Η Ιωάννα Παππά και ο Κωνσταντίνος Μπιμπής συναντήθηκαν για πρώτη φορά. Συνδημιουργούν στον «Γυάλινο κόσμο». Εκεί διασταυρώθηκαν οι κόσμοι τους και ενώ έχουν ετερόκλητες επιδράσεις, βρήκαν πολλά κοινά ώστε να συμβαδίσουν με επιτυχία. Συναντηθήκαμε την πιο ζεστή μέρα του Ιουλίου στη δροσερή βεράντα μου, για να περιγράψουν το θεατρικό τοπίο τους μιλώντας ελεύθερα.
Η Ιωάννα Παππά είναι μια άνοιξη μέσα στον καύσωνα. Γεμάτη ζωτικότητα. Χαμογελάει όχι μόνο όταν μιλάει για την πολυσυλλεκτική διαδρομή της, αλλά και για τον μικρό γιο της που όταν την αγκαλιάζει και ακούει τη λέξη «μαμά», τα βλέπει όλα ανθισμένα.
Ο Κωνσταντίνος Μπιμπής έχει τα χαρακτηριστικά ενός πετυχημένου ηθοποιού. Σκέφτεται, βλέπει και φαντάζεται γρήγορα. Εχει κριτική όραση. Τα μάτια του είναι πάντα ανοιχτά, ακόμα κι όταν χαμηλώνει το βλέμμα του. Εχει την ικανότητα να μεταδίδει τις απόψεις του. Είναι αντιπρόεδρος στο Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών (ΣΕΗ).
● Πώς ξεκίνησε η συνεργασία σας;
Ιωάννα Παππά: Με τον Κωνσταντίνο δεν είχε τύχει να συναντηθούμε μέχρι αυτή τη στιγμή. Χάρηκα πάρα πολύ που εξ αρχής είχαμε απόλυτη επικοινωνία σκηνικά, χωρίς να πούμε τίποτα για το έργο.
Κωνσταντίνος Μπιμπής: Είναι παράξενο που δεν έχουμε συναντηθεί τόσα χρόνια. Ετσι έμελλε να συμβεί. Εχει πολύ ενδιαφέρον να γνωρίζεσαι με κάποιον πρώτα στη σκηνή και μετά στη ζωή.
● Ποια χαρακτηριστικά θαυμάζετε ο ένας στον άλλο;
Ι.Π.: Στον Κωνσταντίνο διέκρινα μια ευγένεια από τον τρόπο που παίζει, στον τρόπο που αρθρώνει τον λόγο. Ξέρει να διαχειρίζεται το συναίσθημά του. Το εξωτερικεύει. Εκτίθεται πολύ πάνω στην σκηνή, που σημαίνει ότι έχει το θάρρος να εκτεθεί και στη ζωή του. Αυτό εκλείπει όσο περνάει ο καιρός, διότι οι άνθρωποι θέλουν να περιχαρακωθούν επειδή φοβούνται.
Κ.Μ.: Η Ιωάννα ανήκει στους ηθοποιούς που συγκινούνται. Αυτό το βλέπω όλο και σπανιότερα. Διακρίνεις τους κραδασμούς που της προκαλεί η ιστορία την οποία υπηρετεί. Περνάει από μέσα της.
Ι.Π.: Ολα αυτά τα συνδέω με την παιδική μας ηλικία. Τότε μαθαίνεις αν πρέπει να κρύβεσαι ή να εκτίθεσαι.
Κ.Μ.: Αν και νέος, έχω έναν παλιακό ρομαντισμό για τη δουλειά αυτή. Θαυμάζω στην Ιωάννα ότι, ενώ έχει τόσο μεγάλη καριέρα, είναι ταγμένη.
● Πώς είναι η συνεργασία σας με τον σκηνοθέτη σας Γιώργο Νανούρη;
Ι.Π.: Σε αυτόν τον θίασο έχουμε τύχει όλοι οι ταγμένοι: Γιώργος Νανούρης, Κάτια Δανδουλάκη, Ρένος Ρώτας. Αυτό εμένα με συγκινεί γιατί κανείς δεν κάνει απλά μια δουλειά από υποχρέωση. Το καταλαβαίνουμε άλλωστε και από τις αντιδράσεις του κόσμου, που συγκινείται και έχει ταυτιστεί με το έργο. Μου προκαλεί μεγάλη εντύπωση ότι συγκινεί και αντρικό κοινό η ιστορία του «Γυάλινου κόσμου».
