Κομισιόν: ένα βήμα μπρος, μισό πίσω για το αέριο

Με χαμηλές προσδοκίες για ουσιαστικές αποφάσεις και λύσεις για τους υψηλούς λογαριασμούς ενέργειας ξεκινάει απόψε στην Πράγα η έκτακτη σύνοδος κορυφής για την ενέργεια. Οι ηγέτες θα συζητήσουν για όλα τα θέματα που αφορούν την ενεργειακή κρίση και η αναμέτρηση αναμένεται σκληρή ανάμεσα σε αυτούς που επιθυμούν μια πανευρωπαϊκή λύση και στους υπόλοιπους που προσπαθούν να εξασφαλίσουν την καλύτερη λύση για το δικό τους κράτος.

Ελέφαντας στο δωμάτιο αναμένεται να είναι η απόφαση της Γερμανίας για δανεισμό-μαμούθ ύψους 200 δισ. ευρώ, που ουσιαστικά θα επιτρέψει την επιβολή πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου εντός της χώρας, την ίδια στιγμή που το Βερολίνο μπλοκάρει το πλαφόν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Διπλωμάτες έλεγαν στην «Εφ.Συν.» ότι η σύνοδος κορυφής θα είναι μιας πρώτης τάξης ευκαιρία για τη Γερμανία να εξηγήσει ή να απολογηθεί – όπως θέλει το λέει κανείς. Εκεί αποδίδεται και το μισό βήμα πίσω που φάνηκε να κάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο θέμα του πλαφόν στο φυσικό αέριο της Ε.Ε. Σε ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χθες το πρωί, η πρόεδρος της Κομισιόν εξήγησε ότι οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου αυξάνουν τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.

«Για τον λόγο αυτόν, είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε ένα ανώτατο όριο στην τιμή του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας», είπε η πρόεδρος, παραπέμποντας στο ιβηρικό μοντέλο. «Αλλά πρέπει επίσης να εξετάσουμε τις τιμές του φυσικού αερίου πέρα από την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας», το πήγε ένα βήμα παρακάτω η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη εμμέσως πλην σαφώς στο γενικευμένο πλαφόν. Βεβαίως, λίγες ώρες μετά, στην επιστολή της προς τους 27 ηγέτες της Ε.Ε. έκανε μισό βήμα πίσω: «Πρέπει να αναγνωρίσουμε τους κινδύνους που συνεπάγεται το ανώτατο όριο στις τιμές του φυσικού αερίου… Θα χρειαστεί να προετοιμαστούν πιο απαιτητικές υποχρεώσεις εξοικονόμησης…», αναφέρει. Παρ’ όλα αυτά τόσο ο πρωθυπουργός όσο και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έσπευσαν να κάνουν λόγο για «δικαίωση των ελληνικών θέσεων».

Επί της ουσίας η Επιτροπή εξακολουθεί να εκτιμά ότι πρέπει να υπάρξει ανώτατο όριο τιμών για το ρωσικό φυσικό αέριο, διότι η Ρωσία δεν είναι αξιόπιστος προμηθευτής. Ορισμένες χώρες, ιδίως στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, έχουν μεγάλες ανησυχίες γι’ αυτό, ενώ τουλάχιστον 15 άλλες έχουν απορρίψει την πρόταση ως μη επαρκή. Ωστόσο τώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν μπορεί να αγνοήσει το αίτημα των 15 –που άλλωστε συνιστούν και ενισχυμένη πλειοψηφία–, οπότε το αφήνει ως ανοιχτό ενδεχόμενο. Πολλώ δε μάλλον που η πρόεδρος της Κομισιόν έχει «κατηγορηθεί» ότι ακολουθεί πιστά τις διαθέσεις της γερμανικής κυβέρνησης.

«Ούτε μέρα για χάσιμο»

«Αυτό που ελπίζουμε να γίνει στην Πράγα είναι η καλύτερη κατανόηση των ηγετών και να καταλήξουμε στο ποια είναι τα διαφορετικά εργαλεία που θα χρησιμοποιήσουμε για να αντιμετωπίσουμε την κρίση», είπε χθες Ευρωπαίος αξιωματούχος. Αυτό ακριβώς θα θέσει και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, ο οποίος σε άρθρο του χθες στους Financial Times τόνισε ότι «δεν υπάρχει ούτε μέρα για χάσιμο».

