ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Γιάννης Σβώλος
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Συμπληρώνοντας φέτος δεκαετία μουσικής συμπορείας, το «Duo YūGEN», αποτελούμενο από τον βιολιστή Λαέρτη Κοκολάνη και την πιανίστρια Ελένη Νταφέκα, παρουσίασε στην κατάμεστη αίθουσα του «Παρνασσού» ένα ασυνήθιστα ενδιαφέρον πρόγραμμα με συνθέσεις μουσικής δωματίου (11/3/2023).

Στην Ελλάδα, όπου η πρόσληψη του ιστορικού ρεπερτορίου της κλασικής μουσικής παραμένει ανίατα ατροφική, καθηλωμένη σε πάσης φύσεως αντιεκσυγχρονιστικά ανακλαστικά, οι δύο μουσικοί τόλμησαν με περισσή αυτοπεποίθηση να προτείνουν ένα πρόγραμμα αποκλειστικά έργων 20ού αιώνα: Μπάρτοκ, «Ραψωδία αρ.1», Γκραζίνα Μπατσέβιτς, «Παρτίτα για βιολί και πιάνο» και Μπλοχ, «Σονάτα για βιολί και πιάνο αρ.2, Μυστικό ποίημα».

Η βραδιά άφησε άριστες εντυπώσεις και αποτέλεσε πολλαπλά ευπρόσδεκτη εναλλαγή στη βαρετή, εκ του ασφαλούς μονοδίαιτα συνθέσεων κλασικισμού και ρομαντισμού˙ κι ας τιτλοφόρησαν οι εκτελεστές τη συναυλία τους αγγλιστί «Unorthodox 3B» (3Β από τους Bartok, Bacewic, Bloch σε αντιδιαστολή προς τους κατεστημένους Bach, Beethoven, Brahms)…

Αριστα απέδωσαν οι δύο μουσικοί την τετραμερή «Παρτίτα» (1955) της ταλαντούχας Πολωνής Μπατσέβιτς: με αψεγάδιαστη τεχνική, καθαρή άρθρωση και καλλιεργημένη έκφραση που στήριξαν ιδανικά αφ’ ενός τη στοχαστική, τραυματική εσωστρέφεια (Preludium, Intermezzo), αφ’ ετέρου την επιθετική, αγχώδη αιχμηρότητα και την α λα Σοστακόβιτς εκρηκτική ενέργεια (Toccata, Rondo) μιας μουσικής μοντερνιστικών διαθέσεων, γραμμένης σε δεδηλωμένα αντίξοες ιστορικές περιστάσεις.

Εργο γραμμένο υπό την επήρεια έντονου, φωτεινού ονείρου, το «Μυστικό Ποίημα» («Σονάτα αρ.2», 1924) του Ελβετού Ερνεστ Μπλοχ είναι μια πυρετώδης, παρατεταμένη αναπόληση ενός καλύτερου κόσμου, παλλόμενη από συναισθήματα αγαλλίασης, που ζητούν παίξιμο με ύψιστης ποιότητας φραστική ευφράδεια, τέλεια ορθοτονία και βαθιά μουσικότητα. Η ερμηνεία του νεοκλασικού/νεορομαντικού αυτού κομματιού δόθηκε με κατανυκτικό, ευγενές συναίσθημα, λεπτομερώς φινιρισμένη φραστική, που κάποιες στιγμές προσλάμβανε φωνητική μελωδικότητα, και θαυμαστά λεπταίσθητη αξιοποίηση των μεταπτώσεων της δυναμικής και της χροιάς του ήχου.

Συνθέτριες της ιταλικής Αναγέννησης

Ενα εξαιρετικά ενδιαφέρον, εμπεριστατωμένα ανθολογημένο αφιέρωμα σε μουσικές γραμμένες από ταλαντούχες συνθέτριες της ιταλικής Αναγέννησης υπό τον τίτλο «Ex Femina» προσφέρθηκε στους φίλους της λεγόμενης «παλιάς μουσικής» στο κρατικό Μέγαρο Μουσικής (αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος», 16/2, 23/2, 9/3/2023).

Ο σχεδιασμός του τριμερούς κύκλου ήταν του λαουτίστα Θεόδωρου Κίτσου και περιλάμβανε επιλογές με επίκεντρο την ευγενή προστάτρια των τεχνών Ιζαμπέλα ντ’ Εστε (1474-1539), τη θεοσεβούμενη μοναχή/συνθέτρια Ιζαμπέλα Λεονάρντα (1620-1794) και τη διάσημη συνθέτρια/τραγουδίστρια Μπάρμπαρα Στρότσι (1619-1677). Το ανθεκτικό αποτύπωμα, που άφησαν στην ιταλική μουσική ζωή οι τρεις γυναίκες με τη δράση τους γεφυρώνει την ώριμη Αναγέννηση με το μπαρόκ, εποχή όπου, πλέον, η γυναικεία παρουσία καθιερώνεται στη σκηνή της όπερας.

Παρακολουθήσαμε τη συναυλία της 23/2/2023 που περιλάμβανε συνθέσεις που έγραψε η Ιζαμπέλα Λεονάρντα στη διάρκεια της μακράς μοναστικής ζωής της, καθώς επίσης κομμάτια των συγχρόνων της Κατσάτι (1616-1678), Μπίμπερ (1644-1704) και Ντομένικο Γκαμπριέλι (1651-1690). Τα ενόργανα κομμάτια έπαιξαν οι μουσικοί Φανή Βοβώνη και Ναταλί Καρντούτσι (μπαρόκ βιολί), Ιάσων Ιωάννου (μπαρόκ τσέλο) και Πάνος Ηλιόπουλος (φορητό εκκλησιαστικό όργανο, τσέμπαλο), ενώ το Μοτέτο «Quam dulcis es» της Λεονάρντα -μοναδική φωνητική σύνθεση της βραδιάς- ερμήνευσε με στιλιζαρισμένη λατρευτική έκσταση/κατάνυξη η έμπειρη μεσόφωνος Θεοδώρα Μπάκα.

Αρθρωμένες με άξονα το σαγηνευτικό, ιδιοσυγκρασιακά δεξιοτεχνικό παίξιμο του βιολιού από τις Βοβώνη και Καρντούτσι, οι ταιριαστά ιδιοσυγκρασιακές εκτελέσεις που ακούσαμε ξεχώρισαν για τη φροντισμένη, εύπλαστη φραστική, την ιδιαίτερη έμφαση στον χειρισμό της χροιάς του ήχου, την ευγενή, επιτηδευμένη ηδυπάθεια της έκφρασης και τις ξεκάθαρα δοσμένες μεταπτώσεις από τον χορευτικό τόνο σε παραγράφους στοχαστικής/λυρικής διάθεσης.