Η Βαλέρια παντρεύεται
(Valeria mithatenet, Ισραήλ, Ουκρανία, 2022, 76’)
★★★½☆
● σκηνοθεσία: Μιχάλ Βίνικ
● ηθοποιοί: Λένα Φράιφελντ, Ντάσα Τβορονόβιτς, Γιακόβ Ζαντά-Ντάνιελ, Αβραχάμ Σαλόμ Λεβί
Μ’ ένα εξαιρετικό σενάριο και διεισδυτική -σαν μέσα από ροζ γυαλί- σκηνοθετική ματιά, η Μιχάλ Βίνικ καταγράφει το δράμα των Ουκρανών «νυφών» του διαδικτύου, με πραγματισμό αλλά όχι κυνισμό, και κάνει πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βενετίας. Η Βαλέρια ταξιδεύει από την Ουκρανία στο Ισραήλ για να συναντήσει τη μεγαλύτερη αδελφή της, την Κριστίνα. Είναι κι οι δυο όμορφες, δροσερές, αγαπημένες, με μία βασική διαφορά: η Κριστίνα είναι ήδη παντρεμένη μ’ έναν Ισραηλινό που την επέλεξε online. Το ίδιο σκοπεύει να κάνει κι η Βαλέρια – αλλά ήδη από την πρώτη συνάντηση με τον μνηστήρα, τα πράγματα φαίνεται ότι δεν θα κυλήσουν ομαλά. Δίπλα σε εκπληκτικές ερμηνείες από δύο Ουκρανές και δύο Ισραηλινούς ηθοποιούς, η Μιχάλ Βίνικ σκηνοθετεί με κάμερα στο χέρι, αποτυπώνοντας χωρίς εντάσεις την υπόγεια τραγικότητα της ζωής των ηρώων της, σχεδόν ανάλαφρα, σχεδόν χαριτωμένα. Με τον ίδιο τρόπο γράφει την πλοκή και τους διαλόγους της μ’ ελαφρύ χιούμορ, με θαρραλέα φυσικότητα, κάνοντας ένα τεράστιο ανθρώπινο δράμα, που κατ’ επανάληψη συμβαίνει, να μοιάζει αποδεκτό, πράγμα που το κάνει ακόμα πιο τραγικό. Ενα φιλμ ιδανικών ισορροπιών, για την ανισότητα των φύλων, για την αδελφική αγάπη, για τις κρυψώνες της ψυχής που κάποια στιγμή βγαίνουν στην επιφάνεια για ν’ αναπνεύσουν ελεύθερα.
Εμμονες ώρες στον τόπο της πραγματικότητας (Ελλάδα, 2022, 88’)
★★★★☆
● σκηνοθεσία: Ρέα Βαλντέν
Η Αντουανέττα Αγγελίδη, η επιτομή του αβάν γκαρντ σινεμά, μια γυναίκα σκηνοθέτις, μια φεμινίστρια, μια μεταδοτική δασκάλα και μια δημιουργός με σπάνιο πείσμα, ανέκαθεν μιλούσε με τις ταινίες της, τις εικόνες της για τις ιδέες και τα βιώματά της. Τώρα αποφάσισε να το κάνει και με λόγια.
Στη διάρκεια της καραντίνας, έχοντας περάσει ένα μάτσο γιγάντιες σωματικές προκλήσεις, φόρεσε μαύρα ρούχα, στάθηκε μπροστά σ’ ένα μαύρο πανί και μίλησε κοιτάζοντας απέναντί της: όχι μόνο στην κάμερα, αλλά και στη Ρέα Βαλντέν, την κόρη της και συνοδοιπόρο της για χρόνια. Κι έτσι το ντοκιμαντέρ γίνεται διττό, αλλά και πολλαπλό. Η Αγγελίδη μιλά για τη ζωή της, με αποκαλύψεις που λέγονται με τρόπο απλό αλλά συγκλονίζουν, για τα διαβάσματά της, τη ζωγραφική, τους μέντορες και τα οράματά της, τις ταινίες της. Για τον όρκο πίστης που έδωσε στην Τέχνη, τον σπουδαιότερο εραστή της. Και για κάτι ακόμα, λες νεογέννητο: μια μεγάλη χαρά που τη διακατέχει, εκείνη που πλησίασε την τύφλωση (ή Eνα Δοκίμιο για το Βλέμμα της, ο υπότιτλος της ταινίας) κι έκανε μεταμόσχευση και στα δυο της μάτια, μια καθαρή εικόνα για τη ζωή (και τον θάνατο), μια δημιουργική χαρά κι ένα πνευματικό και συναισθηματικό μεγαλείο. Δεν χρειάζεται κανείς απαραίτητα να έχει δει τις ταινίες της Αγγελίδη για να παρακολουθήσει αυτή την, να το πούμε, συναρπαστική performance. Χρειάζεται απλώς ν’ αναζητά ενέσεις αισιοδοξίας, μια λησμονημένη επαφή με την ανάλυση της εικόνας και της λέξης, ένα δέος απέναντι στους ανθρώπους που πράγματι αφοσιώθηκαν στην Τέχνη, μια τρυφερότητα τόσο μεγάλη που αγκαλιάζει όλη την ανθρωπότητα, χωρίς ίχνος καλοπιάσματος.
