Το πρόσωπο του Α. Σακελλαρίου, γοητευτικό και ανάλαφρο, όπως είναι και η παρουσία του στα έργα. Ακόμα κι όταν έξω έχει βαρυχειμωνιά, με τον εξαιρετικό τρόπο που ερμηνεύει τους ρόλους του, είναι σαν να φοράει ένα πουκαμισάκι. Ο Κ. Ασπιώτης έχει μια ζωογόνα, καλλιτεχνική φλέβα. Τον θαυμάζεις για τις γνώσεις και την παιδεία του. Μιλάει με σεβασμό για τους δασκάλους που τον σημάδεψαν, όπως η Φιλαρέτη Κομνηνού. Η διδασκαλία της αποτελεί κέρδος για τη νέα γενιά. Βέβαια θα ήταν μεγαλύτερο το κέρδος μας αν μας εκπροσωπούσε ως πρέσβειρα πολιτισμού.
Μια δραχμή τούς έφερε τύχη κι έγινε αιτία της γνωριμίας τους. Από τότε παραμένουν αχώριστοι. Μοιράζονται προβληματισμούς, ενδιαφέροντα, τους συνδέει η ίδια ποδοσφαιρική ομάδα, συμπορεύονται στην τέχνη.
● Πότε άρχισε η γνωριμία και η συνεργασία σας;
Άκης Σακελλαρίου: Η γνωριμία μας έγινε σ’ ένα μπαρ, τη «Δραχμή», στην Αθήνα. Μας έφερε σε επαφή ένας κοινός φίλος, ο Μίνως Θεοχάρης. Συζητούσαμε κάποια στιγμή για μια παράσταση με τίτλο «Αναζητώντας τον Αττίκ». Εκεί γνωριστήκαμε. Όταν τον ρώτησα «Από πού κατάγεσαι;» μου απάντησε «από τη Θεσσαλονίκη», «και ποια ομάδα είσαι;», «Άρης» μου είπε. Εκείνη τη στιγμή, σηκωθήκαμε, αγκαλιαστήκαμε και από τότε αυτή η θερμή αγκαλιά εξακολουθεί να είναι πάντα ανοιχτή στη φιλία και στη συνεργασία μας.
Κωνσταντίνος Ασπιώτης: Δεν ήταν τυχαία αυτή η αγκαλιά. Επικοινωνήσαμε σ’ ένα προσυναισθηματικό επίπεδο. Γιατί αυτά καρφώθηκαν στο συλλογικό ασυνείδητο.
Α.Σ.: Μετά κάναμε τον «Αττίκ», όπου ο Κωνσταντίνος υποδύθηκε τον νεαρό Αττίκ κι εγώ σε μεγαλύτερη ηλικία. Αυτό έπαιξε ρόλο στη σμίλευση της φιλίας μας. Ξέρετε, εμείς οι ηθοποιοί έχουμε το εξής ιδιαίτερο που είναι πάρα πολύ θετικό και πάρα πολύ αρνητικό. Βρισκόμαστε πολύ στενά με κάποιους ανθρώπους για ένα μικρό χρονικό διάστημα 3-4 μηνών και μετά απότομα σταματάει. Αυτό είναι κάτι πολύ έντονο, πολλές φορές και οδυνηρό.
● Ετοιμάζετε τις «Λευκές Νύχτες»;
Κ.Α.: Είναι ένα έργο του Ντοστογιέφσκι διαχρονικό. Ασχολείται με τις ανθρώπινες σχέσεις. Τα υπαρξιακά θέματα που όλοι έχουμε για τη ζωή και τον θάνατο.
● Γυρίζουμε, όμως, συνέχεια στους κλασικούς;
Κ.Α.: Είναι πολύ σημαντικό να πηγαίνουμε με την εποχή μας. Να παρατηρούμε, να παρακολουθούμε και να μπορούμε να συζητάμε πάνω σε αυτήν. Για τη σημερινή εποχή που διανύουμε, δεν μπορώ να μιλήσω αυτή τη στιγμή, μπορώ να έχω μόνο συναισθήματα.
