Με το σύστημα «κάνω πως δεν καταλαβαίνω» απάντησε ο κ. Γεραπετρίτης σχετικά με τις πρόσφατες αποκαλύψεις της «Εφ.Συν.» για την εγκληματική συναλλαγή ανάμεσα στην κυβέρνηση Μητσοτάκη και την Hellenic Train, η οποία απάλλαξε τους Ιταλούς από επενδυτικά βάρη 800 εκατ. ευρώ αλλά και το Δημόσιο από την υποχρέωση να έχει παραδώσει από το 2021 τα σύγχρονα συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας που θα απέτρεπαν το δυστύχημα στα Τέμπη.
Οπως είχε γράψει η «Εφ.Συν.» στις 6/3, στην τελική σύμβαση για την επιδότηση των «άγονων γραμμών» το 2022, μέσω της οποίας οι «επενδυτές» θα εισπράξουν 750 εκατομμύρια ευρώ εντός 15ετίας, είχαν εξαφανιστεί οι επενδύσεις των 600 εκατομμυρίων που υπόσχονταν το 2019 για νέο τροχαίο υλικό, έργα πληροφορικής και άλλες υποδομές. Αυτές οι επενδύσεις υπήρχαν στο Μνημόνιο που είχε υπογράψει ο παραιτηθείς υπουργός Κ. Καραμανλής το 2019. Με βάση αυτό το Μνημόνιο είχε καταρτιστεί το 2020 σχέδιο σύμβασης που όχι μόνο περιελάμβανε αυτές τις επενδύσεις, αλλά και την κρίσιμη υποχρέωση να εγκαταστήσει το Δημόσιο συστήματα τηλεδιοίκησης-σηματοδότησης και το ETCS που θα μπορούσε να φρενάρει από μόνο του τα δύο τρένα που συγκρούστηκαν στα Τέμπη, ακόμη και αν αγνοούσαν την αντίθετη πορεία τους όλοι οι εμπλεκόμενοι.
Δεχόμενος αλλεπάλληλες ερωτήσεις επ’ αυτού ακριβώς του θέματος, ο κ. Γεραπετρίτης είπε αρχικά ότι «πράγματι υπήρχε ένα ζήτημα υποχρεωτικών επενδύσεων το οποίο αξιολογήθηκε». Δεν εξήγησε σε ποιες επενδύσεις αναφέρεται, παραδέχτηκε ότι τώρα μελετά τη σύμβαση και επανέλαβε τα «φοβερά οφέλη» για τα οποία μιλούσε το 2022 ο Κ. Καραμανλής. Οταν η «Εφ.Συν.» παρενέβη διευκρινιστικά ότι δεν γίνεται λόγος στις υποχρεώσεις του επενδυτή αλλά του Δημοσίου, εκείνος επέμεινε: «Δεν είμαι σίγουρος ότι καταλαβαίνω την ερώτηση, να σας πω όμως. Υπήρχε σε μία αρχική σκέψη να υπάρχει μία δέσμευση για υποχρεωτικές επενδύσεις. Τα ζητήματα, όμως, που έχουν να κάνουν με τις αναγκαίες υποδομές του σιδηροδρόμου δεν μπορεί να είναι υποχρέωση, καταλαβαίνετε, εκείνου ο οποίος έχει την εμπορική αξιοποίηση».
Κάπως έτσι συνέχισε ο υπουργός Επικρατείας και είπε ότι «η σηματοδότηση, η τηλεειδοποίηση, τα συστήματα αυτόματης πέδησης είναι ζητήματα τα οποία αφορούν την ίδια την υποδομή». «Αυτά είναι δημόσιες υποδομές. Δεν μπορούν να εκχωρηθούν σε οποιονδήποτε ούτε μπορείς να απαιτήσεις την υποχρέωση να φτιαχτούν αυτά για λογαριασμό του ελληνικού Δημοσίου», πρόσθεσε χωρίς να έχει ερωτηθεί σχετικά.
