«Η Ευρώπη και η Ελλάδα εισέρχονται στον πιο δύσκολο χειμώνα από το 1942. Οποιος μπορεί να βρει εναλλακτικό τρόπο θέρμανσης της οικίας του για τον χειμώνα να βρει» δήλωσε τις προάλλες στο Mega ο Αδωνις Γεωργιάδης.
Εάν ο αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας ήταν ο καπετάνιος του «Τιτανικού» θα συνιστούσε στους επιβάτες της τρίτης θέσης, για τους οποίους δεν βρέθηκε χώρος στις σωσίβιες λέμβους, εάν έχουν έναν εναλλακτικό τρόπο να σωθούν από τον πνιγμό ή την υποθερμία στα παγωμένα κύματα, να τον βρουν και να τον εφαρμόσουν. Ομως, δεν θα ακολουθούσε το παράδειγμα του πραγματικού καπετάνιου, του Εντουαρντ Σμιθ, που επέλεξε να φύγει μαζί με το καράβι του – μάλλον θα μας έδινε τις αχρείαστες, ανόητες και προσβλητικές συμβουλές του από την ασφάλεια μιας βάρκας φωνάζοντάς τες με τον τηλεβόα, όσο το δυνατόν μακρύτερά μας…
Κανείς και καμία από την άρχουσα τάξη της Ελλάδας και της Ευρώπης, από την Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν μέχρι τον κ. Γεωργιάδη, δεν πρόκειται να υποφέρει από τον χειμώνα που έρχεται. Ακόμη κι αν ο Πούτιν κλείσει οριστικώς τη στρόφιγγα του φυσικού αερίου, κανείς από τους αξιωματούχους της Ε.Ε. που αποφάσισαν, κατ’ εντολήν των Αμερικανών, να επιβάλουν αυτές τις ατελέσφορες και υποκριτικές κυρώσεις στη Ρωσία, δεν πρόκειται ούτε να κρυώσει, ούτε να πεινάσει. Εμείς, οι λαοί της Ευρώπης, θα υποφέρουμε αυτό τον χειμώνα.
Η αρχαία λέξη «χειμών», λοιπόν, παράγεται από το ινδοευρωπαϊκό *gheim-en, που σημαίνει «χειμώνας, χιόνι». Στα σανσκριτικά ο χειμώνας είναι «himah», ενώ στα λατινικά «hiems». Το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας δίνει ως συνώνυμα για την ονομασία αυτής της εποχής του χρόνου με το μεγαλύτερο ψύχος, τις λέξεις «κρύο, κακοκαιρία, ψύχος». Πάντα ο χειμώνας ήταν η πιο δύσκολη εποχή του χρόνου, γιατί οι ανάγκες των ανθρώπων σε τροφή, ένδυση και θέρμανση αυξάνονταν, ενώ οι φυσικοί πόροι από το περιβάλλον λιγόστευαν.
Δεν είναι τυχαίο πως ο χειμώνας μεταφορικά σημαίνει «κατάσταση έντονης συναισθηματικής ψυχρότητας ή κατάθλιψης», ενώ ο όρος χρησιμοποιείται για να δηλώσει τον ερχομό των γηρατειών – λέμε πως «ήρθε ο χειμώνας στα μαλλιά του». Πράγματι, ο χειμώνας σε πολλούς λαούς του κόσμου αναπαριστάται ως ένας ασπρομάλλης παππούς, υποδηλώνοντας την εγγύτητα του θανάτου. Ο ποιητής Αχιλλέας Παράσχος, λέει: «Πώς μοιάζει, Θεέ μου, ο μαύρος χειμών/ Την υστερινή ώρα, το τέλος ημών!». Γι’ αυτό κι όταν έρχεται η άνοιξη, όταν ξεπαγώνει η φύση από τη χειμέρια ακινησία της και λιώνουν τα χιόνια, μιλάμε για αναγέννηση.
Ο χειμώνας στην Ελλάδα μπορεί να μην είναι τόσο δριμύς όσο στη Ρωσία ας πούμε, που προήχθη και σε ανώτατο στρατηγό (ο «Στρατηγός Χειμώνας»!) γιατί νίκησε και τον Βοναπάρτη το 1812 και τον Χίτλερ το 1941, αλλά δεν παύει να είναι μια δύσκολη εποχή για τους φτωχούς. Ο Κώστας Καρυωτάκης, στο ποίημά του «Το χιόνι», αρχικά υμνεί την αισθητική λευκότητά του: «Πόσο βλέπω μ’ ευχαρίστηση μαζεμένη τόση ασπρίλα», λέει. Ωστόσο αμέσως μετά, αφυπνίζεται η ενσυναίσθησή του: «Ομως, κοίτα, τουρτουρίζοντας το κορίτσι εκείνο τρέχει. /Τώρα στάθηκε στην πόρτα μας, ψωμί λέει πως δεν έχει,/πως κρυώνει, πως επάγωσε…/Ελα μέσα κοριτσάκι, /το τραπέζι μας εστρώθηκε κι αναμμένο είναι το τζάκι!»
Μακάρι να μην είναι βαρύς ο επερχόμενος χειμώνας. Μακάρι να είναι ένας «χειμώνας περίλαμπρος», όπως τον σκέφτηκε ο Τάκης Βαρβιτσιώτης, μακάρι να μη χρειαστούμε τελικά τις γελοίες συμβουλές ενός πρώην τηλεπωλητή νανογιλέκων.
? Φυσάει μονάχα μες στις λέξεις
Τα πράγματά μου κι έφυγα.
Οι μαγικοί αριθμοί.
Θα λήξουν όπου να ’ναι.
Κλείνει η πόρτα μόνη της
κι αυτό το ζώο η αλεπού
θα μείνει πίσω άναυδο
μέσα στις καφετιές του βελονιές.
Θα πω της κόρης μου
πως συνεχίζω τις σπουδές
πως πάω να βρω
το χιόνι που άφησα στη μέση
και θ’ απαιτήσω συνεχή ζωή
χωρίς καμιά εικόνα σιγουριάς
δίχως καν τα τσιγάρα μου
στην τσέπη.
Νίκος Χουλιαράς
«Το χιόνι που ήξερα»