Α.Σ.: Ή θα τα βρούμε εμείς ή θα μας βρουν αυτά.
Κ.Α.: Πιστεύω πως η Ιστορία πάντα κάνει μια επανεκκίνηση. Πάντως, σε δύσκολες εποχές γυρνάμε σε κλασικά πράγματα για να θυμόμαστε τις ρίζες μας· στον Ντοστογιέφσκι, στην αρχαία τραγωδία, στο κλασικό μπαλέτο κ.λπ. Αν δεν έχεις μια σταθερά, δεν μπορείς να βασιστείς κάπου ώστε να αλλάξεις φόρμες, να σπάσεις αυγά και να δημιουργήσεις κάτι σε αυτόν που σε παρακολουθεί.
Α.Σ.: Συμφωνώ, Κωνσταντίνε. Είμαστε τυχεροί που ασχολούμαστε μ’ αυτά τα κλασικά κείμενα και μπαίνουμε στο μεδούλι αυτών των έργων.
● Ποια η σχέση ηθοποιού – σκηνοθέτη; Αλλάζει αν κάποιος έχει κάνει και τους δύο ρόλους;
Α.Σ.: Από πιτσιρικάς, το σκηνοθετικό κομμάτι είναι κάτι που δεν μ’ άγγιζε ποτέ. Γι’ αυτόν τον λόγο παρέμεινα ηθοποιός και θα παραμείνω.
Κ.Α.: Είμαι ηθοποιός, αυτό έχω σπουδάσει. Στην εποχή μου δεν υπήρχαν σχολές σκηνοθεσίας, ούτε είχα τους πόρους να πάω στο εξωτερικό, οπότε έμαθα κάποια πράγματα εμπειρικά. Καθόμουν δίπλα στους μεγάλους σκηνοθέτες και κρατούσα σημειώσεις.
Ο ηθοποιός οφείλει να έχει επιστασία. Αυτό είναι το τρίτο μάτι. Πρέπει να ξέρει πού βρίσκεται, τι κάνει, να έχει τον έλεγχο των εκφραστικών του μέσων. Γιατί αλλιώς δεν είναι τέχνη. Για να μπορώ να δημιουργώ συναίσθημα και να γίνεται παράσταση, πρέπει να μάθω πώς θα το κάνω τεχνικά. Οφείλω να με παρατηρώ χωρίς να με κρίνω. Βεβαίως, μπορείς να εμπιστευτείς και κάποιον άλλον.
Ο σκηνοθέτης είναι σωστό να είναι 100% σκηνοθέτης και 50% ηθοποιός. Εξίσου και ο ηθοποιός.
Όταν βρίσκεσαι σε φάση δημιουργίας, πρακτικά μαθαίνεις πώς κινείται ένας χαρακτήρας, ποια είναι η σωματική του συμπεριφορά, τι ρυθμολογία έχει. Πάνω σ’ αυτό χτίζεις. Αυτό είναι, φυσικά, ένα κομμάτι υποκριτικής. Όταν συνεχίζει να σκέφτεται σκηνοθετικά, χάνει τον αυθορμητισμό του.
● Ποια θα ήταν για εσάς η ιδανική θεατρική εκπαίδευση;
Α.Σ.: Στον κάθε καλλιτέχνη υπάρχουν κάποιες μέθοδοι και καθηγητές που λειτουργούν και κάποιες που όχι. Οι σχολές πρέπει να έχουν μια συγκεκριμένη αλφάβητο που να διδάσκεται σε όλες. Χρειάζεται συγχρόνως και μια πληθώρα σειρήνων, μια πολυφωνία.
Κ.Α.: Πρέπει να καταλάβει όποιος θέλει ν’ ασχοληθεί με τη θεατρική εκπαίδευση, είτε ως μαθητής είτε ως δάσκαλος, ότι απαιτείται πραγματική αφοσίωση.
● Τι είναι αυτό που κάνει αξεπέραστη την αρχαία τραγωδία;
Κ.Α.: Το αισθάνομαι περισσότερο.
