ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
Τέσσερις τεχνολογικούς τομείς, που κρύβουν το μεγαλύτερο κίνδυνο κατάχρησης από αυταρχικά καθεστώτα και την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παρουσίασε χθες η Ευρ. Επιτροπή. Τα μικροτσίπ αιχμής, τα συστήματα με τεχνητή νοημοσύνη, η κβαντική πληροφορική και η γενετική μηχανική θα τεθούν στο μικροσκόπιο για να διαπιστωθεί αν οι εξαγωγές και οι εισαγωγές τους αποτελούν κίνδυνο για την ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ενωσης στο σύνολό της.
Είναι η πρώτη φορά που οι Βρυξέλλες καθορίζουν τις τεχνολογίες που πρέπει να προστατεύουν για λόγους οικονομικής ασφάλειας, τόσο για να εξασφαλίσουν την ανεξαρτησία της Ε.Ε. όσο και για να κρατήσουν τις ευαίσθητες εφευρέσεις μακριά από τους αντιπάλους. Και είναι σχεδόν ξεκάθαρο ότι η ανακοίνωση αυτών των τεσσάρων κρίσιμων τομέων αφορά κυρίως την Κίνα.
Παρόλο που η χώρα δεν κατονομάζεται σε κανένα από τα έγγραφα της Ευρ. Επιτροπής, οι διπλωμάτες διαβεβαίωναν ότι μετά τη Μόσχα, η επόμενη «ανησυχία» των Βρυξελλών είναι η Κίνα. Με τις χθεσινές ανακοινώσεις έγινε σαφές ότι η Ε.Ε. θέλει να σταματήσει να μοιράζεται τεχνογνωσία με το Πεκίνο, αναζητώντας μια σχετική αυτονομία.
Το σύνθημα της Ούρσουλας Φον Ντερ Λάιεν είναι «αποκλείστε τον κίνδυνο, όχι αποσύνδεση» από την Κίνα. Ωστόσο, η λίστα είναι ένα βασικό στοιχείο της στρατηγικής οικονομικής ασφάλειας των Βρυξελλών, η οποία προσθέτει μια διάσταση εθνικής ασφάλειας στην οικονομική πολιτική — μια αλλαγή για την Ε.Ε., η οποία χτίστηκε γύρω από την ιδέα του ελεύθερου εμπορίου.
Στη σύσταση που παρουσίασε η Επιτροπή, υποβάλλει κατάλογο δέκα κρίσιμων τεχνολογικών τομέων, εκ των οποίων οι τέσσερις θεωρούνται πολύ πιθανό να παρουσιάσουν τους πιο ευαίσθητους και άμεσους κινδύνους σχετικά με την ασφάλεια της τεχνολογίας και τη διαρροή της.
Αναλυτικά, οι τομείς αυτοί είναι προηγμένες τεχνολογίες ημιαγωγών (μικροηλεκτρονική, φωτονική, τσιπ υψηλής συχνότητας, εξοπλισμός κατασκευής ημιαγωγών), τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης (υπολογισμός υψηλής απόδοσης, υπολογισμός νέφους και αιχμής, ανάλυση δεδομένων, όραση υπολογιστή, επεξεργασία γλώσσας, αναγνώριση αντικειμένων), κβαντικές τεχνολογίες (κβαντικοί υπολογιστές, κβαντική κρυπτογραφία, κβαντικές επικοινωνίες, κβαντική ανίχνευση και ραντάρ) και βιοτεχνολογίες (τεχνικές γενετικής τροποποίησης, νέες γονιδιωματικές τεχνικές, γονιδιακή κίνηση, συνθετική βιολογία).
Τα τρία κριτήρια για ένταξη των τομέων αυτών είναι η μεταμορφωτική φύση της τεχνολογίας, ο κίνδυνος διπλής χρήσης για πολιτικούς και στρατιωτικούς σκοπούς και η πιθανότητα παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι Βρυξέλλες και οι εθνικές κυβερνήσεις θα αποφασίσουν τι θα κάνουν γι’ αυτούς τους τέσσερις τεχνολογικούς τομείς με βάση τις «συλλογικές αξιολογήσεις κινδύνου», τις οποίες θα πραγματοποιήσουν μέχρι το τέλος του έτους.
Πάντως, ακόμα και αυτή η -υπαρξιακής φύσης- ανακοίνωση της Ευρ. Επιτροπής δεν έτυχε πλήρους ομοφωνίας. Πληροφορίες λένε ότι εν όψει της χθεσινής παρουσίασης υπήρξε έντονη συζήτηση. Οι φιλελεύθεροι αξιωματούχοι και οι κυβερνήσεις τους ήθελαν να περιορίσουν τους περιορισμούς στο ελάχιστο, ενώ οι πιο προστατευτικοί ήθελαν να συμπεριλάβουν έως και 20 τομείς τεχνολογίας. Ο χθεσινός συμβιβασμός λέει βασικά: Ας ξεκινήσουμε με αυτά τα τέσσερα και να δούμε πώς θα πάμε.
