ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Ζηνοβία (Τζένη) Λιαλιούτη*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Ποιες είναι οι αλλαγές που σημειώνονται σωρευτικά, αν και όχι πάντοτε γραμμικά, στον ρόλο και στην ταυτότητα των γυναικών σε μια παραδοσιακή κοινωνία; Και πώς αυτές σχετίζονται με ένα σύνολο κρίσεων που δημιουργούν ασυνέχειες στις σταθερές της πολιτικής και κοινωνικής ζωής; Αυτά είναι τα ερευνητικά ερωτήματα που οργανώνουν τη μελέτη της ιστορικού Ιωάννας Μπιμπλή με τίτλο «Κρίση, Συνέχεια και Αλλαγή. Οι γυναίκες των Μεσογείων 1930-1950», εκδόσεις Παπαζήση 2020.

Η συγγραφέας εστιάζει χρονικά στην περίοδο 1930-1950, την οποία προσεγγίζει ως μια διαδοχή τεσσάρων κρίσεων: η οικονομική κρίση που έπληξε την Ελλάδα μεταξύ 1931 και 1932, η δικτατορία Μεταξά (1936-1941), η συνθήκη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής (1940-1944) και, τέλος, η εμπειρία του Εμφυλίου (1946-1949) – εξετάζονται σε σχέση με τις ρήξεις που προκάλεσαν στους ακόλουθους άξονες, οι οποίοι νοηματοδοτούν τη γυναικεία ταυτότητα στην υπό μελέτη περίοδο: α) κοινότητα, β) οικογένεια, γ) εργασία, δ) εκπαίδευση. Η Μπιμπλή επιλέγει να εξετάσει την περίπτωση των Μεσογειών, στη Νοτιοανατολική Αττική, ως παράδειγμα «παραδοσιακής κοινωνίας», η οποία διακρίνεται από ομοιογένεια ως προς την παραγωγική δραστηριότητα (αγροτική) και την καταγωγή του πληθυσμού (Αρβανίτες).

Μελετώντας ένα εκτεταμένο υλικό, που περιλαμβάνει προφορικές συνεντεύξεις αλλά και αρχειακά τεκμήρια, η Μπιμπλή καταλήγει πως οι προαναφερθείσες κρίσεις δεν επέφεραν ολοκληρωτική ρήξη σε ό,τι αφορά τα ζητήματα φύλου, αλλά τα αποτελέσματά τους θα πρέπει να κατανοούνται ως μια ιδιότυπη συνύπαρξη συνέχειας και αλλαγών.

Οπως διαπιστώνει η συγγραφέας, η εκπαίδευση ήταν το πεδίο εκείνο που η τάση της συνέχειας αποδείχτηκε ισχυρότερη της αλλαγής, με τις έμφυλες ανισότητες να παραμένουν εξαιρετικά ανθεκτικές. Συνολικά, η μελέτη αποτελεί μία σημαντική συμβολή στην κοινωνική ιστορία του φύλου, έναν κλάδο που αναπτύσσεται δυναμικά στην ελληνική ιστοριογραφία, τόσο λόγω του περιεχομένου της, καθώς αναδεικνύει μία υπομελετημένη κοινωνική ομάδα, όσο και για τις μεθοδολογικές κατευθύνσεις που προτείνει.

*Επίκουρη καθηγήτρια, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης ΕΚΠΑ