Α.Σ.: Είναι η διερεύνηση των ανθρώπινων ορίων σε σχέση με τα θεϊκά, τα όρια της θρησκείας. Όταν ξεπερνάς τον εαυτό σου και φτάνεις στο θείο, είσαι στο υπερβολικό κομμάτι της αρχαίας τραγωδίας. Είτε κάνεις «Βάκχες» είτε «Αντιγόνη», υπάρχει μια συναλλαγή του ανθρώπου με το θεϊκό.
● Πού βαδίζει το θέατρο στην επαρχία;
Κ.Α.: Είμαι λίγο στενοχωρημένος σε σχέση με την περιφέρεια. Η Μελίνα είχε ανοίξει έναν δρόμο με τα ΔΗΠΕΘΕ αλλά αυτό δεν συντηρήθηκε. Ήταν σπουδαία προσωπικότητα. Έκανα μια παράσταση, το «2013, Μελίνα μου», σε συνεργασία με το Ίδρυμα και παραμένει αξέχαστη η συνεργασία μου και η αγάπη της Μανουέλλας Παυλίδου, η οποία βοήθησε στην προσπάθειά μου.
Α.Σ.: Χρειαζόμαστε τέτοιους ανθρώπους, όχι μόνο στον πολιτισμό αλλά και στην πολιτική, παντού. Δεν ήταν μόνο η Μελίνα, ήταν κι ο Χατζιδάκις, ο Θεοδωράκης κ.ά. Η εποχή μας δεν έχει τέτοιες προσωπικότητες. Υπάρχουν όμως πολλά νέα παιδιά –αλίμονο αν δεν δώσουμε και σε αυτούς τα εύσημα– που θέλουν και να ασχοληθούν και να θυσιάσουν τα αγαθά τα οποία έχουν. Αυτό είναι άξιο λόγου φυσικά, αλλά οι μονάδες δεν υπάρχουν.
Κ.Α.: Έχουμε, όμως, ένα μεγάλο προνόμιο. Ανθρώπους που δεν τους έχουμε ζήσει τους ζωντανεύουμε και ζούμε ένα διάστημα μαζί τους. Σαν να τους ξέρουμε. Βέβαια, είναι τελείως διαφορετικό από την πραγματικότητα. Αλλά δεν έχει σημασία.
Το θέατρο είναι πολύ υποβαθμισμένο διότι το κράτος είναι απόν. Το θεωρεί υποδεέστερο είδος. Δεν καταλαβαίνει τη σημαντικότητα της τέχνης. Προσπαθούμε μόνοι μας κι όταν ένας παραγωγός έχει μεράκι. Όμως η Ελλάδα πρέπει να πρωταγωνιστεί για τον πολιτισμό της. Αυτό είναι. Κι αν δεν είμαστε αυτό, τότε δεν είμαστε κανείς.
Α.Σ.: Τα μεγάλα ιδρύματα όπως η «Στέγη», το «Νιάρχος» κ.λπ. κάνουν τη δουλειά που έπρεπε να κάνει το υπουργείο.
Κ.Α.: Βγάζουν ένα κονδύλι για τα μαχητικά αεροπλάνα, αλλά όχι για την τέχνη.
● Ποια η σχέση σας με τον κινηματογράφο;
Α.Σ.: Ο κινηματογράφος έχει τη δική του μαγεία. Το θέατρο προσωπικά με κουράζει. Όλη αυτή η επαναληπτικότητα, που κάθε μέρα πρέπει να είσαι σε επαγρύπνηση. Με τον κινηματογράφο κάθε μέρα έχεις κάτι διαφορετικό να πετύχεις. Με ευχαριστεί πολύ να πηγαίνω σινεμά. Με γοητεύει να βρίσκομαι σε μια σκοτεινή αίθουσα. Γιατί αφήνει τη φαντασία μου να βιώσει πιο καλά απ’ ό,τι ένα ζωντανό έργο.
