Μια πρώτη συζήτηση για την ενεργειακή πρόταση της Κομισιόν αλλά και για τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι ηγέτες στη σύνοδο κορυφής της περασμένης εβδομάδας πραγματοποίησαν οι υπουργοί Ενέργειας χθες στο Λουξεμβούργο. Κοινές αγορές φυσικού αερίου, δυναμικό πλαφόν στο χρηματιστήριο ενέργειας που λειτουργεί στην Ολλανδία (TTF) και ιβηρικό μοντέλο τέθηκαν στο μικροσκόπιο των υπουργών.
Ωστόσο, ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες, αλλά και στα… non paper. Οι διαφωνίες μεταξύ υπουργών παραμένουν, ενώ ένα νέο έγγραφο της Κομισιόν «καταποντίζει» τη σημασία του ιβηρικού μοντέλου, του πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου που προορίζεται για την ηλεκτροπαραγωγή. Το ίδιο έγγραφο πάντως προτείνει νέο, μόνιμο τρόπο τιμολόγησης του ηλεκτρικού ρεύματος. Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται σε περίπου έναν μήνα, στις 24 Νοεμβρίου, σε νέο έκτακτο συμβούλιο των αρμόδιων υπουργών.
Τις επόμενες μέρες, η Κομισιόν αναμένεται να εξειδικεύσει τα μέτρα που περιλαμβάνονται στις αποφάσεις των συνόδων κορυφής της Πράγας και των Βρυξελλών. Ο μηχανισμός των κοινών αγορών φυσικού αερίου, μέσω της πλατφόρμας για εθελοντική ενιαία αγορά, φαίνεται να συγκεντρώνει την απαραίτητη πλειοψηφία. Το ίδιο και η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αναθέσει στον Σύνδεσμο των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας της Ε.Ε. (ACER) τον καθορισμό ενός εναλλακτικού δείκτη τιμών.
Ωστόσο, το πλαφόν στο φυσικό αέριο -και στο TTF- αλλά και στο λεγόμενο ιβηρικό μοντέλο εξακολουθεί να διχάζει τους Ευρωπαίους. Σύμφωνα με το non paper της Κομισιόν, το παράδειγμα Ισπανίας και Πορτογαλίας «σκοντάφτει» και για λόγους κόστους, αλλά και γιατί πρέπει καταρχάς να διασφαλιστεί ότι δεν θα διατίθεται φτηνό ρεύμα και εκτός Ε.Ε.
«Μία από τις πιο σημαντικές επιλογές σχεδιασμού για έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό είναι το επίπεδο της επιδότησης. Αρκετά κράτη-μέλη έχουν προτείνει ένα επίπεδο επιδότησης που είναι σημαντικά υψηλότερο από αυτό που εφαρμόζεται στην Ιβηρική Χερσόνησο και το οποίο θα περιόριζε την τιμή του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στο ισοδύναμο μιας τιμής TTF 100-120 EUR/MWh», αναφέρει χαρακτηριστικά το έγγραφο της Κομισιόν.
«Η αποτελεσματικότητα του μέτρου τόσο όσον αφορά τη μείωση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας όσο και την αποφυγή της πρόσθετης κατανάλωσης φυσικού αερίου εξαρτάται από τον βαθμό στον οποίο μπορούν να αποφευχθούν οι αυξημένες ροές επιδοτούμενης ηλεκτρικής ενέργειας προς τρίτες χώρες». Η Επιτροπή εξηγεί ότι υπάρχει ο κίνδυνος να εκτιναχθούν στα ύψη οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας που επιδοτείται από τους Ευρωπαίους εκτός της Ε.Ε. (π.χ. Ηνωμένο Βασίλειο, Ελβετία κτλ.). «Τέτοιες εξαγωγές θα μείωναν τα καθαρά οικονομικά οφέλη του μέτρου, καθώς οι επιδοτήσεις που καταβάλλονται στην Ε.Ε. θα μείωναν ουσιαστικά τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για καταναλωτές εκτός Ε.Ε.», τονίζει η Επιτροπή.
Η Επιτροπή πάντως προτείνει «μια πιο μακροπρόθεσμη και πιο διαρθρωτική μέθοδο για τον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών του φυσικού αερίου στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας», η οποία «θα μπορεί να εφαρμοστεί γρήγορα». Η μέθοδος αυτή εστιάζει στην αμοιβή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και άλλων τεχνολογιών με βάση το πραγματικό κόστος παραγωγής τους.
«Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και άλλοι τύποι ηλεκτροπαραγωγών υποδομών (π.χ. πυρηνικά) θα αμείβονται βάσει συμβάσεων για τη διαφορά, ανεξάρτητα από την οριακή τιμή. Η τιμή αυτών των συμβάσεων θα καθορίζεται συνήθως με διαγωνισμό και θα είναι άμεση συνάρτηση του πραγματικού κόστους παραγωγής των σχετικών τεχνολογιών. Αυτή η στροφή σε μια αμοιβή που βασίζεται σε συμβάσεις για διαφορά μπορεί να εφαρμοστεί πολύ γρήγορα και εύκολα για νέα δυναμικότητα που εισέρχεται στην αγορά», τονίζει η Επιτροπή.
Πράσινα κτίρια… από το 2030
Στο Συμβούλιο συμφωνήθηκε η κοινή θέση για την αναθεώρηση της πρότασης για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (EPBD) ως μέρος της δέσμης μέτρων «Fit for 55», που θέτει το φιλόδοξο όραμα για την απαλλαγή του κτιριακού αποθέματος από τις εκπομπές CO2 έως το 2050. Μεταξύ άλλων, το Συμβούλιο συμφώνησε ότι από το 2028 τα νέα κτίρια που ανήκουν σε δημόσιους φορείς θα είναι κτίρια μηδενικών εκπομπών και από το 2030 όλα τα νέα κτίρια θα είναι κτίρια μηδενικών εκπομπών.
Για τις υφιστάμενες κατοικίες, τα κράτη-μέλη συμφώνησαν να καθορίσουν ανώτατα όρια ενεργειακής απόδοσης με βάση τη χρήση πρωτογενούς ενέργειας. Ενα πρώτο κατώτατο όριο θα χάραζε μια γραμμή κάτω από τη χρήση πρωτογενούς ενέργειας του 15% των μη οικιστικών κτιρίων με τις χειρότερες επιδόσεις σε ένα κράτος-μέλος. Ενα δεύτερο κατώτατο όριο θα τεθεί κάτω από το 25%.
