Ψηφιακές Βιοτράπεζες Τεχνητής Νοημοσύνης από το Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Το Εργαστήριο Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας (BiHELab) του Ιονίου Πανεπιστημίου κατασκεύασε 10 υπερσύγχρονες Ψηφιακές Βιοτράπεζες Τεχνητής Νοημοσύνης, για αντίστοιχες ασθένειες, οι οποίες θα συμβάλουν αποφασιστικά στη βιοϊατρική έρευνα. Πρόκειται για μια πρωτοποριακή εξέλιξη στον τομέα μελέτης δεδομένων ψηφιακής υγείας, στις οποίες το εργαστήριο έχει ήδη σημαντική εμπειρία.

«Οι Εξυπνες Ψηφιακές Βιοτράπεζες Τ.Ν. τελευταίας τεχνολογίας ξεκλειδώνουν τη δύναμη των βιοϊατρικών δεδομένων και της Τεχνητής Νοημοσύνης για την έρευνα των ασθενειών, δημιουργώντας μεγάλη αξία για την ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα», εξηγεί στην «Εφ.Συν.» ο επιστημονικός υπεύθυνος του εργαστηρίου, καθηγητής Παναγιώτης Βλάμος.

Οι βιοτράπεζες είναι αποθήκες βιοϊατρικών δεδομένων που προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα ψηφιακών δεδομένων μεγάλου όγκου, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων της ιατρικής απεικόνισης, δεδομένων μοριακής βιολογίας, κλινικών δεδομένων και δεδομένων από συσκευές παρακολούθησης δραστηριότητας. Με περισσότερα από 5.000.000 δεδομένα που καταγράφουν γονιδιακές εκφράσεις, πάνω από 50.000 απεικονιστικά δεδομένα και ταξινομημένη ενσωμάτωση περισσότερων από 300 ανεξάρτητων μελετών, αυτές οι Ψηφιακές Βιοτράπεζες Τ.Ν. παρουσιάζουν μια μοναδική ευκαιρία για την προώθηση της κατανόησης διαφόρων ασθενειών.

Ας φανταστούμε τη δυνατότητα που παρέχουν στη δημιουργία προφίλ ασθενών στην Ιατρική Ακριβείας ανά νόσο καθώς και στη μελέτη συνδυαστικών στοιχείων σε πολλές βιοτράπεζες για τον ανασχεδιασμό φαρμάκων. Το τελευταίο έμοιαζε σχεδόν αδύνατο έως σήμερα αφού οι διαφορετικές βιοτράπεζες ανά τον κόσμο ήταν δομικά ασύνδετες μεταξύ τους.

Η επεξεργασία των δεδομένων γίνεται με τελευταίας αιχμής εργαλεία Τ.Ν., τα οποία έχουν αναπτυχθεί αποκλειστικά στο εργαστήριο και τα οποία επιτρέπουν προηγμένη ανάλυση. Ταυτόχρονα εξασφαλίζουν ότι τα δεδομένα παραμένουν στο προστατευμένο ακαδημαϊκό περιβάλλον, κρυπτογραφημένα και ανώνυμα.

Οι 10 Ψηφιακές Βιοτράπεζες Τ.Ν. που αναπτύχθηκαν από το BiHELab αφορούν ασθένειες όπως η νόσος του Huntington, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η διαταραχή του φάσματος του αυτισμού και οι ψυχιατρικές διαταραχές, οι μολυσματικές ασθένειες καθώς και ογκολογικές διαταραχές, κυρίως καρκίνοι του πνεύμονα, του δέρματος, του παγκρέατος και του παχέος εντέρου.

Τέλος, οι βιοτράπεζες βρίσκονται στην καρδιά της επιστημονικής συνεργασίας. Η παραγόμενη τεχνογνωσία θέτει τα θεμέλια για μια πρωτοποριακή τεχνολογία που αναμφίβολα θα προσθέσει υπεραξία στην έρευνα που παράγεται μέσα στο ελληνικό δημόσιο Πανεπιστήμιο.

Σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα για τα ακαδημαϊκά δεδομένα -ιδρύθηκε μόλις το 2014, στην καρδιά της οικονομικής κρίσης- και παρά τις δομικές δυσκολίες που συνάντησε, το εργαστήριο έχει καταφέρει να εδραιώσει σημαντικές διεθνείς συνεργασίες. «Οι Ψηφιακές Βιοτράπεζες Τ.Ν. ήταν μια επιστημονική πρόκληση για την ερευνητική μας ομάδα, καθώς επιδιώξαμε να τις δημιουργήσουμε χωρίς εξωτερική χρηματοδότηση, ώστε να αποτελούν ιδιοκτησία του εργαστηρίου και του Ιονίου Πανεπιστημίου. Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε ελεύθερη πρόσβαση σε νέους ερευνητές, αξιολογώντας τα πρωτόκολλα που θέλουν να μελετήσουν και να τις χρησιμοποιήσουμε για δημιουργία νέων συνεργασιών με ερευνητικούς φορείς», καταλήγει ο Παναγιώτης Βλάμος.