● Μετά τον «Γυάλινο κόσμο» πώς ονειρεύεστε έναν αυριανό κόσμο;
Ι.Π.: Ονειρεύομαι έναν κόσμο χωρίς σύνορα. Ποτέ δεν καταλάβαινα τον λόγο της ύπαρξής τους. Μου φαίνεται υποκριτικό τη μία μέρα να ενωνόμαστε στις μεγάλες καταστροφές, να δείχνουμε αλληλεγγύη και την επόμενη μέρα να υπάρχει αυτή η επεκτατική διάθεση.
Είναι βαθιά υποκριτική η στάση ότι στο κέντρο της προσοχής βρίσκεται ο άνθρωπος
Μου αρέσει η εξέλιξη, η πρόοδος και η εξερεύνηση μέσα στον άνθρωπο σαν ανάγκη. Θα ήθελα όμως έναν κόσμο που να μην υπάρχει ανταγωνισμός.
Κ.Μ.: Στα σύνορα θα συμφωνήσω. Ονειρεύομαι έναν κόσμο αταξικό, που δεν θα λειτουργεί με τη δημοκρατία της ανάθεσης, την μπλεγμένη αστική δημοκρατία και δικαιοσύνη που έχουμε θεωρήσει ως τη μοναδική διέξοδο. Χωρίς τον διεφθαρμένο καπιταλισμό που καταρρέει κάθε μέρα. Απλά πράγματα.
Ι.Π.: Που δυστυχώς δεν θα αλλάξουν ποτέ.
Κ.Μ.: Θα αλλάξουν.
Ι.Π.: Πόσο αισιόδοξος μπορείς να παραμένεις, να ελπίζεις και να μάχεσαι μια ζωή, για να καταλάβεις ότι αγωνίζεσαι μόνος σου; Δυστυχώς ζούμε μια εποχή που διαδέχεται η μία καταστροφή την άλλη σε βαθμό ανησυχητικό. Σκέφτομαι συχνά, μα ποιος είναι ευτυχισμένος αυτό το καλοκαίρι; Τα τελευταία χρόνια πόση δυστυχία υπάρχει στον κόσμο; Και εγώ μπορώ να περιχαρακωθώ στον μικρόκοσμό μου, αλλά δεν με ενδιαφέρει.
● Με συγκλόνισε η ταινία «Καπερναούμ» που είδα πρόσφατα. Αφορούσε ένα παιδί που πριν γεννηθεί ήταν πεθαμένο. Χωρίς ταυτότητα, κακοποιημένο. Αραγε σε τι κόσμο θα μεγαλώσουν τα παιδιά μας;
Ι.Π.: Περνάω πολύ δύσκολα. Εχω ένα πλάσμα στα χέρια μου, που ανακάλυψα ότι είναι ένας νέος άνθρωπος, αρκετά αυτόνομος και δεν ορίζεται από τους γονείς του. Αυτό που βασικά μπορώ να προσφέρω είναι αγάπη, καλυμμένες πρώτες ανάγκες και ερεθίσματα.
● Τα δικά σας βιώματα πώς επηρέασαν τη ζωή σας;
Ι.Π.: Ημουν πάρα πολύ κλειστό παιδί, μιλούσα λίγο και κυρίως παρατηρούσα. Ολα γίνονταν μέσα μου. Οι άνθρωποι που ασχολούνται με το θέατρο είναι όσοι έχουν δυσκολία να επικοινωνήσουν.
Κ.Μ.: Το ‘χω παρατηρήσει και εγώ αυτό. Βρίσκουν ένα κανάλι μέσα από το οποίο μπορούν να εκφραστούν, γιατί τα υπόλοιπα δεν είναι τόσο εκπαιδευμένα.
