Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει ο ΙΑΕΑ για το επίπεδο των αποθεμάτων ουρανίου του Ιράν, το οποία σύμφωνα με τον Οργανισμό έχει εμπλουτισθεί σε τέτοιο βαθμό που είναι ένα -τεχνικό- βήμα πριν την κατασκευή πυρηνικής βόμβας.
Όπως αναφέρεται στην τελευταία τριμηνιαία έκθεση του ΙΑΕΑ, η Τεχεράνη έχει εμπλουτίσει σε επίπεδο 60% το διαθέσιμο ουράνιό της, που μπορεί να αξιοποιηθεί για τη σχάση πυρηνικών όπλων, ποσοστό που αναλογεί σε 55,6 κιλά καθαρής εκρητικής ύλης. Πρόκειται για μία αύξηση 12,5 κιλών από τον περασμένο Μάϊο, σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ.
Σοβαρές είναι επίσης οι ανησυχίες του Διεθνούς Οργανισμού για την άρνηση της Τεχεράνης να διευκολύνει την έρευνα για τα πυρηνικά της, στο πλαίσιο της συμφωνίας του 2015 με άλλες παγκόσμιες υπερδυνάμεις για τον πυρηνικό αφοπλισμό της.
Οι ειδικοί του ΙΑΕΑ σημειώνουν ότι η καθαρότητα εμπλουτισμένου ουρανίου στο 60% απέχει μόλις μία ανάσα από τα απαραίτητα επίπεδα του 90% για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων και εκτιμούν το Ιράν έχει διάθεσή του αρκετό ουράνιο για επεξεργασμένη μετατροπή σε καύσιμο για την κατασκευή τουλάχιστον μίας πυρηνικής βόμβας.
Ο ΙΑΕΑ συμπεριέλαβε επίσης στην τελευταία έκθεσή του υπολογισμούς που έγιναν την 21η Αυγούστου και έδειχναν ότι η Τεχεράνη έχει συνολικά στη διάθεσή της 3621,3 κιλά ουρανίου, μία αύξηση 365,5 κιλών από την τελευταία τριμηνιαία έκθεση του Μαΐου.
Ωστόσο, ο Οργανισμός, με έδρα τη Βιέννη, δήλωσε ότι δεν είναι αυτή τη στιγμή σε θέση να επαληθεύσει το ακριβές μέγεθος των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν λόγω των περιορισμών που επέβαλε η Τεχεράνη στους επιθεωρητές του πέρυσι, καθώς και της αφαίρεσης των μέσων παρακολούθησης και επιτήρησης σε διάφορες τοποθεσίες ενδιαφέροντος στο Ιράν, τον περασμένο Ιούνιο.
Είναι η πρώτη φορά που οι αξιωματούχοι του ΙΑΕΑ μιλούν ανοιχτά για τη δυνατότητα ανάπτυξης πυρηνικής βόμβας από το Ιράν, σε περίπτωση που το επιλέξει.
Η αξιολόγηση του ΙΑΕΑ έρχεται εν μέσω προσπαθειών για αναβίωση της πυρηνικής συμφωνίας του 2015, γνωστή ως Κοινό Συνολικό Σχέδιο Δράσης, ένα αντάλλαγμα για την άρση ορισμένων κυρώσεων εις βάρος της Τεχεράνης αν με τη σειρά της περιόριζε το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Υπενθυμίζεται ότι οι ΗΠΑ αποχώρησαν μονομερώς από τη συμφωνία το 2018 υπό τον τέως πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ επιβάλλοντος εκ νέου κυρώσεις στο Ιράν, και ωθώντας την Τεχεράνη σε εγκατάλειψη των όρων της συμφωνίας.
Από τη μεριά του το Ιράν έστειλε την περασμένη βδομάδα γραπτή απάντηση στις χώρες που υπογράφουν τη συμφωνία σχετικά με ένα τελικό προσχέδιο οδικού χάρτη για την επιστροφή τους στην πυρηνική συμφωνία, αν και οι ΗΠΑ αμφισβήτησαν την προσφορά της Τεχεράνης. Δεν έχει γίνει από καμία πλευρά γνωστό το περιεχόμενο του προσχεδίου.
Σε περίπτωση ανανέωσης της συμφωνίας, ανέφερε η έκθεση του ΙΑΕΑ, η έλλειψη επιτήρησης και παρακολούθησης από τον Ιούνιο που αφαιρέθηκαν οι κάμερες του θα απαιτούσε «διορθωτική δράση» για να αποκαταστήσει την εικόνα του για τις δραστηριότητες του Ιράν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
Σε ξεχωριστή έκθεση, αξιωματούχοι του Οργανισμού του ΟΗΕ δήλωσαν ότι «ανησυχούν ολοένα και περισσότερο» για το γεγονός ότι το Ιράν δεν έχει εμπλακεί στην έρευνα του για τεχνητά σωματίδια ουρανίου που βρέθηκαν σε τρεις αδήλωτες τοποθεσίες στη χώρα.
Την περασμένη εβδομάδα, ο σκληροπυρηνικός πρόεδρος του Ιράν, Εμπραχίμ Ραΐσι, ζήτησε να σταματήσει πρώτα η έρευνα του ΙΑΕΑ για το θέμα προκειμένου να ανανεωθεί η συμφωνία του 2015.
Οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ, τα δυτικά έθνη και ο ΙΑΕΑ έχουν υποστηρίξει ότι το Ιράν διετηρούσε οργανωμένο πρόγραμμα πυρηνικών όπλων μέχρι το 2003. Το Ιράν αρνείται διαχρονικά ότι στοχεύει στην ανάπτυξη πυρηνικών.
