Ταξίδι με «Ανοιχτά Πανιά» με όραμα, ταλέντο και σκληρή δουλειά

Ανοιξε τα πανιά του το φεστιβάλ που όχι μόνο αντλεί από την πλούσια ιστορία και την πολιτιστική παράδοση του τόπου του αλλά επανακτά ζωντανεύοντας το κτιριακό απόθεμα της πόλης και θέτει στο επίκεντρό του τους ίδιους τους κατοίκους της, εμπλέκοντάς τους δημιουργικά με την καλλιτεχνική διαδικασία, προτρέποντάς τους να βιώσουν ουσιαστικά την τέχνη στον ίδιο τους τον τόπο. Αυτοί είναι μερικοί από τους στόχους που επιτυγχάνει το Φεστιβάλ «Ανοιχτά Πανιά» στα Χανιά που ξεκίνησε χθες τις δράσεις του για τρίτη χρονιά, θέτοντας την πανέμορφη πόλη για τα καλά στον πολιτιστικό χάρτη της χώρας.

Προστιθέμενο στους ήδη σημαντικούς πολιτιστικούς θεσμούς από το ΔΗΠΕΘΕ με τη σημαντική προσφορά, τα Φεστιβάλ Βιβλίου, Κινηματογράφου και Χορού και τόσα άλλα, συμβάλλει και αυτό με την ιδιαίτερη προστιθέμενη αξία του στον πολιτιστικό πλούτο του τόπου του. Κάτι που το κάνει ακόμη πιο ξεχωριστό είναι ότι οι δράσεις του, που ξεκινούν τον Αύγουστο, εκτείνονται μέχρι τον Δεκέμβριο. Δώδεκα είναι οι φετινές παραγωγές που περιλαμβάνουν όλες τις μορφές της σύγχρονης τέχνης με έμπνευση από την πόλη και την ιστορία της: μουσικές, περιπατητικές, θεατρικές και χορευτικές περφόρμανς και παραστάσεις, εικαστικές, χορογραφικές και ηχητικές εγκαταστάσεις, θέατρο-φόρουμ, video installation, προβολή ντοκιμαντέρ και πολλές ακόμα εκφάνσεις καλλιτεχνική έκφρασης.

Εκπληξη αποτελούν και οι χώροι φιλοξενίας των πολιτιστικών δράσεων: ήδη τα δύο προηγούμενα χρόνια ζωντάνεψαν κρυμμένες γωνιές των Χανίων, ενώ φέτος οι χώροι αυτοί περιλαμβάνουν βιομηχανικές και αθλητικές εγκαταστάσεις, ανοιχτά σημεία και εμβληματικά τοπόσημα της πόλης, κλειστά θέατρα και εκθεσιακούς χώρους.

«Φεστιβάλ-πρότυπο περιφερειακής πολιτιστικής ανάπτυξης» που δίνει την ευκαιρία «σε πρωτοεμφανιζόμενους καλλιτέχνες από όλη τη χώρα να παρουσιάσουν πρωτότυπες καλλιτεχνικές δημιουργίες για πρώτη φορά στα Χανιά», το χαρακτηρίζει ο δήμαρχος Χανίων, Παναγιώτης Σημανδηράκης, ενώ για «μια εμπειρία πολιτισμού που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα» καθώς φέρνει το κοινό κοντά στην Τέχνη κάνει λόγο ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού Χανίων, Γιάννης Γιαννακάκης.

«Φυγόκεντρος» είναι η νέα θεματική που εγκαινιάζει φέτος το Φεστιβάλ και απευθύνεται σε τοπικές κοινότητες, ξεφεύγοντας από τον στενό κλοιό της πόλης για να φτάσει στο Ακρωτήρι και τα Κεραμιά. «Η νέα ενότητα ενδυναμώνει περιοχές μακριά από τον αστικό ιστό, αναδεικνύοντας φυσικά χαρακτηριστικά, μνημεία και χώρους με χαρακτήρα, ιστορίες και μύθους. Κυρίως όμως ξεχωρίζουν εκεί οι δραστήριες τοπικές κοινότητες, οι καλλιτέχνες, οι τεχνίτες, οι δημιουργοί. Αυτοί που παραλαμβάνουν την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας και υπεύθυνα τη διατηρούν και την παραδίδουν στις επόμενες γενιές.

