Ασχετοσύνη και υποκρισία

Τόσα χρόνια ήξερα τον Λάκη Παπαστάθη, τον εκτιμούσα και τον θαύμαζα όσο λίγους ανθρώπους γιατί είχε σπάνια χαρίσματα και δεν θυμάμαι από αυτόν ούτε ένα τόσο δα ελάττωμα, αλλά ποτέ δεν θα σκεφτόμουν να τον ονομάσω «ντοκιμενταρίστα». Αν ήταν απλώς ντοκιμενταρίστας και τον αποκαλούσα έτσι, νομίζω πως θα παρέλειπα πολλά από την περιγραφή μου γι’ αυτόν. Γιατί ο Λάκης Παπαστάθης έφτιαχνε επί τριάντα και κάτι χρόνια την πιο σημαντική εκπομπή για την Ιστορία και τους ανθρώπους στην Ελλάδα και μάλιστα σε ενεστώτα χρόνο, το «Παρασκήνιο», γύρισε και ντοκιμαντέρ μικρού μήκους και μάλιστα βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1972 για το «Γράμματα από τη Γερμανία», γύρισε ταινίες μυθοπλασίας πολύ υψηλής αισθητικής και, κακά τα ψέματα, μετέφερε κλασική ελληνική λογοτεχνία στο ελληνικό σινεμά όπως κανείς άλλος, έγραψε υπέροχα βιβλία, ασχολήθηκε με τόσο πολλά πράγματα και όλα τα έκανε τέλεια. Αν το «Παρασκήνιο» ξεχώρισε, είναι λόγω της σημαντικότητάς του στην καταγραφή προσωπικοτήτων και γεγονότων για τις επόμενες γενιές και μάλιστα με τον τρόπο που πραγματικά άξιζε να καταγραφούν και όχι «ευτυχώς τους έχουμε, έστω κι έτσι».

Πριν και πάνω απ’ όλα ο Λάκης Παπαστάθης ήταν ένας αυθεντικός διανοούμενος με πολύ υψηλή καλλιέργεια και αυθεντικό ταλέντο, σεβασμό στην τέχνη αλλά και στην Ιστορία και στη ζωή και αυτά ακριβώς τα χαρίσματα είναι που κατέθετε από τον εαυτό του σε ό,τι και αν καταπιανόταν και τους έδινε μια μαγική αίσθηση κύρους και αθανασίας και σημαντικότητας βεβαίως… Δεν έκανε μόνο ένα πράγμα -χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει πως άνθρωποι όπως π.χ. ο Βασίλης Μάρος, που βασικά ήταν ντοκιμενταρίστας, ήταν λιγότερο σημαντικοί.

Αλλά σε όλους αυτούς που μιλάνε για τον μεγάλο ντοκιμενταρίστα, που δημιούργησε μάλιστα το πολιτιστικό ντοκιμαντέρ, έχω να τους πω απλώς, τα πολύ ευρέως γνωστά, πως το ντοκιμαντέρ στην Ελλάδα το εδραίωσε -και το πολιτιστικό και το πολιτικό και το ιστορικό και όλα τα ντοκιμαντέρ- ο σπουδαίος Βασίλης Μάρος, που ήταν πραγματικά μια τεράστια μορφή του είδους. Και εκτός βεβαίως του σπουδαίου Φώτου Λαμπρινού, ας μην ξεχνάμε ανάμεσα σε άλλους και τον Δημήτρη Μαυρίκιο. Και επίσης, ας καταλάβουν κάποιοι πως το «Παρασκήνιο» δεν ήταν μικρά ντοκιμαντέρ. Ηταν μια σπουδαία εκπομπή τηλεοπτική. Δεν ήταν ντοκιμαντέρ. Τα ντοκιμαντέρ είναι άλλο είδος που δεν καταγράφει απλώς το αυθεντικό, καμιά φορά το δημιουργεί από την αρχή. Οπως επίσης, άλλο ντοκιμαντέρ και άλλο το ρεπορτάζ των ειδήσεων διάρκειας μιας ώρας σε διάφορες εκπομπές.

Αυτά, χωρίς βεβαίως να θέλω να υποβιβάσω τη σπουδαία δουλειά από κάθε άποψη του Λάκη Παπαστάθη. Αλλά ο καθένας ό,τι θυμάται χαίρεται.

Οπως και να έχει, παρ’ όλη την ασχετοσύνη όλων των «ειδικών», ο Λάκης Παπαστάθης υπήρξε ένας πραγματικά υπέροχος άνθρωπος, ένας σπουδαίος καλλιτέχνης και, θα το επαναλάβω, ένας αυθεντικός διανοούμενος. Και αισθάνομαι πραγματικά πολύ τυχερός που τον γνώρισα, του μίλησα, «ακούμπησα» έστω και ελαφρά τη θαυμαστή του παρουσία. Να είναι καλά εκεί που πάει…

Πιο πάνω έγραψα για ασχετοσύνη. Αλλά η υποκρισία έχει παρεισφρήσει και ανάμεσα σε πολλούς από τους μυριάδες που βγήκαν στους δρόμους και φώναξαν «Ποτέ πια» για την τραγωδία στα Τέμπη. Για να είμαστε ρεαλιστές, δυστυχώς κάποιοι «θυμώνουν» και «ξεθυμώνουν» πολύ εύκολα, βγαίνουν στους δρόμους και φωνάζουν χωρίς να σκεφτούν πόσο βαθιά φτάνει το κακό και πόσο μπορεί να φταίνε και αυτοί. Και είναι περίπου οι ίδιοι που στο πολύ πρόσφατο παρελθόν μάς φόρτωσαν στην πλάτη ακόμα και τη Χρυσή Αυγή. Σ’ αυτή τη χώρα πάντα ήταν επικίνδυνοι οι «αγανακτισμένοι πολίτες», ειδικά όταν δεν ξέρουν καν γιατί είναι αγανακτισμένοι…

Και επιτέλους ας αφήσουμε τους ανθρώπους που πραγματικά πενθούν, και θα πενθούν από δω και πέρα, στην ησυχία και στον πόνο τους.