Εννέα μήνες πριν από τη διοργάνωση του Euro 2024 η Εθνική Γερμανίας έπρεπε να κάνει μια νέα αρχή. Ο Γιούλιαν Νάγκελσμαν ανέλαβε το καθήκον να προσδώσει στην ομάδα ισορροπία, σταθερότητα, ιεραρχία, συνέχεια, στιλ και ένα πρόσωπο, ενώ παράλληλα καλείται να εκμεταλλευτεί τις τεράστιες δυνατότητες των παικτών. Ολα αυτά έλειψαν τον τελευταίο καιρό. Ο χρόνος είναι αρκετός. Ο ομοσπονδιακός τεχνικός του Μαρόκου, Ουαλίντ Ρεγκραγκί, απέδειξε στο Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ ότι οι ικανοί ηγέτες μπορούν να πετύχουν τη σωστή συνταγή μέσα σε λίγους μήνες.
Η υποψηφιότητα του Νάγκελσμαν για την κενή θέση του εκλέκτορα ήταν η πλέον λογική. Πρόκειται για έναν εξαιρετικά ταλαντούχο προπονητή, καθώς δεν ήταν καν 30 ετών όταν κατάφερε να σώσει τη Χοφενχάιμ από τον κίνδυνο του υποβιβασμού και να τη βγάλει στην Ευρώπη. Ομως δεν έχει ακόμα αποδείξει ότι μπορεί να εξελίξει μια τοπ ομάδα. Στη Λιψία έκανε δουλειά, αλλά η διαφορά με την Μπάγερν παρέμεινε η ίδια. Στο Μόναχο κέρδισε εμπειρίες στο υψηλότερο επίπεδο –αυτό θα τον βοηθήσει στις τωρινές υποχρεώσεις του.
Η «στάση» της Μπάγερν Μονάχου τον βοήθησε και στις διαπραγματεύσεις με τη Γερμανική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (DFB). Ο σύλλογος της γενέτειράς μου, όπου πέρασα όλη την καριέρα μου, είναι ένας από τους μόλις δέκα σε Αγγλία, Ισπανία, Γερμανία, Ιταλία και Γαλλία που μπορούν να δώσουν υπερβολικούς μισθούς. Στους συλλόγους αυτούς οι καλύτεροι παίκτες και προπονητές αμείβονται σήμερα με τα διπλάσια από όσα πληρώνονταν πριν από μία δεκαετία. Και όποιος επιτυγχάνει στις συγκεκριμένες ομάδες αυτόματα γίνεται ένας από τους πιο ακριβοπληρωμένους του χώρου.
Αυτή την κατάσταση ζει τώρα η DFB. Ο νυν ομοσπονδιακός τεχνικός και ο προκάτοχός του μετακόμισαν στην εθνική ομάδα μετά την απόλυσή τους από την Μπάγερν Μονάχου. Λέγεται ότι ο Χάνζι Φλικ κέρδισε 6,5 εκατ. ευρώ κατά τη θητεία του στην ομοσπονδία, ενώ ο Νάγκελσμαν πληρώνεται με 400.000 ευρώ τον μήνα. Και όλα αυτά ενώ η DFB έχει βρεθεί σε δύσκολη οικονομική κατάσταση τον τελευταίο καιρό λόγω των μέτριων εμφανίσεων της εθνικής ομάδας.
Αυτό δεν είναι σωστό –τα χρήματα είναι υπερβολικά. Εντάξει, δεν μπορεί να γίνει κάτι για την οικονομική δυναμική των συλλόγων που ανταγωνίζονται μεταξύ τους για τους καλύτερους ποδοσφαιριστές και προπονητές. Ομως ενώσεις όπως η DFB δεν θα έπρεπε να ακολουθούν παρόμοιες τακτικές με υπερβολές στα μισθολόγια. Δεν είναι απαραίτητο να δίνονται περισσότερα από 2 εκατ. ευρώ τον χρόνο –και αυτά μάλιστα πρέπει να εξαρτώνται από την επιτυχία του προπονητή. Οι ομοσπονδίες έχουν τη δική τους κουλτούρα, παίζουν με τους δικούς τους κανόνες και έχουν επίσης διαφορετική λογική.
