Το βιβλίο «Συνοδός κορυφής» είναι το πρώτο μυθιστόρημα της Μαίρης Βανδώρου το οποίο δημοσιεύεται σε έντυπη μορφή, αν και έχει προηγηθεί ένα διήγημά της σε μια συλλογή με τίτλο «Μένουμε σπίτι». Βέβαια η συγγραφέας παρουσιάζει κατά καιρούς έργα της στο λογοτεχνικό blog artscript.gr.
Ας αφήσουμε όμως τη συγγραφέα κι ας μιλήσουμε για το βιβλίο της, ένα κοινωνικό μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται τη δεκαετία του ενενήντα στην Ελλάδα της γκλαμουριάς, της «νύχτας», της επιχειρηματικότητας και της διαπλοκής. Κεντρικός ήρωας ο Αλέκος, ένας νεαρός από την ελληνική επαρχία που ονειρεύεται να «χωρέσει» στον λαμπερό κόσμο της showbiz, δίχως να έχει συγκεκριμένο προσανατολισμό, παρά μόνο επειδή τον ελκύει η λάμψη της, όπως συμβαίνει και στα έντομα με το φως που καταλήγουν τις περισσότερες φορές σε άδοξο τέλος. Κάνει ό,τι μπορεί και ξέρει. Θα τα καταφέρει όμως να σταθεί στα πόδια του και να ξεφύγει από τα επικίνδυνα φώτα;
Από τη μία η συγγραφέας στήνει το σκηνικό της στην εν λόγω δεκαετία και από την άλλη υπάρχει η ηθογραφία των προσώπων που παίρνουν μέρος σε αυτό. Οι ισχυροί και το πώς διαχειρίζονται τα μέσα που έχουν, οι επιθυμούντες να εισέλθουν κάτω από τα φώτα και πώς βλέπουν τους γύρω τους, οι φτασμένοι και πώς χρησιμοποιούν τη δύναμή τους – ένα γαϊτανάκι ανθρώπων, μια αλυσίδα συμφερόντων, που οδηγούν ισχυρούς και αδύναμους, θύτες και θύματα, ευαίσθητους και σκληρούς στην ίδια σκηνή. Ενα κοινωνικό πλαίσιο πολύ σημαντικό για την εξέλιξη των ηρώων και του ίδιου του πρωταγωνιστή, που μέσω της διαδρομής του και της συναναστροφής του με τους ανθρώπους του θεάματος θα σκιαγραφηθεί ο κόσμο κομμάτι του οποίου θέλει να γίνει. Αλλά και η ελληνική οικογένεια, άλλη μία παράμετρος του πώς και γιατί οι ήρωες έχουν τη συγκεκριμένη πορεία.
Το έργο της Βανδώρου σε πολλά σημεία είναι γροθιά στο στομάχι κυρίως εκεί όπου αναγνωρίζουμε ιδέες και νοοτροπίες που φτάνουν στο σήμερα, μειώνοντας τον συνάνθρωπο για την όποια διαφορετικότητά του. Νοοτροπίες που θρέφονταν για χρόνια στο κουκούλι της κοινωνίας μας και έγιναν συμπεριφορές βίαιες στην εποχή της κρίσης, όταν ήρθε η ώρα το σκουλήκι να βγει από το κουκούλι του, χωρίς όμως να μεταμορφωθεί σε πεταλούδα.
Πιστεύω πως το κοινωνικό μυθιστόρημα της Μαίρης Βανδώρου, πέρα από την ενδιαφέρουσα ιστορία του, γιατί χωρίς την υπόθεση δεν υπάρχει και μυθιστοριογραφία, αφού αυτό είναι το σημαντικό, δημιουργεί ταυτόχρονα και ένα πολιτικό μυθιστόρημα, χωρίς πολιτικούς, αφού περιγράφει το κοινωνικό τοπίο μιας εποχής που όλοι πιστεύαμε πως ήταν της ευημερίας και ποτέ δεν θα κλονιζόταν· μιας ευημερίας επίπλαστης, ιλουστρασιόν, που έπρεπε να κατακτηθεί με κάθε τίμημα.
Μέσω των πρωταγωνιστών παρατηρούμε τους μηχανισμούς που ανυψώνουν τα πρόσωπα· και είναι το υπόβαθρο της σημερινής εποχής. Δεν ξέρω αν ήταν αυτός ένας από τους σκοπούς της συγγραφέως ή έγινε ασυνείδητα, έχοντας αφομοιώσει την εποχή που περιγράφει και την εμφανίζει ως το κοινωνικό πλαίσιο όπου θα κινηθούν οι πρωταγωνιστές της. Εναν κόσμο λαμπερό, αλλά ταυτόχρονα πολύ σκοτεινό όταν κλείσουν τα φώτα. Εναν κόσμο ζοφερό, που συνεχίζει και τον αντίκτυπό του μαθαίνουμε σήμερα από τις καταγγελίες που γίνονται μετά την πανδημία.
Συνήθως έτσι συμβαίνει με τη λογοτεχνία, πολλές φορές αντιλαμβάνεται ευκολότερα κι από την επιστήμη την εποχή της, την καυτηριάζει και ενίοτε πρωτοπορεί απαιτώντας έναν νέο κόσμο. Και οι λογοτέχνες εκφράζουν ξεκάθαρα, μέσω του έργου τους, θέματα που μας αφορούν όλους, ενώ ταυτόχρονα μας ψυχαγωγούν, μας τέρπουν και μας οξύνουν τη σκέψη και τη φαντασία.
Δεν χρειάζεται ένα πολιτικό έργο να κραυγάζει το είναι του, δεν χρειάζεται ένα καλό έργο να φωνάζει την αξιοσύνη του· αυτή θα εκτιμηθεί από το αναγνωστικό κοινό και τους ειδικούς, αυτή θα φανερωθεί μέσα από τις σελίδες της ιστορίας του, που όταν κρατάει το ενδιαφέρον του αναγνώστη, θα ολοκληρωθεί κατά τη διάρκεια και στο φινάλε του.
Οσον αφορά την ιστορία, μας παρέσυρε. Ο Αλέκος, ένας αμφιλεγόμενος ήρωας, που άλλες φορές αγαπήσαμε κι άλλες μισήσαμε· η Μαρικαίτη, αν και με μικρότερο ρόλο, μας έκανε να ταυτιστούμε μαζί της. Οι γονείς χρήσιμοι να αντιληφθούμε τον χαρακτήρα του πρωταγωνιστή, ο drag queen πολύ σημαντικός για την εξέλιξη της ιστορίας και εξίσου συμπαθής· με τα αδέλφια κατανοούμε πως η ίδια αφετηρία δεν οδηγεί στο ίδιο αποτέλεσμα. Γενικά κάθε πρόσωπο –η ηθοποιός, ο ιερέας, ο μόδιστρος– εύστοχα τοποθετημένο στο πλαίσιο του βιβλίου.
*Ιδιωτική υπάλληλος
Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Γράφεται από αναγνώστες που απευθύνονται σε αναγνώστες για να τους μιλήσουν για κάποιο βιβλίο που τους συνεπήρε. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας (το πολύ 700 λέξεις) στο [email protected]
