Το ιδεολογικό μανιφέστο της Νέας Δημοκρατίας

Πολλοί θα αναρωτηθούν: πράγματι η Νέα Δημοκρατία ως πολιτικό κόμμα και μάλιστα κυβερνητικό εκπόνησε πρόγραμμα ιδεολογίας; Η απορία όλων μας σχετικά μ’ αυτό το ζήτημα λύθηκε όταν ακούσαμε τον Μάκη Βορίδη ως υπουργό Επικρατείας να ομιλεί στη Βουλή στην κοινοβουλευτική διαδικασία των προγραμματικών δηλώσεων.

Η ομιλία του Βορίδη στο Κοινοβούλιο από την άποψη της σχετικής διαδικασίας ήταν εκτός τόπου και εκτός χρόνου. Ορίστηκε με πρωτοβουλία του προέδρου της Βουλής να μιλήσει πριν από τη λεγόμενη δευτερολογία του πρωθυπουργού, αφού είχε ολοκληρωθεί ο κοινοβουλευτικός κύκλος των ομιλιών των αρχηγών των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Τότε φάνηκε ποιος είναι ο ρόλος του ως υπουργού Επικρατείας. Είναι ο Μάκης Βορίδης αυτός που επιτηρεί τις Κοινοβουλευτικές Ομάδες των πολιτικών κομμάτων και «κατασκευάζει» το ιδεολογικο-πολιτικό μανιφέστο της Δεξιάς.

Το πολιτικό κόμμα που ονομάζεται Νέα Δημοκρατία βρίσκεται σε αδιέξοδο. Από την άλλη ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επιδιώκει να επιβληθεί σ’ έναν πολιτικό χώρο, ο οποίος στις σύγχρονες συνθήκες είναι απροσδιόριστος. Νέα Δημοκρατία και Μητσοτάκης έχουν πάρει «πολιτικό διαζύγιο». Κατά τις πρόσφατες εκλογές επικράτησε ο Μητσοτάκης όχι ως επικεφαλής της Νέας Δημοκρατίας, αλλά ως μία ιδιαίτερη πολιτική δομή, η οποία αναζητεί την ταυτότητά της. Ταυτόχρονα ηττήθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ όχι ως κομματική οντότητα, αλλά ως πολιτικο-κοινωνική συνθήκη της ελληνικής κοινωνίας.

Εάν όλα αυτά που επισημαίνω έχουν μία κάποια ανταπόκριση προς την πραγματικότητα, τότε θα καταλάβουμε ότι η ομιλία του Μάκη Βορίδη στο Κοινοβούλιο κουβάλησε νερό στον πίθο των Δαναΐδων! Οσα είπε υπερβαίνουν και την κοινοβουλευτική πρακτική, αλλά περισσότερο θα μπορούσαν να διεκδικήσουν τη θέση τους σ’ ένα μανιφέστο συντηρητικής ιδεολογίας στη σύγχρονη εποχή. Μίλησε για την ελευθερία και το έθνος ως συγκροτησιακές δομές της σύγχρονης κοινωνίας και της εποχής μας.

Οπως όμως αντιλαμβάνεται και ο πρωτοετής φοιτητής μας, αυτές οι έννοιες -ελευθερία και έθνος- στον βαθμό που δεν μπορούν να ονομαστούν ως δημιουργικά θεμέλια μιας κοινωνίας, καταλήγουν να είναι λόγια χωρίς αντίκρισμα.

Εάν πράγματι δεχθούμε όλοι μας, εμείς οι πολίτες της Ελληνικής Δημοκρατίας, ότι ο Βορίδης παρασύρθηκε στους ρητορικούς τόνους της ομιλίας του και δεν προδιέγραψε τις γενικές αρχές του ιδεολογικού μανιφέστου του κόμματός του, τότε θα σιωπήσουμε. Αλλά δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο.

Δύο λοιπόν είναι οι ιδεολογικοί άξονες του μανιφέστου της Νέας Δημοκρατίας: η ελευθερία και το έθνος. Αλλά ποια ελευθερία και ποιο έθνος; Οι έννοιες αυτές στο ιδεολογικό πρόγραμμα της Δεξιάς δεν είναι παρά ανακύκλωση του αμερικανισμού, δηλαδή των δεκαετιών του ’50 και του ’60 στην εποχή του αντικομμουνισμού και της πρώτης φάσης του Ψυχρού Πολέμου. Ελευθερία δεν είναι το σύστημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων; Ελευθερία δεν είναι οι μετακινήσεις των πληθυσμών που ζητούν να ζήσουν στον τόπο που δικαιούνται; Κατά το ιδεολογικό πρόγραμμα της κυβέρνησης Μητσοτάκη, ελευθερία είναι να ομιλεί ο ομιλητής (δηλ. η κυβέρνηση) και όλοι να ακολουθούμε τις προσταγές της. Οσον αφορά την έννοια του έθνους και τον «συνταγματικό πατριωτισμό», στον οποίο αναφέρεται το μανιφέστο της Δεξιάς, θα πρέπει να «κρατήσουμε μικρό καλάθι» μέχρι να δούμε τι θα γίνει στις σχέσεις Αθήνας – Αγκυρας!

* καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο