Μια κεφάτη γιορτή με μπηχτές και μύχιες εξομολογήσεις

Δεν είναι ένα θεατρικό έργο μόνο για το θέατρο. Η γοητεία του είναι ότι κατεβάζει τον ονειρικό κόσμο που μόνο στη φαντασία μας υπάρχει, αυτόν του θεάματος, στη γη. Και μάλιστα με τον πλέον ευφάνταστο τρόπο: μετατρέποντας τις κερκίδες της Επιδαύρου σε… τσουλήθρα. Η προσγείωση αποκαλύπτει την αγωνία και την αβεβαιότητα πίσω από τη φιλαυτία, τον ναρκισσισμό, τις κοινότοπες κολακείες και τον ανταγωνισμό. Και είναι μια προσγείωση που οδηγεί στην πραγματική ζωή, στην ανθρώπινη πλευρά: σε μια λεκάνη τουαλέτας στη μέση της σκηνής ως άλλη υπαρξιακή υποσημείωση…

Μια κεφάτη γιορτή από μπηχτές και μύχιες εξομολογήσεις όταν σβήνουν τα φώτα του αργολικού θεάτρου και ανάβουν τα λαμπάκια της ταβέρνας είναι αυτή που γενναιόδωρα χαρίζει ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Νίκος Καραθάνος. Εκείνος είχε την ιδέα για αυτήν την παράσταση, που δεν αφήνει τίποτα όρθιο από τον κόσμο του θεάματος: από την καλλιτεχνική διεύθυνση ώς τους ηθοποιούς, πρωταγωνιστές και δεύτερους ρόλους, σκηνογράφους, ενδυματολόγους, σκηνοθέτες, κριτικούς. Ομως όσο και αν φανερώνει την ανθρώπινη πλευρά των κορυφαίων πολιτιστικών παραγόντων, μια και δεν ανήκουμε σε αυτούς, η γοητεία που μας άσκησε αφορά κυρίως έναν λόγο: κατά έναν τρόπο το αποκαθηλωτικό κείμενο των Λένας Κιτσοπούλου και Γιάννη Αστερή είναι σαν να κλείνει το μάτι στο κοινό. Δηλαδή εμάς.

Σαν να είναι ένας φόρος τιμής στον άγνωστο θεατή. Και τι δεν ακούσαμε που το έχουμε ίσως κάποτε σκεφτεί: «Μισή ωρίτσα, δεν μπορούσε να ήταν μισή ώρα μικρότερο;», «ήθελε λίγο μαζεματάκι από δω, λίγο από κει», γιατί πώς να τη βγάλεις «τόση ώρα καθισμένος στην πέτρα». Με κορυφαία στιγμή αυτή όταν ο Καραθάνος στήνει το «Τοτέμ στον άγνωστο θεατή» στη μέση της σκηνής: ναι, αυτός που διαμαρτυρόταν για τη διάρκεια του έργου, δεν άντεξε και αποφάσισε να… κρεμαστεί. Και είναι εκεί σε όλη την παράσταση. Και δίπλα του, κάνοντας ότι δεν τον βλέπουν, οι παράγοντες του πολιτισμού γλεντάνε, φιλοσοφούν, τρώγονται και τρώνε. Κάποιοι, οι νεότεροι, μπορεί να κάνουν γυμνοί ένα νυχτερινό μπάνιο και να ξαπλώσουν τα νιάτα τους στις κερκίδες για να μαζέψουν την ενέργεια της πέτρας, της γης, της επίδρασης της αύρας του Ασκληπιείου δίπλα τους. Και για να συμπληρωθεί η σαμανιστική μαγεία να εμφανιστεί και ένας Ινδιάνος που πυροβολεί. Απ’ όλα έχει η παράσταση-γιορτή τρυφερής αποκαθήλωσης των ρόλων.

Τι μια βραδιά στην όπερα; Μια νύχτα στην Επίδαυρο. Τι «η πιο καλή γκαρσόνα είμαι εγώ»; Να η αγαπημένη Χαρούλα Αλεξίου σε ρόλο δεσποτικής ταβερνιάρισσας. Τι γιορτή θα ήταν χωρίς μουσική; Ζωντανή ορχήστρα λοιπόν, σκαρφαλωμένη στα βράχια και ντυμένη από τον κυνηγετικό σύλλογο. Και επιπλέον η Ελλη Πασπαλά να μας ταξιδεύει με την ιερή φωνή της και να την μπερδεύουν οι κατά τ’ άλλα ενημερωμένοι αρχιπολιτιστικοί παράγοντες με μια άλλη ιέρεια του τραγουδιού μας, τη Σαβίνα Γιαννάτου.

