Γεννημένος στη Μόσχα το 1961, ο Μιχαήλ Σίσκιν είναι ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Ρώσους λογοτέχνες. Εργα του έχουν μεταφραστεί σε 30 γλώσσες. Το 1995 ο Σίσκιν εγκατέλειψε τη Ρωσία και ζει εδώ και χρόνια στην Ελβετία. Το δοκίμιό του «Russki mir» (21 lettere 2022) είναι μια διακήρυξη της αγάπης του για την πατρίδα του και τον πολιτισμό της. Ταυτόχρονα είναι και μια έκφραση της οδύνης που του προξενεί το ότι «η γλώσσα του Πούσκιν και του Τολστόι, της Τσβετάγεβα και του Μπρόντσκι έχει γίνει η γλώσσα των εγκληματιών πολέμου και των δολοφόνων»
Ακολουθεί συνέντευξη του Ρώσου συγγραφέα, που δημοσιεύτηκε στην ιταλική εφημερίδα Il Giornale στις 4/12/22
● Στο βιβλίο σας «Russki mir» γράφετε για τη σύγκρουση στην Ουκρανία: «Αυτός δεν είναι ένας πόλεμος μεταξύ Ουκρανών και Ρώσων. Αυτός είναι ένας πόλεμος μεταξύ ανθρώπων, που μιλούν είτε ουκρανικά είτε ρωσικά, και απάνθρωπων υπάρξεων, που μιλούν τη γλώσσα του ψεύδους και είναι διατεθειμένες να εκτελούν εγκληματικές διαταγές». Δεν είναι όλοι οι Ρώσοι πατριώτες, όπως υπαινίσσεται η Μόσχα;
Να είσαι πατριώτης σήμερα, να αγαπάς τη Ρωσία μου, σημαίνει να επιθυμείς η χώρα μου να ηττηθεί σε αυτόν τον πόλεμο. Η ρωσική κουλτούρα μπορεί να διασωθεί μόνο με την ήττα του κυριότερου εχθρού της: των βαρβάρων που έχουν εγκατασταθεί στο Κρεμλίνο. Οι Ουκρανοί μάχονται εναντίον του κοινού μας εχθρού: του ρωσικού φασιστικού καθεστώτος. Σημασία δεν έχουν αυτά που λένε στο Κρεμλίνο, μετράνε μόνον αυτά που κάνουν, και αυτά είναι ρωσικός φασισμός. Οφείλουμε να κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να βοηθήσουμε την Ουκρανία.
● Εσείς εξηγείτε στους αναγνώστες ότι «το ψεύδος υπήρξε η ζωτική μας τροφή επί πολλές γενεές». Τα ψεύδη έχουν αλλάξει για πάντα τους Ρώσους;
Τα μέσα ενημέρωσης της αντιπολίτευσης προσπαθούν εδώ και χρόνια να πουν την αλήθεια στον ρωσικό λαό, ενώ αντίθετα η επίσημη προπαγάνδα ψεύδεται μιλώντας για τους ναζιστές Ουκρανούς και για τη θέληση του ΝΑΤΟ να καταστρέψει τη Ρωσία. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι πήγαν στον πόλεμο για να σκοτώσουν τους Ουκρανούς και να σκοτωθούν. Φαινομενικά, γνωρίζουν τη δική τους αλήθεια: είναι διατεθειμένοι να πολεμήσουν για την πατρίδα, όπως πολέμησαν οι παππούδες τους εναντίον της ναζιστικής Γερμανίας.
● Ποια είναι όμως τα πραγματικά γεγονότα;
Δεν νομίζω ότι πιστεύουν στην αποναζιστικοποίηση της Ουκρανίας. Πιστεύουν ότι πρέπει να υπακούν στις διαταγές και να θυσιάζουν τις ζωές τους για να υπερασπιστούν τη μητέρα-πατρίδα από τους εχθρούς της. Είναι η νοοτροπία που υπάρχει εδώ και πολλές γενεές. Το ζήτημα είναι ότι από τη γέννησή τους τούς παρουσιάστηκε αυτή η εικόνα του κόσμου: η Ρωσία είναι ένα νησί σε έναν ωκεανό εχθρών, που μισούν τους Ρώσους και θέλουν να καταστρέψουν την ιερή μας χώρα. Μόνον ο Πατέρας που είναι εγκατεστημένος στο Κρεμλίνο μπορεί να μας σώσει.
● Υποστηρίζετε ότι «οι εικόνες των φρικαλεοτήτων στην Μπούτσα θα έπρεπε να δείχνονται στους Ρώσους προκειμένου να κατανοήσουν την αλήθεια». Οι Ρώσοι θα είναι έτοιμοι για την αλήθεια σε ένα διαφορετικό πλαίσιο στο μέλλον;
Στην πραγματικότητα, η τηλεόραση του Πούτιν έδειξε πολύ τις εικόνες της Μπούτσα. Αλλά κατηγόρησε τα ουκρανικά στρατεύματα ότι διέπραξαν αυτά τα εγκλήματα. Το πρόβλημα είναι να εξηγήσουμε στις μητέρες των νεκρών στρατιωτών ότι τα παιδιά τους σκοτώθηκαν εξαιτίας του Πούτιν. Οι Ρώσοι οφείλουν να κατανοήσουν ότι δεν είναι τα θύματα, αλλά οι επιτιθέμενοι και οι φασίστες. Αντίθετα, η πλειονότητα του πληθυσμού νομίζει ακόμα ότι ήταν η Δύση εκείνη που άρχισε αυτόν τον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας και ότι πρέπει να υπερασπιστεί τη μητέρα-πατρίδα.
