«Κι α’ σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές / είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα», έλεγε ο Σεφέρης κι αυτό το ξέρουν καλά τα δύο κορίτσια της ομάδας «Σουσουράδες», που όχι μόνο… μιλάνε, αλλά λένε και παραμύθια! Η Αγγελική Αγαλιανού και η Ελεάνα Χατζάκη, δύο μάγισσες της αφήγησης, μας μεταφέρουν σε έναν κόσμο που δεν είναι τόσο μακριά όσο θέλουμε να πιστεύουμε και μας καλούν σε μια παρέα «καλόκαρδη και καλοκαρδισμένη».
Στο συνεργατικό «Καφενείο Στην Ακαδημία Πλάτωνος», η Miliá της Λαϊκής Παράδοσης και της Σύγχρονης Τέχνης ΑΜΚΕ διοργανώνει τις Τετάρτες «Παραμυθοβεγγέρες στο Καφενείο». Σήμερα, λοιπόν, στις 9.00 μ.μ., θα δούμε εκεί την παράσταση «Ιστορίες από το δισταύρι», που παρουσιάστηκε πρώτη φορά στη «Γιορτή Παραμυθιών» της Τζιας (22-29 Ιουλίου 2023).
Είναι μια παράσταση βγαλμένη από το δισταύρι της λαϊκής φαντασίας, εκεί όπου συναντιούνται οι δρόμοι της προφορικότητας: η αρχαία προφορική παράδοση, όπως μας παραδόθηκε από τα ομηρικά έπη, το μαγικό παραμύθι, οι παραδόσεις, το δημοτικό τραγούδι, ακόμη και τα podcasts του σήμερα. Κι όλα πλεγμένα με την πραγματικότητα τόσο αριστοτεχνικά από τους παλιούς παραμυθάδες, που σε κάνουν να αναρωτιέσαι… Ψέματα ή αλήθεια;
Η Αγγελική Αγαλιανού παίζει και διδάσκει πιάνο και, αντί για γαλλικά όπως θα περίμενε κανείς, έχει τελειώσει Αγγλική Φιλολογία στο Καποδιστριακό και είναι απόφοιτη της Σχολής Αφηγηματικής Τέχνης του Κέντρου Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών. Η Ελεάνα Χατζάκη είναι επαγγελματίας αφηγήτρια-ιστορήτρια και πτυχιούχος φιλόλογος με εξειδίκευση στη Λογοτεχνία για παιδιά και νέους. Έχει σπουδάσει υποκριτική σε θεατρικά εργαστήρια, φωνητική και κινησιολογία. «Σουσουράδες»… έγιναν το 2019. Για δύο χρόνια ήταν παραγωγοί της ραδιοφωνικής εκπομπής «Δώσ’ της φούρλα να γυρίσει» με παραμύθια και μουσικές των λαών του κόσμου.
Για την παράστασή τους «Ιστορίες από το δισταύρι» επικοινωνήσαμε με την Αγγελική Αγαλιανού, η οποία μας μίλησε γεμάτη ενθουσιασμό για τον μαγικό κόσμο των φανταστικών πλασμάτων:
«Μιλάμε για τους “οδηγούς” που είναι στοιχειά-ψυχοπομποί και τα μάθαμε στα χωριά της επαρχίας Μαλεβιζίου στην Κρήτη, όπου κάναμε έρευνα, μιλήσαμε με μεγάλης κυρίως ηλικίας ανθρώπους και μαζέψαμε παραλογές, νανουρίσματα, ταχταρίσματα μέχρι μαντινάδες και δημοτικά τραγούδια. Βρήκαμε κάποιες ιστορίες για ανθρώπους που φαντάσουν, για πλάσματα που είναι φοβιστικά.
»Το στοιχειό του ανθρώπου, που είναι και η καλοτυχιά του ανθρώπου, το βλέπουμε να υπάρχει ως μοτίβο και εικόνα σε λαϊκό παραμύθι, στο οποίο βρίσκουμε στοιχεία και από λαϊκή παράδοση. Είναι μαγικό αυτό που ζήσαμε κάνοντας την έρευνα, γιατί είδαμε ένα νήμα να συνδέει τη λαϊκή φαντασία από τα χρόνια του Ομήρου μέχρι τη θρησκευτική παράδοση. Έχουμε χρησιμοποιήσει υλικό και από ένα podcast καταγραφής προφορικής ιστορίας από τη ΜΚΟ “istorima”, στο οποίο μιλάει ο τρισέγγονος της νεράιδας της Αμοργού και μας παρουσιάζει μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία για το πώς η πραγματικότητα και η φαντασία διαπλέκονται τόσο πολύ που είναι δυσδιάκριτα τα όριά τους.
»Παίζουμε μουσική, αφηγούμαστε, τραγουδάμε δημοτικά τραγούδια. Μαγευόμαστε κι εμείς οι ίδιες όταν ερχόμαστε σε επαφή με αυτό το υλικό. Πρώτα μας μαγνητίζει εμάς και μετά γινόμαστε το μέσο για να περάσει και στους άλλους.
»Φέτος, στο πλαίσιο του χρηματοδοτούμενου από το Erasmus+, τη Miliá AMKE και τον γαλλικό φορέα “L’Arbre à Histoires” προγράμματος “Stories in the Air”, πραγματοποιήσαμε εργαστήρια αφήγησης για το ΠΕΚ ΑμεΑ. Η εμπειρία ήταν συγκλονιστική. Έβλεπες τη μαγική επίδραση της αφήγησης. Μια εκπαιδεύτρια μου είπε ότι άτομο εξαιρετικά χαμηλής λειτουργικότητας σε εκείνο το εργαστήριο ήταν από τους πρώτους που σηκώθηκαν και είπαν παραμύθι. Είπε ολόκληρο παραμύθι ένα άτομο που δεν επικοινωνεί εύκολα.
»Από τις πιο συγκινητικές στιγμές είναι όταν παίζουμε σε γηροκομεία. Είναι συγκινητικό να βλέπεις πώς ζωντανεύει το σώμα των ηλικιωμένων ανθρώπων. Θα συνεχίσουμε να επισκεπτόμαστε κοινωνικές ομάδες μειωμένης προσβασιμότητας.
»Τα τελευταία δύο χρόνια κάνω συστηματικά αφηγήσεις σε πλατείες χωριών, γιατί στην επαρχία έχεις μειωμένη προσβασιμότητα, ακόμα και αν είσαι νέος και υγιής. Ακριβώς επειδή τα παραμύθια έρχονται από τον κόσμο της υπαίθρου, νιώθω σαν χρέος μου την επιστροφή των παραμυθιών εκεί από όπου ξεκίνησαν».
INFO
«Ιστορίες από το δισταύρι» από τις «Σουσουράδες» (Αγγελική Αγαλιανού – Ελεάνα Χατζάκη) στο «Καφενείο Στην Ακαδημία Πλάτωνος» (Μοναστηρίου 140, Αθήνα), στις 21.00, Τετάρτη 15 Νοεμβρίου 2023.