Ι.Π.: Οταν βρεθείς σε καλές συνθήκες, δεν λογοκρίνεσαι και μπορείς να εκφραστείς καλλιτεχνικά. Αυτό σε απελευθερώνει και αρχίζεις έναν διάλογο με τον εαυτό σου.
● Είστε απόφοιτοι του Θεάτρου Τέχνης. Πόσο σας καθόρισε αυτός ο χώρος;
Κ.Μ.: Μου τροφοδότησε τον ρομαντισμό μου και την ιδέα ενός θεάτρου πυρήνα τέχνης και νόησης. Την αίσθηση αυτής της σοβαρής και ταγμένης αντιμετώπισης. Εγώ δούλευα κιόλας στα θέατρα για να πληρώνω τη σχολή.
Οπότε απέκτησα και μια χειρωνακτική σχέση με το θέατρο, πολύτιμη για έναν σπουδαστή. Ηταν τρία χρόνια με το φάντασμα του Κουν πάνω απ’ τα κεφάλια μας: σε άλλα βοήθησε, σε άλλα όχι.
Ι.Π.: Υπήρχε η αίσθηση ότι πλανιέται αυτό το φάντασμα. Ο,τι κάναμε ήταν κυρίως στο Υπόγειο. Ολη η ατμόσφαιρα μέσα στον χώρο λειτουργούσε περισσότερο σαν έμπνευση παρά σαν εκπαίδευση. Αρχισα να εκπαιδεύομαι αφού τελείωσα τη σχολή. Βρέθηκα και αρκετά χρόνια μετά εκεί και δεν ήταν η ίδια αίσθηση, χωρίς να είναι δικό μου το φταίξιμο.
● Ποιους ηθοποιούς θαυμάσατε;
Ι.Π.: Λάτρεψα τον Νικήτα Τσακίρογλου, που πέρασα τρία χρόνια μαζί του. Την Ξένια Καλογεροπούλου, που την αγαπώ πάρα πολύ, δουλέψαμε μαζί σε μια παράσταση του Χουβαρδά. Τον Αρμένη και κάποιους άλλους.
Κ.Μ.: Με συγκίνησε πολύ η συνεργασία μου με τον Κώστα Καζάκο. Παίζαμε στο «Πόλεμος και Ειρήνη». Πραγματικά ήταν σπουδαίος και ως προσωπικότητα και στη συνεργασία. Μου έκανε εντύπωση που ήταν σαν έφηβος. Η αγωνία του, το χιούμορ του, η γενναιοδωρία του.
● Κωνσταντίνε, ακολούθησες τη μέθοδο Στανισλάφσκι; Ποια η διαφορά συστήματος και μεθόδου;
Κ.Μ.: Σύστημα είναι αυτό που ξεκίνησε ο Στανισλάφσκι, μέθοδος είναι η αμερικανική εξέλιξη. Η κίνηση του σώματος είναι από τα τελευταία διδάγματά του. Είμαι αρκετά χαώδης. Οταν μου προτείνεται ένα πλαίσιο και μου λειτουργεί, το ακολουθώ γιατί με οργανώνει.
Ι.Π.: Ο Κωνσταντίνος είναι ένας πολύ ευέλικτος ηθοποιός. Συνδυάζει το σύγχρονο με το κλασικό.
● Είσαι αντιπρόεδρος στο ΣΕΗ. Ζήσατε την απαξίωση του χώρου σας. Πώς θα το σχολιάζατε;
Κ.Μ.: Ο πολιτισμός βάλλεται σύσσωμος. Υπάρχει καθαρή επίθεση. Παγκόσμια και εγχώρια. Ξαφνικά θυμήθηκαν γιατί έχουμε χειλόφωνα στην Επίδαυρο ή γιατί η Λένα δεν έκανε τους Σφήκες όπως ήταν. Αυτά τα έχουμε λυμένα από το ’90. Επιστρέφουμε σε έναν άγονο διάλογο. Καλλιτεχνικά και κοινωνικά βρισκόμαστε σε μια ανερμάτιστη κατάσταση. Εργασιακά έχουμε επιστρέψει στον Μεσαίωνα. Ο κλάδος μας είναι αφημένος στα σαγόνια του εκάστοτε εργοδότη. Η υπουργός Πολιτισμού στον κορονοϊό που πεινούσαμε είπε ότι η αγορά θα αυτορρυθμιστεί.
