Το πότε θα γίνουν τελικά οι επόμενες εκλογές στην Ελλάδα παραμένει ένα μεγάλο και ανοιχτό στοίχημα. Το μεγαλύτερο, όμως, είναι το «πού θα κάτσει η μπίλια» ως προς το αποτέλεσμά τους… Οι καιροί είναι περίεργοι, σύνθετοι, με εύρος προβλημάτων και δυσχερειών. Επομένως, το αποτέλεσμα των εκλογών θα καθορίσει το περιεχόμενο της ζωής όλων μας για τα αμέσως επόμενα χρόνια…. Κατά την προσωπική μου άποψη η έκβαση των επόμενων εκλογών είναι αμφίρροπη. Και αυτό γιατί, το ομολογώ…, δεν μπορώ να καταλάβω τον πραγματικό συσχετισμό δυνάμεων μέσα στην ελληνική κοινωνία. Άλλο πράγμα η δυσαρέσκεια που ευλόγως επικρατεί και άλλο πράγμα τα (διαφορετικά) κριτήρια με τα οποία επιλέγει πώς θα κινηθεί στις εκλογές ο κάθε άνθρωπος…
Σε τέτοιες περιστάσεις είναι λογικό να εμφανίζεται ως αναβαθμισμένος, σχεδόν απαραίτητος θα έλεγα…, ο ρόλος των δημοσκοπήσεων. Που σε μία αμφιλεγόμενη και γεμάτη ερωτήματα κάθε διαλογής Ελλάδα αποτελούν και αυτές μία «πονεμένη» ιστορία. Οι δημοσκοπήσεις είναι ένας ασφαλής και ακριβής «μπούσουλας»; Ο καθένας τις χρησιμοποιεί όπως τον βολεύει. Αυτό είναι, όμως, μία παράμετρος και όχι η μοναδική… Θα εξαιρέσω τις κατά παραγγελία δημοσκοπήσεις, ναι υπάρχουν και αυτές…, που βγάζουν ευρήματα «φαντάσματα» και που «καραφλιάζουν» ευλόγως πολλούς. Ας εστιάσουμε σε εκείνες που είναι επιστημονικά αξιόπιστες, που τηρούν τη δεοντολογία και ακόμα και αν λαθεύουν ή δεν μπορούν να πιάσουν τον ακριβή παλμό σε μία μεταγενέστερη χωροχρονική συγκυρία είναι χρήσιμες στα επιτελεία των διάφορων αναλυτών.
Ας κάνουμε μία σύντομη αναδρομή. Στα χρόνια των μνημονιακών επιβολών οι εγχώριοι δημοσκόποι πρέπει να πέρασαν τη δυσκολότερη περίοδο της επαγγελματικής τους καριέρας. Φερ΄ειπείν, το 2015 δεν θα είναι υπερβολή αν πούμε πως έπεφταν (σχεδόν) συνεχώς έξω. Έτσι, έψαχναν όλοι να βρουν τα ακριβή αίτια. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι, μάλιστα, που πίστευαν πως σημαντικό ποσοστό του κόσμου που δεχόταν σχετικές απαντήσεις «ξεγελούσε» συνειδητά με τις απαντήσεις του. Διαμορφώσαμε, πάντως, αρκετοί μία συγκεκριμένη συνείδηση για το θέμα. Η οποία, όμως, μας «πρόδωσε» το 2018-2019. Οι δημοσκοπήσεις τότε έδειχναν για καιρό ένα σαφές προβάδισμα της ΝΔ, αλλά πολλοί, ούτε εγώ (το παραδέχομαι…), δεν το πίστευαν. Κι όμως, οι κάλπες επιβεβαίωσαν τη βασική τάση των ευρημάτων. Πανηγυρικά (για τη ΝΔ) κιόλας…
Τι ισχύει, άραγε, στο σήμερα; «Έχουν δίκιο» οι δημοσκοπήσεις του τελευταίου χρονικού διαστήματος; Εντάξει, κατά καιρούς όλοι διαπιστώνουν κάποια ευδιάκριτη τάση ενίσχυσης κάποιων λογικών με συγκεκριμένες στοχεύσεις-κατευθύνσεις. Π.χ. δεν είναι λίγοι εκείνοι που την εποχή της εκλογής του Νίκου Ανδρουλάκη στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ «φούσκωναν» τη δημοσκοπική απήχηση του συγκεκριμένου κόμματος. Μία εκτίμηση που πολύ δύσκολα επιβεβαίωνε η εμπειρία μας από την καθημερινότητα στους διάφορους περίγυρους που τριγυρνάμε ή από την προσεκτική «ανάγνωση των social media»… Σε κάθε περίπτωση, είναι πολύ δύσκολο να εκτιμήσει κάποιος ποια είναι σε ενεστώτα χρόνο η ακριβής απήχηση των κομμάτων στην ελληνική κοινωνία. Eπιμένω σε αυτό…
Οι δημοσκοπήσεις είναι πάντα ένα χρήσιμο εργαλείο που δεν πρέπει ούτε να υποτιμάται, ούτε να υπερτιμάται. Άλλες φορές θα πέσουν μέσα, άλλες έξω. Οφείλει κάποιος να τις μελετάει, να μη στέκεται μονάχα σε αυτά που τον βολεύουν και να μην παραβλέπει αυτά που τον ενοχλούν ή που αναδύουν τα τρωτά του. Πάνω από όλα, όμως, η προσοχή πρέπει να δίνεται στην καθημερινότητα. Μόλις ολοκληρώσεις τη μελέτη μίας δημοσκόπησης, αφήνεις τα σχετικά χαρτιά στο τραπέζι ή σβήνεις την οθόνη του υπολογιστή και τότε αρχίζει ξανά η πιο σκληρή (και γνήσια…) αναμέτρηση: αυτή με το συσσωρευμένο όγκο των πολύπλευρων δυσκολιών. Άρα, η πυξίδα της ουσίας «έχει ήδη προσανατολιστεί»: ποια προβλήματα υπάρχουν, ποιους αφορούν, ποια είναι τα αίτιά τους, ποιες λύσεις προτείνονται και ποιες πιθανότητες υλοποίησης έχει η κάθε μία από αυτές τις λύσεις…
