Τις αποταμιεύσεις τους, την όποια πλεονάζουσα ρευστότητα διαθέτουν, επιστρατεύουν και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) και προχωρούν σε έκτακτες αποπληρωμές ώστε να μειώσουν το αυξημένο κόστος χρήματος, απόρροια των υψηλών επιτοκίων. Ακολουθούν έτσι την τακτική των μεγάλων επιχειρήσεων που αξιοποίησαν την αυξημένη ρευστότητα δημιουργώντας γραμμή άμυνας έναντι της νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).
Εκτιμάται ότι στο α’ 6μηνο, στις τέσσερις συστημικές τράπεζες, οι αποπληρωμές δανείων των ΜμΕ διαμορφώθηκαν πέριξ του 1 δισ. ευρώ, καθοδηγούμενες κυρίως από τις έκτακτες. Αν και οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αύξηση της δυναμικής των δανείων στο δεύτερο εξάμηνο της χρονιάς μάλλον δεν θα είναι οριζόντια και οι ΜμΕ μάλλον θα κρατήσουν στάση αναμονής και για τη συνέχεια.
Οι πρόωρες αποπληρωμές δεν επηρεάζουν μόνο την πιστωτική επέκταση των τραπεζών αλλά «χτυπάνε» και τις καταθέσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), λόγω της σταδιακής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας και της ανόδου των επιτοκίων, η καθαρή ροή τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις εμφανίζεται μειωμένη σε μηνιαία βάση κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2023 έναντι αυτής που καταγράφηκε την ίδια περίοδο το προηγούμενο έτος. Συγκεκριμένα, την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2023 η μέση μηνιαία καθαρή ροή τραπεζικής χρηματοδότησης προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις έγινε αρνητική (-190 εκατ. ευρώ, έναντι 376 εκατ. ευρώ το ίδιο πεντάμηνο του 2022).
Η ΤτΕ επισημαίνει ότι τους τελευταίους μήνες πραγματοποιήθηκαν σημαντικές αποπληρωμές πιστώσεων με κυμαινόμενο επιτόκιο από κάποιες μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες χρησιμοποίησαν τη σημαντική ρευστότητα που συγκέντρωσαν τα τελευταία χρόνια προκειμένου να περιορίσουν το κόστος δανεισμού και να προλάβουν την ενσωμάτωση των επιτοκιακών αυξήσεων. Από την άλλη πλευρά τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ) και ολοένα με μεγαλύτερη ένταση ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) θα συνεχίσουν να παρέχουν στήριξη προς την πιστωτική επέκταση.
Σε ό,τι αφορά τις επιχειρηματικές καταθέσεις, στο α’ τετράμηνο του 2023 μειώθηκαν κατά 3,8 δισ. ευρώ, έναντι υποχώρησης κατά 3,5 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Ο ετήσιος ρυθμός ανόδου των επιχειρηματικών καταθέσεων εξακολούθησε γενικά να επιβραδύνεται μέχρι τον Φεβρουάριο του 2023, αλλά στη συνέχεια ανέκαμψε και τον Απρίλιο κυμάνθηκε στο ίδιο επίπεδο με τα τέλη του 2022 (Απρίλιος 2023: 8,5%, Δεκέμβριος 2022: 8,5%).
