Είναι ένα νέο παιδί μόλις 28 ετών και είναι η δεσποινίς Μαργαρίτα. Μιλάει με στίχους του Παλαμά, προβληματίζεται πάνω στη σημερινή πραγματικότητα και είναι η δεσποινίς Μαργαρίτα. Είναι αριστούχος απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, έχει σπουδάσει Γερμανική Φιλολογία στο ΕΚΠΑ, στα 24 του υπήρξε υποψήφιος για το θεατρικό Βραβείο Χορν και… είναι η δεσποινίς Μαργαρίτα.
Εχουν υπάρξει αρκετοί ως «Δεσποινίς Μαργαρίτα» (με πρώτο στην Ελλάδα τον υπέροχο Γιώργο Μαρίνο), ωστόσο ο Πάνος Παπαδόπουλος έχει βάλει όχι μόνο την υποκριτική αλλά και τη συγγραφική του σφραγίδα στο θεατρικό «Μπαίνει η δεσποινίς Μαργαρίτα» του Ρομπέρτο Ατάιντε, όπου πρωταγωνιστεί σε σκηνοθεσία (και συν-διασκευή) Γιώργου Παπαγεωργίου, στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.
«Το έργο ήταν πολύ δυνατό και ριζοσπαστικό, ειδικά για την εποχή του. Ο Ρομπέρτο Ατάιντε εμπνεύστηκε και έγραψε το έργο εν μέσω του δικτατορικού καθεστώτος της Βραζιλίας, όπου και ανέβηκε για πρώτη φορά το 1973», μας λέει ο Πάνος.
Πράγματι, καθώς στο έργο μια δασκάλα, η δεσποινίς Μαργαρίτα, παρουσιάζεται ως η πλέον κυρίαρχη με έναν λόγο εξουσιαστικό (με τον συγγραφέα να σχολιάζει έτσι κράτος, οικογένεια, σχολείο και κοινωνία), το έργο λίγες μέρες μετά την πρεμιέρα απαγορεύτηκε από τις αρχές, η παράσταση κατέβηκε και το κείμενο πέρασε από λογοκρισία.
Ο Πάνος Παπαδόπουλος και ο Γιώργος Παπαγεωργίου έψαχναν ένα έργο γιατί ήθελαν να ξανασυνεργαστούν και αποφάσισαν να φέρουν τη δεσποινίδα Μαργαρίτα στο σήμερα, με έναν άντρα στον πρωταγωνιστικό ρόλο: «Ο ρόλος αυτός είναι συμβολικός, δεν είναι ένα πρόσωπο ρεαλιστικό. Από τη μια, είναι μια μορφή σχεδόν άφυλη και από την άλλη, το να βλέπει ο θεατής έναν άντρα απέναντί του που παίζει μια γυναίκα και να μιλάει για τα προβλήματά της, κάνει το όλον ακόμη πιο γκροτέσκο και αποκτά μια διάσταση εφιαλτική. Σαν να διαστέλλεται το πρόσωπο αυτό και να γίνεται μια μεγάλη, μαύρη σκιά, που μπορεί να φέρει κάποια γυναικεία στοιχεία μεν, αλλά κυρίως είναι σαν κάτι που βλέπεις στον ύπνο σου: σαν ένας άφυλος, σκιώδης εφιάλτης που γεμίζει τον χώρο, το βλέμμα και το μυαλό σου», μας λέει. Μα, αυτό δεν είναι και το «πρόσωπο» της κυριαρχίας; Κάτι σκιώδες, αποτροπιαστικό, μη χειροπιαστό μα και τόσο οικείο συνάμα;
Ο Πάνος συμφωνεί: «Από την αρχή είχα έναν φόβο: πώς μπορεί κάποιος να μιλάει επιθετικά στο κοινό και οι θεατές να μην το παίρνουν προσωπικά. Αυτό ήταν το στοίχημα για μένα. Το να ισορροπήσω ανάμεσα στην αυστηρότητα και στο χιούμορ.