Τούτων δοθέντων, η συζήτηση εξελίχθηκε υποχρεωτικά γύρω από το τι συνέβη με τις χρονίζουσες συμβάσεις του ΟΣΕ και της ΕΡΓΟΣΕ. Μίλησε για τη σύμβαση 717 του 2014 και προσπάθησε να εστιάσει στην περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Για παράδειγμα, μιλώντας για το πόρισμα της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) που εντόπιζε διάφορες πλημμέλειες, είπε ότι αυτό εκδόθηκε το 2018, χωρίς να αναφέρει ότι οι πλημμέλειες αφορούσαν τις μελέτες πριν από την υπογραφή της σύμβασης, επί κυβέρνησης Σαμαρά! Διόλου πειστικός δεν υπήρξε και σε σχέση με το κυβερνητικό αφήγημα ότι τα έργα αυτά είναι ήδη έτοιμα σε ποσοστό 70%. Εδειξε έναν χάρτη που επιβεβαιώνει ότι ισχύει το ποσοστό ολοκλήρωσης 70%, χωρίς όμως να τον δώσει στη δημοσιότητα πριν κάνει «μια προσωπική επίβλεψη». «Σε ό,τι αφορά τα κέντρα τηλεειδοποίησης, έχει ολοκληρωθεί το ένα από τα τρία, αλλά, ξέρετε, εδώ υπάρχει και μία αλληλουχία γεγονότων που δεν είναι εύκολη» πρόσθεσε. «Πρέπει πρώτα να τελειώνει το κομμάτι της σηματοδότησης, μετά να μπαίνει το ECTS και στη συνέχεια να ολοκληρώνεται το κέντρο τηλεδιοίκησης. Αρα είναι μία αλληλουχία φάσεων η οποία δεν είναι εύκολη», δικαιολογήθηκε.
Επικοινωνία Μητσοτάκη – Alstom
Μεγάλη έμφαση έδωσε ο κ. Γεραπετρίτης στην επικοινωνία του Κυρ. Μητσοτάκη με τη διοίκηση της Alstom Γαλλίας. Υπενθυμίζεται ότι οι καθυστερήσεις της σύμβασης 717 οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στη διαμάχη ανάμεσα στην Alstom και την εταιρεία ΤΟΜΗ του ομίλου ΑΚΤΩΡ που την είχαν αναλάβει. «Η επικοινωνία που έκανε ο πρωθυπουργός είχε να κάνει ακριβώς με το γεγονός της άσκησης πίεσης σε πολύ αυστηρό τόνο για να έρθουν όσο το δυνατόν πιο σύντομα τα έργα εκ μέρους του αναδόχου», τόνισε. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η Alstom έχει προνομιακή σχέση και με τους Ιταλικούς Σιδηροδρόμους (Ferrovia dello Stato) που απέκτησαν την πρώην ΤΡΑΙΝΟΣΕ, νυν Hellenic Train. Υπενθυμίζεται επίσης ότι στη συμφωνία για τις «άγονες γραμμές» γίνεται λόγος για απόκτηση τρένων υδρογόνου που θα πληρώσει το Δημόσιο και μετά θα μισθώσει η Hellenic Train.
Αποζημιώσεις στα θύματα
Οταν ο υπουργός Επικρατείας ρωτήθηκε για τις αποζημιώσεις προς τα θύματα της σιδηροδρομικής τραγωδίας, η πρώτη του μέριμνα ήταν να μιλήσει για πλαίσιο εκ μέρους της κυβέρνησης Μητσοτάκη που θα περιλαμβάνει όλα τα σχετικά ζητήματα. Δεν θέλησε να πει κακιά κουβέντα για την Hellenic Train η οποία βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού είναι υποχρεωμένη να δώσει άμεσα ποσό τουλάχιστον 21.000 ευρώ για κάθε επιβάτη που χάνει τη ζωή του και να καλύψει τις άμεσες ανάγκες του περιβάλλοντός του. Είπε μόνον ότι η κυβέρνηση «θα βρίσκεται πάνω από το ζήτημα αυτό». Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση έχει ήδη πει ότι καλύπτει τα έξοδα των κηδειών, ενώ αυτά θα μπορούσαν να καλυφθούν από την Hellenic Train.
Για το αν θα κινηθεί η Hellenic Train αξιώνοντας αποζημιώσεις λόγω διαφυγόντων κερδών μετά το δυστύχημα είπε ότι «το ελληνικό Δημόσιο είναι προφανώς στην κατανόηση ότι δεν θα υπάρξει κανένα ζήτημα αποζημιώσεων και για αυτόν τον λόγο». Πάντως, χθες έγινε γνωστό από δημοσιεύματα ότι εκκρεμεί αγωγή της Hellenic Train κατά του ΟΣΕ από τον Δεκέμβριο του 2022 μέσω της οποίας ζητά σχεδόν 1,5 εκατομμύριο για μη ορθή συντήρηση του σιδηροδρομικού δικτύου.
