Αγγίζει την εξουσία η σουηδική Ακροδεξιά

Σε αναμμένα κάρβουνα κάθεται η Σουηδία, περιμένοντας την ανακοίνωση των οριστικών αποτελεσμάτων των βουλευτικών εκλογών πιθανότατα αύριο. Η τελική τους έκβαση παρέμενε θολή και χρειαζόταν χρόνος για την ολοκλήρωση της καταμέτρησης των επιστολικών ψήφων από το εξωτερικό, ώστε να ξεκαθαριστεί ποιο κομματικό μπλοκ υπερίσχυσε, έστω στο νήμα.

Η εκλογική βραδιά εξελίχτηκε σε ολονύχτιο θρίλερ, αν όχι σε ψυχρολουσία, αφού τα επίσημα αποτελέσματα έφεραν σοκαριστική ανατροπή στις προβλέψεις των exit polls. Προκαλώντας εν δυνάμει πολιτικό σεισμό, το κομματικό μπλοκ Δεξιάς και Ακρας Δεξιάς –Μετριοπαθείς, Χριστιανοδημοκράτες, Φιλελεύθεροι και ακροδεξιοί Σουηδοί Δημοκράτες– είχε πάρει οριακά «κεφάλι» με ποσοστό 49,7% και ισχνότατη πλειοψηφία 175 κοινοβουλευτικών εδρών έναντι 48,8% και 174 εδρών (σε σύνολο 349) της συμμαχίας της Κεντροαριστεράς –κυβερνώντες Σοσιαλδημοκράτες, Κόμμα της Αριστεράς, Κόμμα του Κέντρου, Πράσινοι– με καταμετρημένο το 95% των ψήφων.

Οι Σοσιαλδημοκράτες της πρωθυπουργού Μαγκνταλένα Αντερσον κέρδιζαν πάλι την πρωτιά με ανεβασμένο ποσοστό 30,5%, παρά τα οχτώ τους χρόνια στην εξουσία. Πραγματικοί νικητές ωστόσο είναι οι –πάλαι ποτέ πολιτικοί παρίες– Σουηδοί Δημοκράτες του Γίμι Οκεσον, με τους δήθεν περασμένους πλην όχι ξεχασμένους δεσμούς με τον νεοναζισμό, που δεν αύξαναν απλά τις δυνάμεις τους. Υπερκέραζαν την παραδοσιακή Δεξιά των Μετριοπαθών του Ουλφ Κρίστερσον, αναδεικνύονταν δεύτερο κόμμα με 20,6% και διεκδικούσαν συμμετοχή σε κυβερνητικό συνασπισμό πρώτη φορά στα σουηδικά χρονικά, παρότι ειδικά οι Φιλελεύθεροι εξακολουθούσαν να αποκλείουν μια τέτοια εξέλιξη.

Η εκλογική έκβαση «είναι εξαιρετικά αμφίρροπη. Τα πράγματα μπορεί να αλλάξουν, αν και αμφιβάλλω», έλεγε στο Associated Press ο Σεθ Ιζακσον, κοινωνιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης. Οι απόδημοι ψηφίζουν συνήθως συντηρητικά κόμματα, υπενθύμιζε. «Οπως είναι τώρα η κατάσταση, είναι πιο πιθανό η Δεξιά να κερδίσει». Μολονότι το επικρατέστερο σενάριο ήθελε τους Σουηδούς Δημοκράτες να μένουν εκτός κυβερνητικού νυμφώνα και να στηρίζουν ως κοινοβουλευτικό δεκανίκι μια κυβέρνηση μειοψηφίας με πρωθυπουργό τον Κρίστερσον των Μετριοπαθών, τα μεγάλα τους εκλογικά κέρδη τούς βάζουν ντε φάκτο σε θέση ισχύος.

Τάξη και ασφάλεια

«Η άμεση επίδρασή τους στην κυβερνητική πολιτική σηματοδοτεί μια τεκτονική αλλαγή σε μια χώρα μακράν πιο γνωστή για τη φιλελεύθερη παράδοσή της», σχολίαζε η Guardian. Οι Σουηδοί Δημοκράτες «κατάφεραν να εκμεταλλευτούν τους φόβους για το βίαιο έγκλημα», συμπλήρωνε.

«Οι ανησυχίες των ψηφοφόρων, π.χ. για τις αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, τα παραμελημένα σχολεία και τις μεγάλες ουρές για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη κατεπνίγησαν από την αδυσώπητη έμφαση στη μετανάστευση και την εγκληματικότητα. Η προεκλογική εκστρατεία σημαδεύτηκε από νέα περιστατικά βίας συμμοριών, η εξάπλωση των οποίων τα τελευταία πέντε χρόνια –όσο και η αποτυχία κυβέρνησης και αστυνομίας να τα αποτρέψει– βοήθησαν τους Σουηδούς Δημοκράτες να εδραιώσουν το κεντρικό τους μήνυμα ότι φταίει η μετανάστευση».

Εκτός από την επιβολή ακόμα πιο σκληρής αντιμεταναστευτικής πολιτικής, οι μόνες άλλες βεβαιότητες για την επόμενη κυβέρνηση της Σουηδίας είναι η ολοκλήρωση ένταξης στο ΝΑΤΟ παρά την απειλή τουρκικού βέτο, καθώς κι η επικείμενη ανάληψη της εξάμηνης προεδρίας της Ε.Ε. την 1η Ιανουαρίου.