«Βόρεια Εύβοια: Το σχέδιο»

«Είχα τα γίδια, τα βουτάω… και τα στρίμωξα στην άκρη, κοντά στη θάλασσα. Βλέπω μια βάρκα… Φωνές, κακό… Μέσα, όλοι μέσα.. Μιλάτε σοβαρά; Από αυτά ζω… Αστα να καούν… Βουτάνε τη γυναίκα μου… Μας βάζουν μέσα… Και γυρίζουν τα γίδια που ήταν στριμωγμένα και πάνε κατευθείαν και βουτάνε μέσα στη φωτιά. Τα έφαγε το σκοτάδι… Εννιά καμένα, σφαλωμένα… 18 γίδες καμένες και δέκα κατσικάδια… Τα κτίρια, στάχτη… Και κανένας δεν μας έδωσε σημασία… Αυτή είναι η ζημιά μου». Ιστορεί ο Γιάννης Δήμου για την περσινή πυρκαγιά στην Εύβοια.

Αντιγράφω σπασμένες φράσεις άλλων κατοίκων: – «Δυστυχώς, μας κάψανε». -«Ηταν στημένο να καεί η περιοχή όλη». -«Μας εγκατέλειψαν και μας κάψανε. Εννοείται ότι υπάρχει σχέδιο πίσω από αυτό το πράγμα». -«Η φωτιά έκανε βόλτες. Εδώ υπήρχε οργάνωση. Οπου ήθελε πήγαινε. Η θάλασσα την έσβησε». -«Ανοργανωσιά, αμέτοχη η Πυροσβεστική». -«Ελλειμμα συντονισμού. Κάτι θα ήταν λάθος με την εκκένωση που έγινε και μάλιστα με βίαιο τρόπο. Το όχημα έφυγε πριν από τους ανθρώπους».

– «Πέρναγε η πολιτική προστασία, εκκενώστε, έλεγαν, θα σου κάνουμε μήνυση. Εγώ να φύγω; Να καεί το σπίτι μου και θα μου το φτιάξεις εσύ;». – «Εδώ ήρθαν FBI, CIA με τζιπάτους, Ρέιμπαν γυαλιά, σορτσάκι πανικοβάλλανε τους ανθρώπους». – «Δεν ήμασταν ήρωες. Ξέραμε ότι μέσα στα χωριά δεν θα καιγόμασταν». – «Επειδή έγινε το Μάτι με την άλλη κυβέρνηση, ας καούν εδώ όλα». – «Οι πυροσβέστες είχαν εντολή να μην μπαίνουν στη φωτιά». -«Δεν έχουμε νερό, η κλασική απάντηση». Κάποιοι που προσπάθησαν, ωστόσο, απειλήθηκαν από ανωτέρους τους, ότι θα τους κοπεί μέρος του μισθού τους και θα τους γίνει αναφορά. Αυτήν την απειλή καταγράφει και ο υπότιτλος στο ντοκιμαντέρ της Νέλλης Ψαρρού και του Ιωάννη Λαζάρου «Βόρεια Εύβοια: Το Σχέδιο / 8 Δέκατα και Αναφορά».

Ηταν κανονικοί άνθρωποι. Ολες και όλοι. Χωρίς μεγάλες κουβέντες, υπερβολές, με λιγοστά ξεσπάσματα παράπονου ή οργής, με πιστή καταγραφή της λεπτομέρειας του τραυματικού γεγονότος που έζησαν πέρυσι το καλοκαίρι. Μιλώ για τους κατοίκους της Βόρειας Εύβοιας που συμμετείχαν. Το ντοκιμαντέρ έφτασε στο μέιλ μου από μια συνέλευση πολιτών που με κάνει κοινωνό συμβάντων που απουσιάζουν ή περνούν στα ψιλά μαζικών ειδήσεων. Το θέμα του με έκανε να το δω αμέσως, γιατί, μετά την πυρκαγιά στην Εύβοια, είναι σαν οι σχετικές με την αποκατάσταση της μεγάλης αυτής καταστροφής ειδήσεις να καρκινοβατούν ή να καλύπτονται από ένα σχέδιο «ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης» που, μας λένε οι υπεύθυνοι, θα αναπτυχθεί σταδιακά γύρω από έργα «φωτοδότες».

Τα ερωτήματα πολλά. Τι συνέβη στην Εύβοια; Μένει ωστόσο η πεποίθηση όσων μίλησαν στο ντοκιμαντέρ ότι η πυρκαγιά δεν ήταν γεγονός της τύχης ή των ακραίων καιρικών συνθηκών.