Φύλακες του Γαλαξία 3
(Guardians of the Galaxy Vol. 3, ΗΠΑ, 2023, 150’)
● σκηνοθεσία: Τζέιμς Γκαν
● ηθοποιοί: Κρις Πρατ, Ζόι Σαλντάνα, Σον Γκαν, Ντέιβ Μπαουτίστα, Βιν Ντίζελ, Μπράντλεϊ Κούπερ
Ο Πίτερ Κουίλ συγκεντρώνει την ομάδα του για να υπερασπιστούν όλοι μαζί, όχι μόνο το σύμπαν, αλλά κι έναν σύντροφό τους. Αν αποτύχουν, οι Guardians θα σιωπήσουν για πάντα. Τρίτη και τελευταία συνέχεια της υπερηρωικής περιπέτειας που έρχεται (ξανά) με χιούμορ, mixtapes και μια παιχνιδιάρικη διάθεση κατάρριψης κάθε στερεότυπου.
Saison morte (Ελλάδα, 2021, 97’)
★★½☆☆
● σκηνοθεσία: Θανάσης Τότσικας
● ηθοποιοί: Δημήτρης Λάλος, Ορέστης Τζιόβας, Τόνια Σωτηροπούλου, Τζένη Θεωνά, Θανάσης Ταταυλάλης, Αλέξανδρος Λογοθέτης
Ερημωμένο κυκλαδίτικο νησί η Μήλος, εκτός σεζόν: ένας τόπος με γυμνά τοπία και ογκώδη μυστικά. Εκεί η αστυνομία θα διερευνήσει μια σειρά από εγκλήματα. Η αισθησιακή ξενοδόχος, η λιγομίλητη δύτρια, ένας τραυματισμένος άντρας, μόνος συνδετικός κρίκος μεταξύ ζωής και θανάτου, η ενορατική ηλικιωμένη γυναίκα, ο φευγαλέος Greek, αρχηγός ενός δικτύου αρχαιοκαπηλίας κι αίματος.
Αυτά είναι τα συστατικά της πρώτης σκηνοθετικής δουλειάς του Θανάση Τότσικα, ενός χαρακτηριστικού «θρίλερ σε μικρό τόπο», που πατά από τη μια στο δεδομένο ότι στην επαρχία όλοι γνωρίζουν όλα και όλους κι από την άλλη στο πρότυπο του αμερικανικού επαρχιακού αστυνομικού που αγκαλιάζει με σεβασμό και αγάπη. Οι απανωτές, ώς και το τέλος αλλά και μετά απ’ αυτό, ανατροπές μαγνητίζουν το ενδιαφέρον, ωστόσο, είτε στο σενάριο, είτε στο μοντάζ, η δομή χάνεται σε αποσπασματικά παιχνίδια στον χρόνο. Οι χαρακτήρες είναι χάρτινοι, μονοδιάστατοι, αλλά οι ηθοποιοί που τους ερμηνεύουν σε κάνουν να μην μπορείς να ξεκολλήσεις το βλέμμα από πάνω τους. Ετσι, άνισα, όχι πετυχημένα, αλλά ταυτόχρονα κάπως εθιστικά, η ταινία σ’ αφήνει με μια απορία του what might have been και μια επιθυμία να ξαναδείς μια ταινία του Τότσικα, πιο στιβαρή και πιο συγκροτημένη.
Απλώς υπέροχη (Helt super, Νορβηγία, 2022, 76’)
★★★☆☆
● σκηνοθεσία: Ράσμους Σίβερτσεν
● με τις φωνές των: Βασιλικής Σούτη, Κωνσταντίνου Κλαυδιανού, Ακίνδυνου Γκίκα
Οσο η μικρή Χέντβιχ παίζει ηλεκτρονικά online με τον καλύτερό της φίλο, ο χήρος μπαμπάς της σώζει καθημερινά τον κόσμο: χάρη σε μια σούπερ στολή, είναι το «σούπερ λιοντάρι», ο παντοδύναμος σούπερ ήρωας που προλαβαίνει κάθε καταστροφή. Οταν η Χέντβιχ κατά λάθος μπάσει τη στολή στο πλυντήριο, θα αναγκαστεί να γίνει η ίδια το σούπερ λιοντάρι, μια και μόνο σ’ εκείνη και τον αντιπαθητικό ξάδελφό της χωράει πια, έστω κι αν οι γύρω την αμφισβητούν τόσο που κι η ίδια παύει να πιστεύει στον εαυτό της. Με μια ακαταμάχητη ηρωίδα, δυνατό μήνυμα ότι η αυτοπεποίθηση ανήκει σε όλους, αρκεί να βρουν σε τι είναι καλοί, μια εξαιρετικά χαριτωμένη, με μεγάλες δόσεις σκανδιναβικής εκκεντρικότητας, παιδική ταινία κινουμένων σχεδίων από τη Νορβηγία (προβάλλεται μόνο μεταγλωττισμένη στα ελληνικά).
