Μαθαίνεται το νερό από τη δίψα; μας ρωτά η ομάδα Όχι παίζουμε/ UrbanDig Project; Και μας καλεί να αναλογιστούμε πως θα ήταν αν, αντί να ανοίγουμε τη βρύση, χρειαζόταν να έχουμε “φίλο τον καιρό” και να διανύουμε μίλια με μια βάρκα για να μπορέσουμε να πιούμε λίγες γουλιές νερό. Πώς θα ήταν αν διατηρούσαμε μια τόσο στενή σχέση με τη φύση και τη γη που το άνθισμά της να είναι και δικό μας, που η δίψα της να είναι και δική μας;
Ιδρυτικό μέλος της ομάδας, χορογράφος της παράστασης «Δίψα» που την ενσαρκώνει επί σκηνής, η Ειρήνη Αλεξίου μας μιλά όχι με αφορμή την παγκόσμια μέρα νερού (22 Μαρτίου), ούτε για την επαπειλούμενη ιδιωτικοποίηση ενός αγαθού που για την ίδια δεν μπορεί ούτε πρόκειται να γίνει ποτέ ιδιωτικό, αλλά για την ποιητική ψυχεδελική μουσικοχορευτική παράσταση που θίγει την εξάντληση των φυσικών πόρων και μας κάνει να αναλογιστούμε τη σχέση μας με το πολύτιμο αγαθό, που αποτελεί άλλωστε το μεγαλύτερο μέρος του οργανισμού μας και έχει μετατραπεί σε ένα καταναλωτικό προϊόν. Μια παράσταση που ενορχηστρώνει τον ήλιο, τη θάλασσα, τον άνεμο, τη γη και το πολύτιμο γλυκό νερό, σα να αναζητά τη ρευστότητα που μόνο το πολύτιμο υγρό φέρνει, σε μια ιστορία αναμέτρησης του διψασμένου ανθρώπου με το πραγματικό και το φανταστικό.
Που τοποθετείται η έμπνευση της παράστασης;
Δουλεύοντας στη Σίφνο το προηγούμενο καλοκαίρι, η ομάδα που συνδυάζει καλλιτεχνικές δράσεις με παρεμβάσεις στο αστικό τοπίο γύρω από το νερό ήρθε αντιμέτωπη με την έννοια της ξηρασίας και της λειψυδρίας. «Η ιδέα ήταν το πως μπορούμε να διαμορφώσουμε μια καινούρια κουλτούρα σε σχέση με τη χρήση του νερού, ακόμη και ο τουρισμός να μπει σε μια διαδικασία σεβασμού στο νερό. Να το βιώσουμε θετικά σαν ένα άλλο τρόπο προσέγγισης, συλλογικό, γιατί η ευκολία της βρύσης σε κάποιους τόπους, όπως είναι τα κυκλαδίτικα νησιά, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες δεν είναι δεδομένη. Είναι η εποχή για μια νέα κουλτούρα στο πως χρησιμοποιούμε το νερό και πως η κοινότητα μπορεί να το διαχειρίζεται με ένα διαμοιρασμό ιδίως όταν το νερό δεν είναι αρκετό και καλό είναι να παίρνει την αξία που του πρέπει. Με αφορμή μια καλή πρακτική των Σιφνίων για την ύδρευση και την άρδευση, προσπαθήσαμε να θυμηθούμε τη σύνδεσή μας με τη γη σε σχέση με το νερό, σαν μια φυσική ροή περισσότερο παρά να βγούμε έξω από τις καθημερινές αστικές μας συνήθειες…».
Προσκάλεσαν τον καλλιτέχνη ήχων Λούντβιχ Μπέργκερ να ηχογραφήσει επιφανειακά και υπόγεια νερά, την επαφή του ύδατος με το ξερικό χώμα, τους ήχους που παράγονται στις μεγαλύτερες ροές και εντοπίζοντας τη δίψα της γης να ιχνηλατήσουν τις παράλληλες διαδρομές του νερού στο ανθρώπινο σώμα. Δουλεύοντας αυτήν την εμπειρία με τους μαθητές του σχολείου, έμαθαν και την αληθινή ιστορία για ένα ξερικό μικρονήσι κοντά στην Αστυπάλαια και την οδύσσεια που περνούσαν οι οικογένειες που ζούσαν εκεί ώστε να εξασφαλίζουν πόσιμο νερό, τη δεκαετία του ’70, όταν το καλοκαίρι σωνόταν το βρόχινο νερό που συγκέντρωναν στις στέρνες. Τότε αναλάμβανε κάποιος να πάει στο νησί απέναντι και να το συλλέξει σταγόνα σταγόνα σε ένα κιούπι, από μια πηγή που έσταζε πάνω σε ένα βράχο, μετατρέποντας την προσεχτικά πλυμένη βάρκα του σε βυτίο. Ο κίνδυνος ένα αεράκι να ρίξει ένα κύμα στην βάρκα μετέτρεπε την κωπηλασία της επιστροφής σε άθλο.
