«Το δέρμα κάποιων χταποδιών είναι ένα μαγικό όργανο: Μπορεί να αλλάξει χρώμα με την ένταση ή χαλάρωση των μυών. Τα χρωματικά μοτίβα που δημιουργούνται είναι πολύπλοκα και τους επιτρέπουν να επικοινωνούν εκτενώς με τα άλλα χταπόδια σε μεγάλα βάθη».
● «Δεν ισχύει ότι τα ανθρωποειδή είναι ανίκανα για σύνθετη επικοινωνία επειδή δεν μιλούν την ανθρώπινη γλώσσα. Μεταξύ τους οι χιμπατζήδες και τα άλλα πρωτεύοντα χρησιμοποιούν αναρίθμητες χειρονομίες και φωνηεντισμούς: Μέχρι το 2015 “χαρτογραφήθηκαν” 66 φωνηεντισμοί και 88 χειρονομίες χιμπατζήδων. Ενα απλό χτύπημα σ’ έναν άλλο χιμπατζή π.χ. σημαίνει “σταμάτα αυτό που κάνεις”, μια κίνηση του χεριού στο πλάι θα πει “φύγε” και το σήκωμα του μπράτσου σημαίνει “δώσε μου το αυτό”. Το κόψιμο της άκρης ενός φύλλου είναι ερωτική πρόσκληση…»
● «Τα πρόβατα, στην πραγματικότητα είναι δημιουργικά ζώα, με καλή μνήμη και πολύπλοκες κοινωνικές σχέσεις. Επικοινωνούν με πολλών ειδών ήχους, στάσεις και φερομόνες. Οι αγελάδες και τα άλογα επικοινωνούν κυρίως με την οπτική επαφή και τις κινήσεις των αυτιών».
● «Τα γουρούνια διαθέτουν ένα σύνθετο σύστημα φωνηεντισμών κι έχουν μια περίπλοκη γλώσσα. Σκάβουν, ερευνούν τον κόσμο γύρω τους με το ρύγχος τους και κουνούν την ουρά τους όταν είναι χαρούμενα. Είναι παιχνιδιάρικα και διαθέτουν καλή μνήμη. Αναγνωρίζονται μεταξύ τους κυρίως από τη μυρουδιά».
● «Τα καλαμάρια της Καραϊβικής μπορούν να αλλάξουν χρώμα, όπως τα χταπόδια. Αυτό τους χρησιμεύει για καμουφλάζ, αλλά και για το ζευγάρωμα: Το αρσενικό δείχνει τα αισθήματά του στο θηλυκό με το μοτίβο των χρωμάτων του δέρματός του. Και το θηλυκό, αλλάζοντας κι αυτό χρώμα, δείχνει αν είναι διαθέσιμο ή όχι…».
● «Τα δελφίνια φωνάζουν το ένα το άλλο με τα ονόματά τους. Εχει το καθένα έναν ξεχωριστό ήχο με τον οποίο συστήνεται στα άλλα δελφίνια που πρωτογνωρίζει, με τον οποίο εκείνα το καλούν. Οι νυχτερίδες έχουν ονόματα με τα οποία καλούν η μία την άλλη, για να μένουν μαζί μες στο σκοτάδι».
Ολ’ αυτά και άλλα πολλά συγκέντρωσε η Ολλανδέζα φιλόσοφος, καλλιτέχνις, τραγουδίστρια-τραγουδοποιός και ερευνήτρια δρ Εύα Μέιερ στο βιβλίο της «Οι γλώσσες των ζώων» (Εκδόσεις Καστανιώτη, μετάφραση απ’ τα ολλανδικά της Ειρήνης Παπακυριακού, Αθήνα 2022), για να μας πληροφορήσει –και να μας πείσει– ότι γλώσσα, δηλαδή τρόπο επικοινωνίας, δεν έχει μόνο το είδος που λέμε «άνθρωπο».
Ολα τα είδη των ζώων επικοινωνούν μεταξύ τους με κραυγές, κινήσεις, αλλαγές χρώματος κ.λπ. Υπάρχουν χιλιάδες τέτοιες «γλώσσες» –ακόμα και διάλεκτοι– από τις οποίες μόνο ελάχιστες έχουν αποκρυπτογραφηθεί από επίμονους και υπομονετικούς ερευνητές. Η καρτεσιανή άποψη ότι το ζώο είναι μηχανή ή εργαλείο ανήκει πια στο απώτερο παρελθόν και, καθώς η έρευνα προχωρεί, καλό είναι να ετοιμαζόμαστε για πολλές ακόμα εκπλήξεις.
Στο τέλος του βιβλίου, η συγγραφέας παραθέτει μια ογκώδη βιβλιογραφία, πολύ χρήσιμη σε όσους ενδιαφέρονται να μάθουν περισσότερα για τις έρευνες που αναφέρει.
