Εναν πλήρη οδικό χάρτη ενεργειών που ξεκινούν από τη διακοπή της λειτουργίας μονάδων παραγωγής και φτάνουν σε μέτρα μείωσης της κατανάλωσης ρεύματος από επιχειρήσεις και νοικοκυριά σε περίπτωση ανεπάρκειας ορυκτών καυσίμων, και δη φυσικού αερίου, περιλαμβάνει το ελληνικό Σχέδιο Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας που εκπόνησε η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας και έστειλε χθες προς έγκριση στην αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Πρόκειται για υποχρέωση της ελληνικής ανεξάρτητης αρχής που απορρέει από τον ευρωπαϊκό κανονισμό (Ε.Ε./2019/941), ο οποίος επιβάλλει στην αρμόδια αρχή κάθε κράτους-μέλους να έχει ένα αναλυτικό σχέδιο δράσης σε κάθε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στο σύστημα ηλεκτροδότησης που προκύπτει είτε από ακραία φυσικά φαινόμενα είτε από γεωπολιτικούς κινδύνους είτε από ακραίες καταστάσεις στις αγορές και τις τιμές των πρώτων υλών. Αλλά αυτό που σε άλλη συγκυρία θα φαινόταν τεχνοκρατική ρουτίνα, σήμερα αποκτά καυτή επικαιρότητα. Και η δημοσιοποίηση του σχεδίου της ΡΑΕ χθες, ταυτόχρονα με την ανακοίνωση του σχεδίου της Κομισιόν για τη μείωση της κατανάλωσης του αερίου από τώρα και μέχρι τον προσεχή Μάρτιο, προφανώς και δεν είναι τυχαία.
Από τα σενάρια κρίσης που περιλαμβάνει το σχέδιο της ΡΑΕ, αυτό που έχει πιο άμεσο ενδιαφέρον είναι το σενάριο της «ανεπάρκειας ορυκτών καυσίμων», που αντιστοιχεί στην πλήρη διακοπή της παροχής ρωσικού αερίου ή στις περιορισμένες εισαγωγές μέσω αγωγών στα βόρεια σύνορα της χώρας. Στα μέτρα αντιμετώπισης των επιπτώσεων στο σύστημα ηλεκτροδότησης της χώρας περιλαμβάνονται:
■ Η ετοιμότητα όλων των διαθέσιμων ηλεκτροπαραγωγών μονάδων και η λειτουργία τους ανάλογα με τα διαθέσιμα αποθέματα (λιγνίτης, φυσικό αέριο, υδάτινα αποθέματα) κάθε ημέρας.
■ Η αύξηση αποθεμάτων λιγνίτη και η αυξημένη λειτουργία λιγνιτικών και υδροηλεκτρικών μονάδων.
■ Η ενεργοποίηση μηχανισμού μείωσης της κατανάλωσης στις ώρες αιχμής και η ενημέρωση των καταναλωτών για μειωμένη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας.
■ Η εξοικονόμηση ενέργειας στον φωτισμό και στα συστήματα ύδρευσης-αποχέτευσης και η ορθολογική διαχείριση στα συστήματα ψύξης-θέρμανσης.
■ Ο μηδενισμός των εξαγωγών και οι έκτακτες εισαγωγές ενέργειας από όμορες χώρες.
■ Η ενεργοποίηση μονάδων έκτακτης ανάγκης που βρίσκονται σε κατάσταση ψυχρής εφεδρείας.
■ Οι κυλιόμενες περικοπές φορτίου και άρα διακοπές ρεύματος.
■ Η αναβολή προγραμματισμένων συντηρήσεων μονάδων παραγωγής.
■ Η ενεργοποίηση με δυνατότητα εναλλαγής καυσίμου.
■ Η δημιουργία μηχανισμού αποζημίωσης μονάδων κατά τη λειτουργία τους με εναλλακτικό καύσιμο (diesel), όσο κρατά μια «κρίση φυσικού αερίου» και μια κατάσταση συναγερμού.
Το 86 σελίδων σχέδιο της ΡΑΕ περιλαμβάνει την περιγραφή του ηλεκτρικού δικτύου της χώρας με τις γραμμές μεταφοράς κάθε τύπου, συνολικού μήκους 12.000 χιλιομέτρων, και τις διασυνδέσεις του με τις γειτονικές χώρες. Περιγράφει, επίσης, τους κινδύνους που διατρέχει το σύστημα ηλεκτροδότησης ανάλογα με την «πηγή» κρίσης που τους προκαλούν (κρίση καυσίμων, κυβερνοεπιθέσεις, φυσικές καταστροφές κ.ά.) καθώς και τον ρόλο της ΡΑΕ και άλλων οργάνων στη διαχείρισή τους. Το σχέδιο της ΡΑΕ διατυπώνει 16 εθνικά σενάρια κρίσης στο σύστημα ηλεκτρισμού και τα κατατάσσει σε τρία επίπεδα κινδύνου: το ανεκτό, το μη επιθυμητό και το μη ανεκτό. Σε αυτή την τελευταία βαθμίδα κινδύνου, που σημαίνει συναγερμό, εντάσσει φυσικά τη διακοπή τροφοδοσίας αερίου από τη Ρωσία και τις κυβερνοεπιθέσεις, στις οποίες αφιερώνει μεγάλο μέρος του σχεδίου, αλλά και τους σπάνιους και ακραίους φυσικούς κινδύνους (καύσωνας και κύμα ψύχους, συνοδευόμενο από μεγάλης έντασης χιονοπτώσεις).
Για την αντιμετώπιση των κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας ορίζεται «Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων η.ε.» (ΟΔΚΗΛ) που συντονίζεται από τη ΡΑΕ και αποτελείται από εκπροσώπους της Αρχής, του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του ΑΔΜΗΕ, του ΔΕΔΔΗΕ και του ΔΕΣΦΑ.