Ας ξεκινήσουμε με το γεγονός ότι υπάρχουν μόλις 10-15 παιχνίδια για κάθε εθνική ομάδα ετησίως. Αντίθετα, σε έναν τοπ σύλλογο ο εν λόγω αριθμός τριπλασιάζεται ή τετραπλασιάζεται. Με τις διοργανώσεις ανά διετία ένας εκλέκτορας ουσιαστικά έχει εποχική δουλειά. Ενδιάμεσα υπάρχουν διαστήματα 4 ή 6 εβδομάδων που δεν βρίσκεται στο γήπεδο.
Υπάρχει μια σημαντικότατη διαφορά ανάμεσα στον σύλλογο και την ομοσπονδία, η βασικότερη όλων. Στην ομοσπονδία, όπως δηλώνουν οι κανονισμοί της, υπέρτατο είναι το γενικό καλό –κάτι που της δίνει ξεχωριστή θέση στην κοινωνία. Η DFB εκπροσωπεί τους ερασιτεχνικούς συλλόγους, τη γυναικεία Μπουντεσλίγκα, τους διαιτητές και περίπου 7 εκατομμύρια μέλη. Είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη του παιδικού ποδοσφαίρου και βρίσκεται στη διαδικασία του εκσυγχρονισμού των διαφόρων διοργανώσεών της. Πρωταρχικός στόχος τής DFB είναι να ενθαρρύνει νέους και μεγαλύτερους να γυμνάζονται. Εχει αποστολή κοινωνική, διδακτική.
Οι σημαντικότερες ηγετικές φυσιογνωμίες της ομοσπονδίας είναι οι προπονητές των εθνικών ομάδων αντρών και γυναικών. Οπως η συνεργάτιδά μου μου Σέλια Σάσιτς, θα ήθελα και εγώ να δω γυναίκες και άντρες στις θέσεις αυτές που έχουν το μυαλό τους στο μέλλον, ενεργούν μακροπρόθεσμα και κοιτούν τη μεγάλη εικόνα. Το ποδόσφαιρο στη Γερμανία είναι κατά 90% εθελοντική εργασία, οπότε είναι τιμή να υπηρετεί κανείς στη DFB. Οι θέσεις αυτές είναι για ανθρώπους-παραδείγματα προς μίμηση.
Οπως πάντα, βοηθάει μια ματιά στην Ιστορία. Ο Ζεπ Χερμπέργκερ είχε αναλάβει καθήκοντα διδακτικά. Υπάρχουν φωτογραφίες του να δείχνει ο ίδιος στους παίκτες τη σωστή τεχνική στις κεφαλιές. Ο Χέλμουτ Σεν έδινε προπονητικά μαθήματα και διαλέξεις. Και οι δύο εργάστηκαν επί δεκαετίες ως ακαδημαϊκοί του ποδοσφαίρου στην DFB, αμφότεροι αναδείχτηκαν πρωταθλητές κόσμου με τη Γερμανία. Το συμβόλαιο του Νάγκελσμαν, από την άλλη, περιορίζεται στους εννέα μήνες. Μετά το Euro 2024 πιθανότατα θα συνεχίσει την καριέρα του σε συλλογικό επίπεδο.
Δεν μπορεί κανείς να γυρίσει απόλυτα πίσω στον χρόνο. Ομως δεν βλάπτει η επιστροφή για λίγο στις ρίζες. Κάτι τέτοιο θα βοηθούσε το ποδόσφαιρο στο να πλησιάσει ξανά το κέντρο της κοινωνίας.