«Αν για μας το νερό είναι πολύτιμο για αυτούς τους ανθρώπους ήταν κάτι παραπάνω. Και αυτό συνέβαινε μέχρι τις αρχές του ’70, που δεν είναι και τόσο μακρινό. Αυτή η ιδιαίτερη ιστορία φέρνει τη σχέση μας με το νερό σε μια άλλη κλίμακα μας βοηθά να αντιληφθούμε όχι μόνο τη σχέση του ανθρώπου με το νερό αλλά και πέρα από την ανάγκη, τη βαθύτερη σύνδεση της φύσης και του ανθρώπου. Γι’ αυτό και τη διαλέξαμε» μας λέει η χορογράφος.
Δεν πιστεύει καθόλου ότι είναι δυνατόν να ιδιωτικοποιηθεί το νερό.
«Μπορεί να ελλοχεύει ο κίνδυνος αλλά θέλω να πιστεύω ότι δεν θα γίνει. Δεν θα μπορούσε να μην είναι δημόσιο αγαθό το νερό. Τώρα αν η παράσταση είναι ένας τρόπος αντίστασης τότε ναι, προφανώς είναι κάτι που βλέπουμε πάρα πολύ καθαρά από τη θέση ενός ανθρώπου που μόχθησε πολύ για αυτό».
Και μέσα από τη συζήτηση για την ιδιωτικοποίηση του νερού, πληροφορηθήκαμε ότι ο σκηνοθέτης της παράστασης είναι εργαζόμενος στην ΕΥΔΑΠ.
Κατά τη γνώμη της η εποχή μας προδίδει μια «μεγάλη δυσαρμονία. Δεν είμαστε κουρδισμένοι με τις ανάγκες μας και αυτή είναι η ουσία. Είναι η ώρα να αφήσουμε να γκρεμιστεί ότι δε λειτουργεί και να διαμορφώσουμε αυτή τη σύνδεση με αυτό το κράτος και με τον κόσμο και τις ανάγκες μας. Η εποχή μας ζητάει τις βαθιές και ουσιαστικές αλλαγές και έχει ανάγκη από το να βρεθεί ξανά μια αρμονία σε αυτόν τον τόπο. Και είναι και δική μας ευθύνη προσωπική να βοηθήσουμε σε αυτήν την εναρμόνιση. Μεγαλώνουμε με την εντύπωση ότι η ευθύνη είναι κάτι βαρύ και δεν είναι δική μας. Δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι η ευθύνη είναι αυτό που μας ελευθερώνει: το να θέλουμε να έχουμε ευθύνη, σημαίνει ότι είμαστε ελεύθεροι άνθρωποι, τη στιγμή που αποκοβόμαστε από την ευθύνη και τη γνώση που αυτή απαιτεί μπαίνουμε στην ανάγκη των άλλων. Και αυτό είναι κάτι ωραίο που αξίζει να το θυμηθούμε…».
Την ομάδα Όχι Παίζουμε / UrbanDig Project ίδρυσαν το 2004 άνθρωποι από διάφορους χώρους της τέχνης και της επιστήμης. Οι παραστάσεις της συνδυάζουν το θέατρο και τον χορό και συχνά βασίζονται σε πρωτότυπη έρευνα των “μυστικών” τόπων που η ομάδα ανιχνεύει μαζί με την τοπική κοινότητα. Παράλληλα, η ομάδα οργανώνει και στηρίζει και άλλες πολιτιστικές ή εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες που απορρέουν από την συλλογική έρευνα κάθε τόπου. Τα τελευταία χρόνια, η ομάδα ασχολείται έντονα με την σημασία της καλής και συλλογικής διαχείρισης του νερού και της γης. Δραστηριοποιείται σε μεγάλο βαθμό γύρω από το Αδριάνειο Υδραγωγείο της Αθήνας, αναπτύσσοντας ένα μεγάλο αριθμό συμμετοχικών, εκπαιδευτικών και καλλιτεχνικών δράσεων.
Ερμηνεύουν με αλφαβητική σειρά: Ειρήνη Αλεξίου, Καλλιόπη Γερακιανάκη, Χάρης Δήμος, Ιωάννα Λέκκα
Σκηνοθεσία: Γιώργος Σαχίνης
Χορογραφία: Ειρήνη Αλεξίου
Κείμενο: Παναγιώτα Πανταζή
Μουσική: Θάνος Κοσμίδης
Δημιουργία Soundscape: Ludwig Berger
Σκηνικά-Κοστούμια: Άννα Μαγουλιώτη
Φωτισμοί: Λία Μιχάλη
Έρευνα και Οργάνωση Παραγωγής: Κατερίνα Πρωτονοταρίου
Βίντεο-Φωτογραφίες: Χρήστος και Αλέκος Μπουρελιάς (Archlabyrinth)
Βοηθός Χορογράφου: Eve Ganneau
Δραματουργική ομάδα: Ειρήνη Αλεξίου, Θάνος Κοσμίδης, Άννα Μαγουλιώτη, Παναγιώτα Πανταζή, Κατερίνα Πρωτονοταρίου, Γιώργος Σαχίνης
Θέατρο Φούρνος (Μαυρομιχάλη 168, τηλ: 21 0646 0748).
Κάθε Πέμπτη και Παρασκευή, στις 21.00 (εκτός από Μ. Πέμπτη- Μ. Παρασκευή) μέχρι τις 5/5. Διάρκεια: 75′. Κατάλληλη άνω των 12 ετών
Εισιτήρια: 12-15€. Προπώληση viva.gr/tickets/theater/dipsa/
