Εξι μυθιστορήματα στο νήμα του Booker

Τρεις γυναίκες και τρεις άντρες συγγραφείς από τέσσερις ηπείρους διεκδικούν το φετινό βραβείο Booker για έργα γραμμένα στην αγγλική γλώσσα.

Μια πρώτη ματιά στη βραχεία λίστα φανερώνει την προτίμηση της επιτροπής σε βιβλία βασισμένα σε πραγματικά γεγονότα που είτε φωτίζουν σκοτεινές πτυχές της σύγχρονης ιστορίας, είτε αναδεικνύουν όψεις της ανθρώπινης εμπειρίας

Συνομιλώντας με τους νεκρούς

Στο The Seven Moons of Maali Almeida, ο Shehan Karunatilaka από τη Σρι Λάνκα καυτηριάζει τα δεινά του εμφύλιου πολέμου. Ο τυχοδιώκτης φωτογράφος Μάαλι ξυπνά στον άλλο κόσμο περιτριγυρισμένος από τις ψυχές των θυμάτων της εξέγερσης των Ταμίλ.

Σύμφωνα με μια τοπική δοξασία, τις πρώτες εφτά μέρες μετά τον θάνατο, η ψυχή -μετέωρη μεταξύ θανάτου και ζωής- έχει την ευκαιρία να θυμηθεί προηγούμενες ενσαρκώσεις της πριν λησμονήσει οριστικά. Ετσι ο Μάαλι προσπαθεί στο σύντομο διάστημα των «εφτά φεγγαριών» να πείσει δυο φίλους του να βρουν τις φωτογραφίες-ντοκουμέντα που τράβηξε ο ίδιος και να τις δημοσιεύσουν με στόχο να ταρακουνήσουν την κοινή γνώμη. Με άφθονη δόση μαγικού ρεαλισμού και σαρδόνιο χιούμορ ο Karunatilaka συνθέτει τον αιματοβαμμένο καμβά του ενός έθνους παραδομένου στο χάος.

Μια σύγχρονη «Φάρμα των ζώων» από την Αφρική

Η δράση του Glory, του δεύτερου μυθιστορήματος της NoViolet Bulawayo από τη Ζιμπάμπουε, τοποθετείται στην Τζιντάτα, μια φανταστική χώρα όπου ένα έθνος ζώων ασφυκτιά από τη σαραντάχρονη καταπίεση του πρώην επαναστάτη Old Horse. Πρόκειται για ένα ιστορικό μυθιστόρημα που διαβάζεται ως μια αλληγορία της «αποκαθήλωσης» του τυραννικού προέδρου της Ζιμπάμπουε, Ρόμπερτ Μουγκάμπε. Η ίδια η Bulawayo ομολογεί την επιρροή της Φάρμας των ζώων του Τζορτζ Οργουελ στη σύλληψη αυτού του ιδιαίτερου κειμένου με θέμα τη διαφθορά όσων αποκτούν εξουσία.

Η ιδιαίτερη αφηγηματική φωνή της συγγραφέα θολώνει τα όρια μεταξύ του κόσμου των ανθρώπων και των ζώων αναδεικνύοντας τις δυσκολίες της καθημερινότητας και πρωτίστως τη γυναικεία εμπειρία της ζωής σε αυταρχικά καθεστώτα.

Η κόλαση των γυναικών

Η Claire Keegan τοποθετεί τη δράση του μικρού σε έκταση μυθιστορήματός της Small Things Like These σε μια μικρή πόλη της Ιρλανδίας το 1985.

Ο λιγομίλητος έμπορος κάρβουνου Μπιλ Φέρλονγκ ανακαλύπτει στο πίσω μέρος ενός μοναστηριού ένα από τα διαβόητα «Πλυντήρια της Μαγδαληνής» – τα κολαστήρια στα οποία κορίτσια με παραβατική συμπεριφορά ή «χαμηλής ηθικής» κρατούνταν και δούλευαν σαν σκλάβες. Ως πατέρας κοριτσιών βρίσκεται αντιμέτωπος μ’ ένα σοβαρό δίλημμα: να μιλήσει ανοιχτά για την κακοποίηση γυναικών ή να γίνει κι αυτός μέρος της συνωμοσίας σιωπής της θρησκόληπτης ιρλανδικής κοινωνίας.