Ι.Π.: Σε μια κρίση όλα τα επαγγέλματα έχουν ανάγκες. Είμαστε εργαζόμενοι. Δεν πρέπει να μας βάζουν σε δεύτερη μοίρα επειδή δεν είμαστε στις πρώτες ανάγκες.
● Αυτό οφείλεται στην έλλειψη ευαισθησίας ή και στην ανικανότητα όσων μας κυβερνάνε;
Κ.Μ.: Είναι αντιστρόφως εννοούμενη ικανότητα. Είναι βαθιά υποκριτική η στάση ότι στο κέντρο της προσοχής βρίσκεται ο άνθρωπος. Υπογράψαμε υποχρεωτική απολιγνιτοποίηση της χώρας την ώρα που στη Γερμανία ιδρύουν καινούργια εργοστάσια λιγνίτη. Κάψαμε όλη την Εύβοια για να σπείρουμε ανεμογεννήτριες. Είμαι από τη Σκύρο. Εκεί παλεύουμε να μην μπουν εδώ και είκοσι χρόνια και το πετύχαμε. Θέλουν να τις βάλουν σε μια περιοχή που είναι Natura, παρθένα γη, στην οποία κατοικούν σαράντα πέντε είδη πουλιών. Καταφέραμε σε μια ευλογημένη κοιλάδα, μεταξύ του Υμηττού και του Αιγάλεω, να μπαζώσουμε τους δύο ποταμούς που τη διαρρέουν, να κάψουμε τη Βαρυμπόμπη και να βράσουμε στο καζάνι που δημιουργείται ανάμεσα στα τρία βουνά.
Ι.Π.: Υπήρξε μεγάλη καταστροφή με τις πυρκαγιές. Δυστυχώς χάθηκαν ανθρώπινες ζωές, πνεύμονες οξυγόνου, ζώα. Τρομερές απώλειες, με φριχτό τρόπο. Βρεθήκαμε στη Χαλκιδική με την περιοδεία και ρωτήσαμε τους κατοίκους με τι αγωνία ζουν μέσα στα δέντρα. Μας είπαν ότι περιφρουρούν συνέχεια και δεν μπορούν να ηρεμήσουν.
● Αντιμετωπίσατε με το σωματείο την υπόθεση των κακοποιήσεων. Θα έχει μέλλον;
Κ.Μ.: Το σωματείο έχει πάρει θέση για την υπόθεση Λιγνάδη και θα επανατοποθετηθεί. Πέρσι πλημμυρίσαμε με ανακοινώσεις όλη την Ελλάδα. Εγινε ένα πολύ ισχυρό τράνταγμα που ελπίζω, εύχομαι και παρατηρώ ότι έκανε όλους τους συναδέλφους να επανελέγξουν τα πράγματα. Με λίγο φόβο που μπορεί να είναι χρήσιμος για όσους θεώρησαν ότι μπορούν να παραβαίνουν τα όρια των άλλων. Ολο αυτό θα οδηγήσει στο μέλλον σε πολύ ωραίο κλίμα.
● Είναι γνωστή η αγάπη σου στον Καβάφη.
Κ.Μ.: Τον αγαπώ γιατί είναι πολύ απλός. Δεν χρησιμοποιεί περίπλοκα εκφραστικά μέσα. Λες και προσγειώθηκε στον κόσμο και τον παρατήρησε στο μεδούλι του.
Ι.Π.: Εμένα πιο κοντά στην ιδιοσυγκρασία μου είναι ο Λαπαθιώτης.
● Ο Γ. Ρίτσος μού έλεγε «ευγνωμονώ τους διώκτες μου, διότι έγιναν πηγή έμπνευσής μου». Τα στραβά της ζωής μπορείς να τα αντιστρέψεις;
Κ.Μ.: Το θέατρο το κάνει και από μόνο του αυτό.
Ι.Π.: Αλλο να γράφεις ποίηση και άλλο να παίζεις θέατρο. Εκεί δημιουργείς, εμείς είμαστε συνδημιουργοί. Είναι άλλο το μεγαλείο του δημιουργού.