Κληρονομιά που ταξιδεύει διαρκώς. Στον χώρο και τον χρόνο. Οπως ταξιδεύουν και οι νέες δημιουργίες. Με όραμα, ταλέντο και σκληρή δουλειά. Ταξίδι με Ανοιχτά Πανιά», είναι το σκεπτικό πίσω από τη νέα θεματική όπως το δίνει ο κ. Γιαννακάκης.

Πέντε είναι οι βασικοί άξονες πάνω στους οποίους οργανώνονται οι δράσεις του Φεστιβάλ, σύμφωνα με την καλλιτεχνική υπεύθυνη του Φεστιβάλ Μυρτώ Λάβδα, η οποία τους εξήγησε στην συνέντευξη τύπου: «Πρώτος άξονας, η πρωτοτυπία της καλλιτεχνικής δημιουργίας, με το πρόγραμμα να περιλαμβάνει αποκλειστικά νέα καλλιτεχνικά έργα από όλες τις μορφές της σύγχρονης τέχνης, που δημιουργούνται για το φεστιβάλ. Δεύτερος άξονας είναι η ίδια η πόλη των Χανίων, με τους καλλιτέχνες να κάνουν επιτόπια καλλιτεχνική έρευνα στα Χανιά και τις παραγωγές να παρουσιάζονται για πρώτη φορά στα Χανιά. Τρίτος άξονας η εμπλοκή με τις τοπικές κοινότητες, οι οποίες αποτελούν κλειδί για την καλλιτεχνική έρευνα. Τέταρτος άξονας είναι τα εκπαιδευτικά προγράμματα, που συνοδεύουν όλες τις δράσεις και στοχεύουν στην εκπαίδευση του κοινού και την επαφή του με τη σύγχρονη τέχνη. Πέμπτος άξονας είναι η αναζωογόνηση των χώρων, με διάχυση των δράσεων σε πολλούς τόπους της πόλης, οι οποίοι και επανασυστήνονται στο κοινό μέσω της τέχνης».

Και μπορεί κάποιες εκπαιδευτικές δράσεις όπως και το ερευνητικό έργο των καλλιτεχνών και των καλλιτεχνικών ομάδων σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες να ξεκίνησαν περί τα τέλη Ιουλίου, ωστόσο η «επίσημη» έναρξη του φεστιβάλ με τις δράσεις που απευθύνονται στο κοινό εγκαινιάστηκε χθες, 25 Αυγούστου, με την εικαστική εγκατάσταση «Σελασφόρος» που περιλαμβάνει υφαντό έργο, video art, land art, με έμπνευση από την ιστορία του Αρκουδόσπηλιου στη Χερσόνησο Ακρωτηρίου. Η εγκατάσταση που επιμελούνται η Μαρίνα Βελησιώτη και η Μαλβίνα Παναγιωτίδη, θα παρουσιαστεί σε διάφορα χωριά και χώρους της δημοτικής ενότητας Ακρωτηρίου μέχρι τις 30 Αυγούστου και εντάσσεται στη θεματική «Φυγόκεντρος».

Οι υπόλοιπες εκδηλώσεις του φεστιβάλ συνοπτικά περιλαμβάνουν:

■ Σεπτέμβριος: Στη θεματική «Φυγόκεντρος», η μουσική περιπατητική περφόρμανς «Αηδόνι στη στράτα» της Γεωργίας Καρύδη, που αντλεί υλικό από τα ριζίτικα τραγούδια και περιλαμβάνει τη δημιουργία επιτοίχιου ψηφιδωτού από κεραμικά θραύσματα (22-24/9 στη δημοτική ενότητα Κεραμιών).

29 Σεπτεμβρίου έως 1 Οκτωβρίου, η χορογραφική-ηχητική εγκατάσταση/περιήγηση «Moving the Archive» της ομάδας Undercurrent, την οποία αποτελούν οι Χριστίνα Καραγιάννη, Ελενα Νοβάκοβιτς, Νάσια Φουρτούνη. Παρουσιάζουν ποικιλόμορφες πτυχές της τοπικότητας της Κρήτης, μέσω μιας εξερεύνησης της έννοιας του αρχείου.

■ Οκτώβριος: 19-22/10, η ομάδα Ντουθ, την οποία συγκροτούν οι Βάσια Ατταριάν, Μυρτώ Μακρίδη, Δημήτρης, προτείνει έναν ιδιότυπο σκηνικό τουριστικό οδηγό για την αθέατη αλλά και την κλισέ ιστορία της πόλης των Χανίων στην περφόρμανς «Black & White/Color ή The Touristic Polaroids».

