε.

Προοδευτικός φόρος

Ένας προοδευτικός φόρος περιουσίας για τους πολυεκατομμυριούχους και δισεκατομμυριούχους της Ε.Ε. με συντελεστή 2% επί του καθαρού πλούτου άνω των 4,6 εκατ. ευρώ, 3% επί του καθαρού πλούτου άνω των 45,7 εκατ. ευρώ και 5% επί του πλούτου άνω των 913 εκατ. ευρώ θα μπορούσε να είναι η λύση αφού θα απέφερε στις κυβερνήσεις έσοδα ύψους 286,5 δισ. ευρώ ετησίως.

Αρκετά για να χρηματοδοτηθεί το 40% του ύψους 523,8 δισ. ευρώ Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ε.Ε. «Κάθε ώρα που περνά και οι κυβερνήσεις αδρανούν κοστίζει εκατομμύρια στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Ενας πανευρωπαϊκός φόρος περιουσίας είναι ζωτικής σημασίας για να διακοπεί η πορεία προς μια νέα εποχή παντοδυναμίας των λίγων. Φορολογώντας δικαιότερα τους πλουσίους της, η Ε.Ε. κρατά το κλειδί προκειμένου να αρχίσει να μειώνεται το χάσμα μεταξύ αυτών και των υπολοίπων», διαμηνύει η Oxfam.