Πάντως σήμερα αναμένεται να εγκριθεί και επισήμως το 8ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ύστερα από την πολιτική συμφωνία που επετεύχθη χθες. Συμπεριλαμβάνει και το πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο υπό προϋποθέσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, στην Ελλάδα, την Κύπρο και τη Μάλτα υποσχέθηκαν στήριξη από την Ε.Ε. για να αποτραπούν οι πιθανές απώλειες επιχειρηματικών δραστηριοτήτων λόγω της αλλαγής σημαίας – όταν τα πετρελαιοφόρα πλοία εγγράφονται σε χώρες με σημαίες-ευκαιρία για να αποφύγουν την απαγόρευση της Ε.Ε. να μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο πάνω από το ανώτατο όριο τιμών.

Ε.Ε.: απογείωση ελλείμματος, επιβράδυνση αποταμίευσης

Η ενεργειακή κρίση αποτυπώνεται θεαματικά στην τεράστια επιδείνωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Ε.Ε. το δεύτερο τρίμηνο του έτους. Η Ε.Ε. των «27» κατέγραψε ένα θηριώδες έλλειμμα 37,4 δισ. ευρώ, από πλεόνασμα 8,8 δισ. που είχε το πρώτο τρίμηνο -πριν ακόμη ο πόλεμος δείξει τα «δόντια» του- και από το τεράστιο πλεόνασμα των 105 δισ. ευρώ που είχε η οικονομία της Ε.Ε. το δεύτερο τρίμηνο του 2021. Σε επίπεδο ευρωζώνης το έλλειμμα ήταν 37 δισ. ευρώ, από πλεόνασμα 84 δισ. το ίδιο τρίμηνο του 2021. Φυσικά, τα μεγαλύτερα ελλείμματα στις συναλλαγές της τα έχει η Ε.Ε. με την Κίνα (-50,8 δισ.) και με τη Ρωσία (-33,4 δισ.) Αντιθέτως, το μεγαλύτερο πλεόνασμα η Ε.Ε. το έχει έναντι της Βρετανίας (+43,6 δισ.).

Εν τω μεταξύ, πριν ακόμη αρχίσει ο χορός αύξησης των επιτοκίων από την ΕΚΤ, που πυροδοτεί αντίστοιχες αυξήσεις στα επιτόκια δανεισμού από τις τράπεζες, αλλά εντελώς αναντίστοιχες στα επιτόκια καταθέσεων (παραμένουν μεσοσταθμικά στο 0,01%), έγινε αισθητή η επίδραση του πληθωρισμού στις αποταμιεύσεις των Ευρωπαίων. Ο ρυθμός αύξησης των αποταμιεύσεων το δεύτερο τρίμηνο του 2022 επιβραδύνθηκε στο 13,7%, από 15,2% το πρώτο τρίμηνο.

Ακριβότερα τα έντοκα

Ακριβώς τριπλάσια σε σχέση με την προηγούμενη ήταν η απόδοση της δημοπρασίας εντόκων γραμματίων διάρκειας 13 εβδομάδων που πραγματοποιήθηκε χθες από τον ΟΔΔΗΧ, επιβεβαιώνοντας ότι ο δανεισμός του Δημοσίου θα γίνεται όλο και πιο ακριβός, επιβάλλοντας προσφυγή στις αγορές με φειδώ και για… τα απολύτως απαραίτητα. Η απόδοση διαμορφώθηκε στο 1,35%, από 0,45% της προηγούμενης, στις αρχές Αυγούστου. Ο ΟΔΔΗΧ έκανε δεκτές προσφορές 625 εκατ. ευρώ που ζητούσε συν 187 εκατ. ευρώ από μη ανταγωνιστικές προσφορές. Πριν από λίγες μέρες, στις 28/9, ανάλογο ήταν το αποτέλεσμα της δημοπρασίας των εξάμηνων εντόκων γραμματίων. Από το 1,05% απόδοση στη δημοπρασία στις 24 Αυγούστου, ένα μήνα μετά εκτινάχτηκε στο 1,95%. Και έπεται συνέχεια.