Η Ε.Ε. στον «πόλεμο» των μικροτσίπ

Σαράντα τρία (43) δισεκατομμύρια ευρώ σε επενδύσεις, πρωτογενής παραγωγή με εργοστάσια εντός Ε.Ε. και διπλασιασμός του μεριδίου της στην παγκόσμια αγορά. Αυτά προτείνει η Κομισιόν στον Ευρωπαϊκό Νόμο για τους Επεξεργαστές (European Chips Act), τα μικροτσίπ δηλαδή, που χρησιμοποιούνται σε ευρεία γκάμα ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, από κινητά μέχρι αυτοκίνητα! Με την ανακοίνωση χθες, η Ε.Ε. «μπαίνει» στο κλαμπ των παγκόσμιων οικονομιών που ανακοίνωσαν μεγαλύτερες επενδύσεις στον τομέα.

Η πανδημία έδειξε με τον πιο τρανταχτό τρόπο τις αδυναμίες της Ευρώπης στην προμήθεια βασικών αγαθών. Μία βασική έλλειψη που εντοπίστηκε ήταν στα μικροτσίπ, που ο κύριος όγκος παραγωγής τους βρίσκεται στην Ασία. Οι αυτοκινητοβιομηχανίες ανέφεραν απώλειες δισεκατομμυρίων καθώς αναγκάστηκαν να σταματήσουν την παραγωγή λόγω έλλειψης! Ο φόβος είναι ότι τα τσιπ θα παραμείνουν… όμηροι της πολιτικής, καθώς ο ψυχρός πόλεμος Κίνας – ΗΠΑ εντείνεται.

Περίπου το 50% του συνόλου των μικροτσίπ παγκοσμίως και έως και το 95% των πιο προηγμένων τσιπ προέρχονται από την Ταϊβάν. Αν και κανένας αξιωματούχος της Ε.Ε. δεν το λέει δημοσίως, είναι σαφές ότι οι Ευρωπαίοι ανησυχούν ότι μια πιθανή κινεζική εισβολή θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω την πρόσβαση σε τσιπ.

Ο επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς, Τιερί Μπρετόν, προερχόμενος από τις μεγάλες πολυεθνικές, αντιλήφθηκε πρώτος τον κίνδυνο και την τάση των μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη. Οπότε χθες, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρουσίασε την Πράξη που συμπεριλαμβάνει 11 δισ. ευρώ από δημόσιους πόρους για μια σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που θα χρηματοδοτεί την έρευνα και την ανάπτυξη.

Συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών επιχειρηματικών κεφαλαίων, η Ε.Ε. ελπίζει να εξασφαλίσει 15 δισ. ευρώ για το ταμείο. Αν συμπεριληφθούν ξεχωριστές επενδύσεις από τις εθνικές κυβερνήσεις, το συνολικό ποσό ανέρχεται σε 43 δισ. ευρώ.

Επίσης, οι Βρυξέλλες θα «μαλακώσουν» τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων ώστε να επιτρέψουν στις εθνικές κυβερνήσεις να επιδοτήσουν ακόμη περισσότερο. Θα υπάρξει και ένας νέος μηχανισμός που θα επιτρέπει στην Ε.Ε. να πιέζει τους κατασκευαστές να διατηρούν τη ροή τσιπ προς την Ευρώπη ακόμη και σε περιόδους τρομερής έλλειψης.

Βασικό αντικείμενο κριτικής είναι το ίδιο το ποσό. Από τα 43 δισ. ευρώ, μόλις τα 2,875 δισ. θα προέλθουν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, κυρίως με τη μεταφορά πόρων από άλλα πεδία. Τα υπόλοιπα θα προκύψουν από δαπάνες των κρατών-μελών, μεταξύ άλλων από προγράμματα όπως το Ταμείο Συνοχής και το Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά και από τις ιδιωτικές επενδύσεις. Την ίδια στιγμή, ΗΠΑ και Κίνα προτίθενται να επενδύσουν πολύ περισσότερα – ειδικά η Κίνα, τα τριπλάσια από την Ε.Ε.!

Μια ομάδα χωρών, όπως η Ολλανδία και οι χώρες της Βαλτικής, δεν μοιράζεται τη λογική της Κομισιόν και ανησυχεί για στρέβλωση στην αγορά από την επιδότηση των νέων μονάδων παραγωγής. Από την πλευρά της, η εκτελεστική αντιπρόεδρος Μ. Βεστάγκερ απάντησε ότι οι επιδοτήσεις θα αφορούν αποκλειστικά δραστηριότητες που είναι «οι πρώτες στο είδος τους», ώστε εξ ορισμού να μην πλήττεται ο ανταγωνισμός, ενώ η έγκριση θα εξαρτάται από την αναλογικότητα της ενίσχυσης (η οποία προϋποθέτει τη συμμετοχή και του ιδιωτικού τομέα).