Οσο για τους θεατές; Τι θέλετε και ερχόσαστε στο θέατρο; «Μην πάτε θέατρο. Αφήστε τα να γίνουν όλα ερ μπι εν μπι» ανακράζει ο έξαλλος ενδυματολόγος, που ονειρεύεται το θέατρο σε υπερυψωμένη θέση και όχι… υπόγεια θεωρώντας χωροταξικό το θέμα και ότι η λατρεία της μιζέριας τον έχει αδικήσει.

Είναι φυσικό αυτή η ακραία προκλητικότητα να ξεφεύγει κιόλας, αλίμονο, αλλά είναι αυτή που χαρίζει και μοναδικές στιγμές όπως η ακόλουθη ατάκα, που ξεσήκωσε το αυθόρμητο χειροκρότημα του κοινού: «Νομίζεις ότι εσύ κανονίζεις το «μετά». Ποιο μετά, ρε μαλάκα άνθρωπε;»

«Η τέχνη πρέπει να ανανεώνεται. Και για να γίνει αυτό, πρέπει να πυρποληθεί» σημειώνει ο Νίκος Καραθάνος για αυτή τη «σαρκαστική κωμωδία για την αληθινή τραγωδία που συμβαίνει όχι στο θέατρο, αλλά εκεί έξω, στη ζωή», πραγματώνοντας την ανάγκη «να μιλήσουμε για αυτά που ζούμε». Το έργο είναι μια απόπειρα ευτυχίας, όπου στόχος δεν είναι πάντα η επιτυχία. Μια σάτιρα για αυτό που αγαπάμε, όπου «η συνάντηση και να τα πάμε καλά μαζί είναι σπουδαιότερη από το αποτέλεσμα» όπως προσθέτει ο Καραθάνος μην κρύβοντας τη χαρά του για τους φίλους, όπως ο Β. Παπαβασιλείου, και τους πολύτιμους συνεργάτες με τους οποίους μοιράζεται αυτή τη -σχεδόν εξ ολοκλήρου sold out- παράσταση.

? Πληροφορίες: Εθνικό Θέατρο – REX | Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη». «Μια νύχτα στην Επίδαυρο». Σύλληψη-σκηνοθεσία: Νίκος Καραθάνος. Κείμενο: Λένα Κιτσοπούλου, Γιάννης Αστερής. Δραματουργική επεξεργασία: Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου. Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη. Κοστούμια: Αγγελος Μέντης. Κίνηση: Αμάλια Μπένετ. Μουσική: Αγγελος Τριανταφύλλου. Φωτισμοί: Φελίς Ρος. Σχεδιασμός ήχου: Γιώργος Πούλιος. Διανομή: Χάρις Αλεξίου, Θανάσης Αλευράς, Βασιλική Δρίβα, Γιώργος Ζιάκας, Νίκος Καραθάνος, Εμιλυ Κολιανδρή, Γιάννης Κότσιφας, Ιώ Λατουσάκη, Χρήστος Λούλης, Ζέτα Μακρυπούλια, Ιωάννα Μαυρέα, Ηλέκτρα-Αποστολία Μπαρούτα, Κώστας Μπερικόπουλος, Ιωάννα Μπιτούνη, Βασίλης Παπαβασιλείου, Πάνος Παπαδόπουλος, Ελλη Πασπαλά, Αγγελος Τριανταφύλλου, Γιώργος Φασουλάς, Δανάη-Αρσενία Φιλίδου, Γαλήνη Χατζηπασχάλη. Μουσικοί επί σκηνής: Σοφία Ευκλείδου, Βασίλης Μαντζούκης, Κώστας Νικολόπουλος, Δημήτρης Τίγκας, Ελευθερία Τόγια. Εισιτήρια 13-25€. Προπώληση ταμεία Εθνικού Θεάτρου και ticketservices.gr.