Από την Ταϊβάν στην Ουκρανία

Από ό,τι φαίνεται, η μακράς διάρκειας τηλεφωνική επικοινωνία Μπάιντεν-Σι εκτόνωσε επί του παρόντος μια κρίση με επίκεντρο την Ταϊβάν που κινδύνευε να αποκτήσει μια δυναμική ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.

ΗΠΑ και Κίνα συμφωνήσαν να μη θίξει η κινεζική πλευρά με μονομερείς ενέργειες το στάτους κβο στην Ταϊβάν, να αποκλειστεί δηλαδή απόπειρα βίαιης ενσωμάτωσης στην Κίνα, αλλά και η αμερικανική πλευρά προφανώς διαβεβαίωσε ότι δεν πρόκειται να στηρίξει ενδεχόμενη διακήρυξη ανεξαρτησίας της μεγαλονήσου. Η τηλεφωνική συνομιλία ήταν η πέμπτη μετά την έναρξη της θητείας του Μπάιντεν και φαίνεται ότι υπήρξε επιτυχής.

Διάλογος κορυφής δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας αλλά ούτε και σε υψηλό επίπεδο, επισημαίνουν σε πρόσφατο άρθρο τους στους Νew York Times οι ερευνητές της Rand Charap και Shapiro.

Το άρθρο με τίτλο «Ωρα να μιλήσουμε με τη Ρωσία;» υποστηρίζει ότι χωρίς διαύλους επικοινωνίας αν όχι συνομιλίες με τη Μόσχα, η σύγκρουση στην Ουκρανία θα κλιμακωθεί με κίνδυνο να γίνει ανεξέλεγκτη.

Είναι η κατάπαυση του πυρός προαπαιτούμενο για συνομιλίες μεταξύ δύο πλευρών που συγκρούονται έστω δι’ αντιπροσώπων στο πεδίο της μάχης;

Η απάντηση είναι αρνητική, με το πιο γνωστό παράδειγμα να είναι η διαπραγμάτευση ΗΠΑ-Βορείου Βιετνάμ που άρχισε την άνοιξη του 1968 στο Παρίσι και κράτησε πέντε χρόνια μέχρι τον Ιανουάριο του 1973, μια πενταετία στη διάρκεια της οποίας οι πολεμικές συγκρούσεις συνεχίστηκαν με αμείωτη ένταση.

Ας επιστρέψουμε στους δύο αναλυτές της Rand οι οποίοι αν δεν ανοίξει άμεσα δίαυλος επικοινωνίας Ουάσινγκτον-Μόσχας φοβούνται ανεξέλεγκτη κλιμάκωση της σύγκρουσης στην Ουκρανία με πιθανή εμπλοκή χωρών-μελών του ΝΑΤΟ.

Οι δύο αρθρογράφοι χαρακτηρίζουν τον πόλεμο στην Ουκρανία σύγκρουση που δεν μπορεί να χάσει ούτε η Ρωσία ούτε η Δύση. Αυτό που προτείνουν είναι κατάπαυση του πυρός και συνομιλίες πρώτα από όλα σε διμερές επίπεδο ΗΠΑ-Ρωσίας.

Κατάπαυση του πυρός δεν σημαίνει τερματισμό της εμπόλεμης κατάστασης αλλά πάγωμά της έτσι ώστε καμιά από τις δύο πλευρές να μη χρειαστεί να υποχωρήσει από τις θέσεις της.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία μπορεί να κατέγραψε την επικοινωνιακή του υποτίμηση, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αποτελεί έναν ελεγχόμενο πόλεμο φθοράς καθώς υπάρχουν ταυτόχρονα ο κίνδυνος της κλιμάκωσης αλλά και της διάχυσής του εκτός των συνόρων της Ουκρανίας εάν και όταν οι ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις προσεγγίσουν τα σύνορα της Μολδαβίας, της Ρουμανίας και της Πολωνίας.

Μέχρι στιγμής τόσο η Ρωσία όσο και η Δύση διαμηνύουν ότι θα κάνουν ό,τι είναι δυνατόν για να νικήσουν στην Ουκρανία και έτσι έχουμε μια δυναμική συνεχούς κλιμάκωσης.

Ποιοι είναι οι τελικοί στόχοι των δύο πλευρών;

Ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές πέραν των οποίων δεν μπορούν να υποχωρήσουν ούτε η Μόσχα ούτε το Κίεβο;

Το παράδειγμα της απόφασης των ΗΠΑ να χορηγήσουν πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς στην Ουκρανία είναι χαρακτηριστικό καθώς προκάλεσε τη δήλωση Λαβρόφ ότι η Μόσχα πέραν του Ντόνμπας θα επιχειρήσει να καταλάβει όλες τις περιοχές που είναι απαραίτητες για την ασφάλειά της. Το άνοιγμα διαύλων επικοινωνίας ΗΠΑ-Ρωσίας είναι εκ των πραγμάτων μια επιλογή που δύσκολα θα μπορούσε να προωθηθεί από έναν πρόεδρο που δεν ελέγχει το Κογκρέσο.

Ολα δείχνουν ότι το φθινόπωρο ο ορίζοντας της σύγκρουσης στην Ουκρανία θα είναι πιο καθαρός.