● Πώς μπορούμε να σπάσουμε το τείχος των ψευδών;
Είναι μια περίπλοκη διαδικασία. Ολοι οι δικτάτορες κατορθώνουν πάντα να ταυτίζουν τη δικτατορία τους με τη μητέρα-πατρίδα. Οι περισσότεροι Ρώσοι δεν κατορθώνουν να διαχωρίσουν το καθεστώς από τη χώρα.
● Γιατί δεν λειτούργησε η περεστρόικα; Εσείς υποστηρίζετε ότι «ήταν μια επιτυχία για την κομμουνιστική νομενκλατούρα, επειδή με τις ιδιωτικοποιήσεις η πολιτική νομενκλατούρα έγινε καπιταλιστική νομενκλατούρα». Γιατί δεν εξεγείρονται όσοι δεν επωφελούνται από τα προνόμια;
Ο Γέλτσιν και ο διάδοχός του, ο Πούτιν, κατόρθωσαν να μετατρέψουν τη Ρωσία σε ένα εγκληματικό κράτος, βασιζόμενο σε μαφιόζικες αρχές. Στη δεκαετία του 1990 προωθήθηκαν μεταρρυθμίσεις, κρυμμένες πίσω από δημοκρατικά συνθήματα, οι οποίες κατέκλεψαν τον πληθυσμό. Στη Ρωσία δεν υπάρχει ατομική ιδιοκτησία, που είναι η βάση μιας δημοκρατικής κοινωνίας, με την έννοια ότι μπορείς να αναπτύσσεις μια δραστηριότητα μόνον αν ανήκεις στον μαφιόζικο πυρήνα, είτε είσαι μικροϊδιοκτήτης είτε είσαι ολιγάρχης, και μόνον αν επιδεικνύεις αφοσίωση στον ηγέτη και στο σύστημα. Αν αντιτάσσεσαι μπορεί να χάσεις τα πάντα. Χωρίς αφοσίωση ούτε ιδιοκτησία. Οι μεταρρυθμίσεις της δεκαετίας του 1990 οδήγησαν στην ανυποληψία τις αρχές της δημοκρατίας.
● Γι’ αυτό οι Ρώσοι δεν αγαπούν τον Γκορμπατσόφ;
Ο Γκορμπατσόφ ήθελε μόνο να αποτρέψει την κατάρρευση του ασθενούς κολοσσού, αλλά δεν τα κατάφερε. Στη Ρωσία οι ισχυροί τσάροι γίνονται αγαπητοί, ενώ οι αδύναμοι δεν αγαπιούνται. Οι τύραννοι λατρεύονται και εκείνοι που θέλουν να μετριάσουν την τυραννία μισιούνται. Ετσι έγινε με τον Ιβάν τον Τρομερό και με τον Μπόρις Γκοντουνόφ, έτσι έγινε με τον Στάλιν και με τον Γκορμπατσόφ, κι αυτό επειδή διδάχτηκαν το μάθημα από την εμπειρία γενεών στην πάλη για την επιβίωση: στη Ρωσία, η εναλλακτική λύση στη δικτατορία δεν είναι η δημοκρατία, η εναλλακτική λύση στην έλλειψη ελευθερίας δεν είναι η ελευθερία, αλλά η αναρχία· η τάξη εναντίον του χάους.
● Γράφετε ότι η «νίκη της δημοκρατίας», ήδη τον Οκτώβριο του 1993, ήταν στην πραγματικότητα η νίκη μιας «νέας μοναρχίας». Ποια είναι η νέα όψη της «μοναρχίας»;
Η όψη μιας μοναρχίας είναι πάντοτε ο μονάρχης. Ο Πούτιν ερμήνευσε τον ρόλο του Ρώσου τσάρου και η μόνη νομιμοποίηση για τον Ρώσο τσάρο είναι οι νίκες. Αυτός νομιμοποιήθηκε με την προσάρτηση της Κριμαίας, αλλά η ερμηνεία του θα τελειώσει πολύ σύντομα. Τώρα επιλέγουν νέους πρωταγωνιστές για την όψη της μοναρχίας.
● Εννοείτε ότι ο πόλεμος θα είναι το τέλος για τον Πούτιν;
Είμαι βέβαιος ότι στη Ρωσία θα υπάρξει μια αποπουτινοποίηση, αλλά φοβάμαι ότι θα πραγματοποιηθεί από έναν νέο Πούτιν.
● Οπως θυμίζετε, το βρόμικο χρήμα και το φυσικό αέριο βοήθησαν τον Πούτιν να εξαγάγει στο εξωτερικό τη διαφθορά. Με αυτόν τον τρόπο ο Ρώσος ηγέτης «εξαγόρασε» τη Δύση και διατήρησε την εξουσία του;
Αυτό ήταν το νικηφόρο μέρος του υβριδικού πολέμου εναντίον της Δύσης. Δεν είναι τυχαίο το ότι, μετά από οχτώ μήνες τρομερών εγκλημάτων του ρωσικού στρατού στην Ουκρανία, υπάρχουν ακόμα πολλοί υποστηρικτές στον δυτικό κόσμο, που κάνουν lobbying υπέρ του Πούτιν και του πολέμου του και διαμαρτύρονται εναντίον της αποστολής όπλων στην Ουκρανία. […]
