Το «Πάρτι γενεθλίων» του Χάρολντ Πίντερ (1957) είναι έργο του νομπελίστα συγγραφέα που αγωνίστηκε μια ζωή για την ελευθερία και τη δημοκρατία εκνευρίζοντας το βρετανικό κατεστημένο. Παρουσιάζει, συνομιλώντας με το θέατρο του παραλόγου, μια φαινομενικά τυχαία συνάντηση ανθρώπων σε μια ρημαγμένη πανσιόν, όπου, με πρόσχημα κάποια -πιθανώς ανύπαρκτη- γιορτή γενεθλίων που μπορεί και να μην υφίστανται, βουλιάζουν στη θολότητα των μεταξύ τους σχέσεων, τη βία και το αδιέξοδο. Το «Κοκτέιλ πάρτι» (1949), του επίσης νομπελίστα Τόμας Ελιοτ, ξεκινά από μια αστική οικογενειακή κρίση για να εξελιχθεί στον διάλογο του κάθε ανθρώπου με το μεταφυσικό στοιχείο.
Τα δύο αυτά έργα μού ήρθαν συνειρμικά στον νου όταν είδα τον τίτλο «Πάρτι συνεργειών» του δεύτερου ντοκιμαντέρ της Νέλλης Ψαρρού και του Ιωάννη Λαζάρου για τη Βόρεια Εύβοια πριν και μετά την πυρκαγιά του 2021. Εμαθα ωστόσο παρακολουθώντας την ταινία τους ότι οι δύο αυτές λέξεις ανήκουν στον κ. Σταύρο Μπένο με αφορμή την ανάληψη με απ’ ευθείας ανάθεση από τον κ. Μητσοτάκη του νέου σχεδιασμού των περίπου 520.000 ή 600.000 καμένων εκεί στρεμμάτων. Ο ομιλητής παρουσίασε την «ολοκληρωμένη χωροταξική επένδυση» που προτείνει με τη συμμετοχή εταιρειών και λοιπών ιδιωτικών φορέων σαν ένα «πάρτι συνεργειών», ένα πάρτι/εκστρατεία με τον ίδιο ως «αρχιστράτηγο σε διάταξη μάχης» που θα νικήσει τη βραδύτητα του κράτους, αλλά και την πολιτική τοξικότητα της Ελλάδας. Βήμα που θα οδηγήσει, σύμφωνα με τον εμπνευστή του, στον «πιο υψιπέτη στόχο του προγράμματος», που είναι «να εφαρμοστεί ένα ευρύ μεταρρυθμιστικό σχέδιο αναγέννησης της Β. Εύβοιας που θα αποτελέσει το έναυσμα για να μεταδοθεί σε ολόκληρη τη χώρα».
Από όσα εξιστορούν οι κάτοικοι που συμμετέχουν στο ντοκιμαντέρ το σχέδιο έγινε χωρίς τη δική τους συμμετοχή, με διαδικασίες που αμφισβητούν ή και αφαιρούν τα δικαιώματά τους στη γη τους μέσω νομολογιών, νεοσύστατων φορέων και ΜΚΟ. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, ο νέος σχεδιασμός δεν αφορά τα απαραίτητα αντιπλημμυρικά έργα και τη φυσική αναδάσωση, αλλά την αλλαγή χρήσης γης, τη σύσταση βιομηχανικών ζωνών και αιολικών εγκαταστάσεων. Για την ερευνήτρια Χριστίνα Γέρου η φωτιά είναι το εργαλείο για να ρίξεις την αξία της γης χωρίς να μπορεί να κατονομαστεί ο ένοχος. Πρόκειται, όπως λέει, για το «τέλειο έγκλημα». Για τον κ. Μητσοτάκη εκείνη η καταστροφή μάς χάρισε ωστόσο την «κουλτούρα των εκκενώσεων» ενώ σύμφωνα με τους κατοίκους της περιοχής ήταν γι’ αυτούς το τέλος της αυτάρκειάς τους και άρα της ελευθερίας τους.
Αν όσα λέγονται από τους κατοίκους ισχύουν, καθήκον όλων όσοι νοιάζονται για την ελευθερία, τη δικαιοσύνη και την ίδια τη ζωή είναι να αγωνιστούν για να ματαιώσουν το «πάρτι» και τις συνέργειες που προϋποθέτει.