23-27/10, στο πλαίσιο της θεματικής Φυγόκεντρος οι ηχητικές εγκαταστάσεις «Ichorous» της Φωτεινής Κόκκαλη, «αναμορφώνουν» το άλλοτε αναβλύζον νερό σε ήχο στην υπόγεια Κρήνη της Σπλάντζιας στα Χανιά και στην Κρήνη της Περβολίτσας στην περιοχή του Ακρωτηρίου.

■ Ιδιαίτερα πληθωρικός σε δράσεις είναι ο Νοέμβριος:

1-10/11, σε αθλητική εγκατάσταση της πόλης των Χανίων, η Ιρις Καραγιάν παρουσιάζει το ακουστικό και χορογραφικό έργο «Συνομιλίες/Χανιά», που εξετάζει τις προσωπικές ιστορίες ανθρώπων της πόλης οι οποίοι ασχολούνται με τον αθλητισμό και καταγράφει ηχητικά, ενσώματα και χωρικά τις μνήμες και τις σκέψεις τους.

8-10/11, ο Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης συναντά τον Γιώργη Μανωλάκη σε μια μουσική συνομιλία ανάμεσα στην κρητική μουσική παράδοση και την jazz, στη μουσική performance «Crossroad» που θα γίνει στο θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης».

9-12/11, η Κωνσταντίνα Βούλγαρη και η Κυριακή Φωτιάδου παρουσιάζουν το ντοκιμαντέρ μεσαίου μήκους «Γράμμα από το μέλλον στους ισοβίτες του Ιτζεδίν – Ενα ντοκιμαντέρ για το φρούριο που έγινε φυλακή», θυμίζοντας ιστορικές ψηφίδες για ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μνημεία των Χανίων, το Ιτζεδίν ή Φυλακές Καλαμίου (στο θέατρο «Δημήτρης Βλησίδης»).

15-30/11, οι Ελεάννα Ποντικάκη, Scope Architects, Βάσω Πρωτοπαπαδάκη και Θάλεια Ραυτοπούλου παρουσιάζουν την εικαστική έκθεση-δράση «Πες το αθέατο/Tell the unseen», μια βιωματική δράση όπου η αθέατη ιστορία της πόλης αναδεικνύεται μέσα από τις προσωπικές ιστορίες των κατοίκων της.

18-30/11, η Χριστίνα Σκουτέλα παρουσιάζει το «Desire is a place», μια solo performance installation για τον τρόπο σύνδεσης της έννοιας της επιθυμίας με το αστικό τοπίο, με υλικά από τον δημόσιο χώρο, βίντεο και φωτογραφίες, σε συνδυασμό με κείμενο, λόγο, σώμα και κίνηση.

■ Δεκέμβριος: 1-10/12, στον εκθεσιακό χώρο του Ισογείου στο Μεγάλο Αρσενάλι, η Ανθούλα Μαρινάκη και ο Θοδωρής Προδρομίδης παρουσιάζουν το συμμετοχικό έργο «Αυτές τις ημέρες», που εξερευνά τη σχέση μεταξύ ανθρώπων, πόλης και ταυτοτήτων, κάνοντας μία παραστατική χρήση του αστικού ιστού των Χανίων.

14-17/12, στη Νέα Χώρα, η Κωνστάντζα Καψάλη αντλεί έμπνευση από τα πρώτα κινηματογραφικά πορτρέτα πόλεων των δεκαετιών του 1920 και του 1930 («City Symphonies») για να συνθέσει ένα πορτραίτο της συνοικίας της Νέας Χώρας Χανίων, στο έργο «Ex ante facto: Νέα Χώρα».

Το αναλυτικό πρόγραμμα των φετινών δράσεων του φεστιβάλ «Ανοιχτά Πανιά», που συνδιοργανώνουν ο Δήμος Χανίων, η Κοινωφελής Επιχείρηση Πολιτισμού και Περιβάλλοντος (ΚΕΠΠΕΔΗΧ-ΚΑΜ), σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης και υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού βρίσκεται διαδικτυακά στο anoixtapania.gr. μαζί με λεπτομερείς πληροφορίες για τις παραγωγές, τους χώρους διεξαγωγής, τις παράλληλες δράσεις και τους συντελεστές.