Νουάρ από τον αμερικανικό Νότο

Ο πολυγραφότατος Αμερικανός Percival Everett επιστρατεύει το καυστικό του χιούμορ στο μυθιστόρημα The Trees, μια συναρπαστική ιστορία μυστηρίου που διαδραματίζεται σε μια μικρή πόλη του Μισισίπι. Μια ομάδα Αφροαμερικανών ντετέκτιβ προσπαθούν να εξιχνιάσουν μια σειρά φρικτών δολοφονιών τις οποίες συνδέει μια μακάβρια λεπτομέρεια: στη σκηνή κάθε εγκλήματος υπάρχουν πάντα δύο πτώματα, το ένα από τα οποία μοιάζει στον Εμετ Τιλ. Ο Αφροαμερικανός Τιλ ήταν υπαρκτό πρόσωπο· το 1955 σε ηλικία μόλις δεκατεσσάρων ετών κατηγορήθηκε για απρεπή συμπεριφορά σε βάρος μιας λευκής γυναίκας, λιντσαρίστηκε και οι λευκοί δολοφόνοι του αθωώθηκαν.

Το The Trees διαβάζεται ως μια ευρηματική πραγματεία για τον ρατσισμό ως διαχρονική «αξία» της Αμερικής στην εποχή της παντοδυναμίας των ΜΜΕ και θέτει το ερώτημα: πώς θα συνειδητοποιήσει επιτέλους η Αμερική την έκταση και την ένταση της συστημικής φυλετικής βίας.

Η επιστροφή της Λούσι Μπάρτον

H βραβευμένη με Πούλιτζερ Αμερικανίδα συγγραφέας Elizabeth Strout ξανασυναντά στο Oh William! τη Λούσι Μπάρτον, μια ηρωίδα που αγαπήθηκε πολύ από το αγγλόφωνο αναγνωστικό κοινό. Εχοντας χάσει πρόσφατα τον δεύτερό της σύζυγο, η συγγραφέας Λούσι (alter ego της Strout) επανασυνδέεται με τον πρώτο της σύζυγο τον Ουίλιαμ, ο οποίος χώρισε πρόσφατα από τη σύντροφό του. Εχοντας ανάγκη από μια έμπιστη φίλη και εξομολόγο, ο Ουίλιαμ την προσκαλεί σε μια εκδρομή στο Μέιν όπου θα αποκαλυφθεί ένα καλά κρυμμένο οικογενειακό του μυστικό.

H Strout με τη βαθιά ειλικρίνεια και ευαισθησία που διακρίνει τη γραφή της σκιαγραφεί τους ισχυρούς δεσμούς φιλίας μεταξύ δύο πρώην συντρόφων, προσθέτοντας μια καλογραμμένη σελίδα στην περιπέτεια της Λούσι Μπάρτον.

Μυθιστόρημα ενηλικίωσης με φολκλόρ στοιχεία

Ο Alan Garner, ο μεγαλύτερος σε ηλικία υποψήφιος στην ιστορία της βραχείας λίστας του Booker, έχει διαγράψει μια μακρά πορεία στη βρετανική λογοτεχνική σκηνή. Το σύντομο σε έκταση μυθιστόρημα Treacle Walker αφηγείται την ιστορία της απίθανης φιλίας του παλιατζή Τρικλ και του Τζόζεφ, ενός αγοριού με προβλήματα όρασης. Ο Garner αξιοποιεί θρύλους της αγγλικής λαϊκής παράδοσης σε μια «μυθική» εκδοχή του Bildungsroman με έντονο το στοιχείο του παραμυθιού και φήμες τον θέλουν να είναι το φετινό φαβορί.

Συμπερασματικά, η φετινή βραχεία λίστα συμπεριλαμβάνει νέες λογοτεχνικές φωνές αλλά και πιο ώριμες και κατασταλαγμένες παρουσίες. Στις 7 Οκτωβρίου θα μάθουμε ποιο από τα έξι ξεχωριστά αυτά μυθιστορήματα κέρδισε τις εντυπώσεις της κριτικής επιτροπής.