Κ.Α.: Προτιμώ το θέατρο. Είναι διαφορετικές τέχνες. Ενα έργο που το έγραψε ο Στράτης Μυριβήλης το έχει γράψει για βιβλίο. Όταν γίνεται θέατρο, κινηματογράφος, τηλεόραση, είναι ένα έργο τέχνης ξεχωριστό.
● Γιατί ο άνθρωπος δυσκολεύεται να επικοινωνήσει συνήθως με εκείνους που αγαπάει;
Κ.Α.: Ο κόσμος δυσκολεύεται να επικοινωνήσει. Εγώ πιστεύω στην αγάπη και ότι πρέπει να μάθουμε ν’ ακούμε. Αυτή τη στιγμή είναι τόσος ο θόρυβος τριγύρω που δυσκολευόμαστε ν’ ακούσουμε. Ασφαλώς φταίνε και οι συνθήκες. Πιστεύω σε όμορφες λέξεις, όπως αγάπη, αλληλεγγύη, σεβασμός.
Α.Σ.: Ναι, υπάρχει όμως και το άλλο, ρε παιδί μου. Όλο το τελευταίο διάστημα, με αυτή την απίστευτη άνθηση των μέσων που σου δίνουν μια ψευδαίσθηση αγάπης και αλληλεγγύης. Όλα αυτά είναι ψευδαισθησιακά κι εφήμερα. Επειδή δεν είμαι πολύ ενεργό μέλος, θεωρώ πως κάποιος αισθάνεται ότι θέλει να δείχνει τον εαυτό του κι ότι περνάει καλά. Ουσιαστικά αντί να τη χαρεί τη μοιράζεται. Λέει τι ωραία είναι εδώ και το βγάζει μια φωτογραφία, αντί να πει τι ωραία που είμαι εδώ.
Κ.Α.: Μήπως εμείς, Άκη, δεν μπορούμε να το δεχτούμε επειδή δεν το ξέρουμε; Ενώ αυτοί μπορούν ταυτόχρονα και να το κάνουν και να το χαίρονται; Βλέπω την ταχύτητα που έχουν τώρα οι πιτσιρικάδες και λέω «είμαι πια μακριά από αυτό». Αλλάζει η ταχύτητα.
● Άλλαξε κάτι στη σχέση μεταξύ ηθοποιού και κοινού;
Κ.Α.: Δεν ξέρω καθόλου τι να σας απαντήσω σε αυτό. Θα σας πω μόνο την προσωπική μου αίσθηση απ’ όταν ξανανοίξαμε. Είδα αδημονία από τους ανθρώπους. Απέραντη χαρά κι ετοιμότητα να δουν κάτι. Ότι τους έλειψε. Ήταν ακόμα πιο εκδηλωτικοί και λιγότερο καχύποπτοι έχω να σας πω. Το «τι θα δούμε».
● Ποια είναι τα σχέδιά σας;
Κ.Α.: Τον Φεβρουάριο στο «Μικρό Άνεσις» σκηνοθετώ τις «Λευκές Νύχτες». Το καλοκαίρι θα κάνω περιοδεία μ’ έναν εξαιρετικό θίασο με τον «Ματωμένο Γάμο» του Λόρκα, σε σκηνοθεσία Ν. Χανιωτάκη, μετάφραση Ν. Γκάτσου και μουσική Α. Ιωαννίδη. Η πρεμιέρα είναι 22 Ιουνίου στο Κατράκειο.
Α.Σ.: Το καλοκαίρι θα συμμετέχω στην παράσταση «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη που έχει ενταχθεί στο Φεστιβάλ Αθηνών. Είμαι καλλιτεχνικός συντονιστής της επιτροπής των Δημητρίων, το γνωστό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, όπου συνεργαζόμαστε με τον δήμο. Στο θέατρο «Βρετάνια» θα συνεχιστούν «οι Μάγισσες του Σάλεμ» και την επόμενη σεζόν θα συνεχίσουμε με σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου τον «Κύκλο των Χαμένων Ποιητών» με έναν εξαιρετικό θίασο. Μιλάμε για παιδεία, για τέχνη.