Μπορούν και οι παίκτες να βοηθήσουν προς την κατεύθυνση αυτή. Οι καλύτεροι ποδοσφαιριστές κερδίζουν μεταξύ 10 και 20 εκατ. ευρώ τον χρόνο, μερικοί ακόμα περισσότερα. Γι’ αυτούς δεν είναι σημαντικό αν θα πάρουν 100.000 ευρώ περισσότερα ή λιγότερα ως μπόνους Παγκοσμίου Κυπέλλου. Αυτοί που αμείβονται με επταψήφια ποσά ανά μήνα δεν καταλαβαίνουν τη διαφορά. Αν άφηνε κατά μέρος την «αρχή των περισσότερων εσόδων», ο διεθνής παίκτης θα πρόσφερε κάτι στη χώρα του, η οποία συνέβαλε στην καριέρα και τον πλούτο του.
Ετσι θα είναι εύκολο πια για την DFB να εφαρμόσει την ισότητα στα μπόνους των δύο φύλων. Με την ισότητα στις αμοιβές η ομοσπονδία θα στείλει ένα δυνατό μήνυμα προς την κοινωνία. Οι γυναίκες ενέπνευσαν το γερμανικό έθνος με τη δεύτερη θέση τους στο Euro 2022 και οι πολίτες ταυτίστηκαν με την ομάδα. Αυτή ακριβώς είναι η δύναμη μιας εθνικής ομάδας, αντρικής ή γυναικείας.
Με το Euro 2024 να διοργανώνεται στη Γερμανία η εθνική αντρών της χώρας θα έχει του χρόνου μια ευκαιρία μοναδική για μια ποδοσφαιρική γενιά. Η επικράτηση με 2-1 επί της Γαλλίας στο φιλικό ματς του Σεπτεμβρίου έδειξε ότι οι φίλαθλοι είναι έτοιμοι. Το Ντόρτμουντ ήταν ο ιδανικός χώρος για την πρόγευση μιας μεγάλης γιορτής. Οι υπεύθυνοι του γερμανικού ποδοσφαίρου πρέπει να δουν το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα όχι ως μια σκηνή για ατομικά επιτεύγματα, αλλά για τη συλλογική εξυπηρέτηση του στόχου. Αν όλοι προτάξουν το «εμείς» έναντι του «εγώ», τότε είναι πολύ πιθανό να πετύχουμε ξανά κάτι σπουδαίο.
* Ο Φίλιπ Λαμ, Γερμανός πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής, αρχηγός της πρωταθλήτριας κόσμου 2014, είναι ο διευθυντής της Οργανωτικής Επιτροπής του EURO 2024 που θα φιλοξενήσει η χώρα του
Τα κείμενα του Φίλιπ Λαμ εμφανίζονται τακτικά στην «Εφημερίδα των Συντακτών». Είναι μια παραγωγή σε συνεργασία με τον Oliver Fritsch του γερμανικού περιοδικού «Zeit Online» και δημοσιεύεται σε πολλές εφημερίδες και περιοδικά της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων: Gazeta Wyborcza (Πολωνία), Denník N (Σλοβακία), Guardian (Αγγλία), Sport (Τσεχία), La Repubblica (Ιταλία), Telesport (Κροατία), Politiken (Δανία), Voetbalmagazine (Βέλγιο), L’Équipe (Γαλλία), Delo (Σλοβενία), Tribuna (Ουκρανία & Λευκορωσία), Haaretz (Ισραήλ), Sports Daily (Ρωσία), El País (Ισπανία), Expresso (Πορτογαλία), Aftonbladet (Σουηδία), Makfudbal (Βόρεια Μακεδονία), Postimees (Εσθονία), Verdens Gang (Νορβηγία), 444 (Ουγγαρία), Irish Times (Ιρλανδία), Lead (Ρουμανία), Morgunblaðið (Ισλανδία), Sankt-Petersburgskie vedomosti (Ρωσία), Gazeta Sheshi (Κόσοβο), Times of Malta (Μάλτα), Ilta-Sanomat (Φινλανδία)
