Πριν από μερικούς μήνες συνάντησα κάποιο μηχανικό, που ήμασταν μαζί φοιτητές στο Πολυτεχνείο, για αγορά κάποιου ανταλλακτικού. Αφού μου είπε ότι δεν ασχολείται με τα πολιτικά πράγματα πρόσθεσε χαρούμενος ότι θεωρεί τον Μητσοτάκη τον καλύτερο πρωθυπουργό της μεταπολίτευσης. Στη συνέχεια με ρώτησε τη γνώμη μου. Αιφνιδιασμένος δεν ήξερα από πού να αρχίσω και πού να τελειώσω. Ετσι ή αλλιώς εκτίμησα ότι μας χωρίζει χάος. Απλά του είπα για τις αναθέσεις έργων 7 δισ. δίχως διαγωνισμό και για την αθώωση του εγκλήματος της Novartis και αυτών που τα «έπιασαν» εις βάρος της κοινωνίας και της χώρας. Η απάντηση του; «Ελα μωρέ, έτσι είναι οι πολιτικοί». Η απάντηση του αυτή ήταν σοκ για μένα. Μέρες τη σκεπτόμουνα.
Αν ο μέσος πολίτης έχει αυτή τη στάση απέναντι στους πολιτικούς και στις πράξεις τους, αν ο μέσος πολίτης έχει αποδεχτεί την ανηθικότητα και την κακοδιοίκηση των πολιτικών ως κανονικότητα τότε δεν υπάρχει ελπίδα. Η άμβλυνση της πολιτικής συνείδησης των πολιτών οδηγεί τους πολιτικούς αριβίστες στη κυβέρνηση, οι οποίοι για το μόνο που νοιάζονται είναι το δικό τους αποκλειστικά συμφέρον. Συνήθως αφήνουν συντρίμμια κατά τη διακυβέρνησή τους. Κατά τη σημερινή φάση λίγο απέχουμε από μια τέτοια κατάσταση και παρ’ όλα αυτά δεν υπάρχουν εξεγερτικά φαινόμενα. Αντίθετα η δυσαρέσκεια των πολιτών εκφράζεται, σχεδόν σε όλη την Ευρώπη και εδώ, προς τα δεξιά. Το φαινόμενο αυτό πέρα από επικίνδυνο πρέπει να προβληματίσει σοβαρά τις προοδευτικές δυνάμεις…
Η λογική ότι οι πολιτικοί το μόνο καθήκον που έχουν είναι να υπηρετούν τη χώρα και τους ανθρώπους της, ακόμα και εις βάρος των δικών τους συμφερόντων, φαίνεται να εκλείπει από τη σκέψη της πλειονότητας των πολιτών. Ενώ θα έπρεπε η κριτική που ασκείται στους κυβερνώντες να ξεκινά από μηδενική βάση, να μην τους χαρίζονται για τίποτα και με τίποτα, η σχέση κόμματος – ψηφοφόρων παίρνει μια οπαδική-ποδοσφαιρική διάσταση που -αν δεν κρύβει ιδιοτελή συμφέροντα- είναι αποτέλεσμα της απογοήτευσης από την αδυναμία του πολιτικού συστήματος (σε παγκόσμιο επίπεδο) να διαχειριστεί αποτελεσματικά τα όποια ζητήματα. Ο πολίτης δεν ελπίζει, συντηρητικοποιείται -φοβάται τις αλλαγές- και παραμένει στα ίδια δίχως να το ψάχνει. Το αποτέλεσμα είναι να τα νέμεται όλα η ολιγαρχία.
Ποια η απάντηση; Δεν την έχω. Ισως αν η Αριστερά υιοθετούσε μια ριζικά διαφορετική σχέση κόμματος – κοινωνίας, που θα περιείχε και τη δημιουργία εναλλακτικών θεσμών (οικονομικών και άλλων) και κατ’ επέκταση κυβέρνησης – κοινωνίας (να την πούμε ελευθεριακή;), η οποία σχέση δεν θα έχει καμιά ομοιότητα με τη διακυβέρνηση της ιστορικής Αριστεράς σοβιετικού τύπου, ούτε βέβαια με αστική διακυβέρνηση, ίσως τότε θα μπορούσαμε να ελπίζουμε…