Το αρχικό κείμενο έχει χιούμορ, αλλά εμείς το κάναμε πιο ακραίο. Βάλαμε και κάποια δικά μας εμβόλιμα κείμενα, ώστε να το φέρουμε στο σήμερα. Ακριβώς γιατί το ακραίο χιούμορ είναι επίσης γκροτέσκο και εφιαλτικό.
Επίσης, μην ξεχνάμε πως αυτό το πρόσωπο φέρει πίσω του μια τραυματική ιστορία. Η δεσποινίς Μαργαρίτα έχει το ίδιο όνομα με τη δική της δασκάλα, που πάνω της είχε την ίδια κακοποιητική συμπεριφορά όπως και η ίδια τώρα στους μαθητές της.
Σκέφτομαι τον στίχο του Παλαμά: “Λυπούμαι γιατί άφησα να περάσει ένα πλατύ ποτάμι μέσα από τα χέρια μου, χωρίς να πιω ούτε μια στάλα. Τώρα βυθίζομαι στην πέτρα”… Αυτό φοβάμαι ότι έχει συμβεί και στην ηρωίδα του έργου αλλά και σε πολλούς από εμάς. Ζούμε “συμμορφωμένοι” κάτω από εξουσιαστικές δομές, μισούμε κάθε τι ελεύθερο.
Ισως δεν μισούμε την εξουσία, αλλά το ότι δεν έχουμε εμείς την εξουσία αυτή. Αυτός είναι και ένας δικός μου, έντονος φόβος: ότι στην πραγματικότητα δεν θέλουμε ν’ αλλάξουμε, ούτε να επικοινωνήσουμε. Το βλέπω και στις παρέες: περιμένουμε να τελειώσει ο άλλος, για να πούμε αυτό που θέλουμε εμείς! Είναι σαν όλοι να έχουμε μαζέψει χιλιάδες ανείπωτα λόγια που σαπίζουν κάπου μέσα μας και περιμένουμε κάποιος να μας ακούσει, και αυτό είναι μεγαλύτερη ανάγκη από το να ακούσουμε εμείς τον άλλο.
Από την άλλη, δεν έχουμε ούτε αντοχές ούτε υπομονή. Μα ούτε και θέληση πλέον να κοπιάσουμε για κάτι. Εχουν ατροφήσει οι συναισθηματικοί μας μύες (και εξαιτίας της πανδημίας). Οι άνθρωποι είναι όλο αγένεια. Είμαστε σε μια σχεδόν αυτιστική κατάσταση. Αλλά τα αποτελέσματα των εγκλεισμών δεν έχουν φανεί ακόμα. Θα έρθουν ακόμη χειρότερα, θεωρώ.
Δεν υπάρχει καμιά λαχτάρα να ασχοληθούμε με κάτι περισσότερο από ό,τι νομίζουμε ότι αντέχουμε. Και αντέχουμε όλο και λιγότερο. Αυτό είναι τρομακτικό. Γιατί χάνουμε την αλήθεια μας – ακριβώς επειδή δεν εμπνεόμαστε από κάπου. Αλλά και γιατί είναι εκπτωτικό. Εκπτωση ζωής – αυτό είναι. Οπότε, καταλαβαίνουμε τι σημαίνει αυτό για σημαντικά κοινωνικά, πολιτικά ή και διεθνή ζητήματα…».
? «Μπαίνει η δεσποινίς Μαργαρίτα» Κάθε Δευτέρα, Τρίτη στις 21.00, στο Θέατρο του Νέου Κόσμου (Αντισθένους και Θαρύπου, τηλ.: 2109212900). Εως Μεγάλη Τρίτη, 19/4. Μαζί με τον Πάνο Παπαδόπουλο επί σκηνής είναι οι μουσικοί Γιάννης και Μιχάλης Λατουσάκης.
