Μέχρι τώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, το ηλεκτρικό ρεύμα παραμένει κομμένο για τρεις ημερολογιακές ημέρες, 40 ώρες για την ακρίβεια, και δεν είμαι καθόλου σίγουρος για το πότε θα αποκατασταθεί η βλάβη.
Η πρόσφατη χιονοκαταιγίδα Ελπίδα, σαρκάζοντας χαιρέκακα τη σημασία του ονόματός της, καταρράκωσε τις βασικές υποδομές ενέργειας, επικοινωνίας και συγκοινωνίας στην πρωτεύουσα, μαζί με την όποια εμπιστοσύνη των πολιτών στο επιτελικό κράτος. Ομως, προσωπικά την ευγνωμονώ γιατί με έμαθε τι σημαίνει η έκφραση «οικιακή οικονομία» – στ’ αλήθεια όμως, όχι θεωρητικά.
Λοιπόν, το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας λέει πως οικιακή οικονομία είναι, πρώτον, το «σύνολο γνώσεων σε συστηματική μορφή, τις οποίες πρέπει να διαθέτει κανείς για την επιτυχημένη διαχείριση των υποθέσεων που έχουν σχέση με το σπίτι, την οικογένεια ή γενικότερα με τις ανάγκες του καθημερινού βίου, π.χ. ενδυμασία, υγιεινή διατροφή κ.λπ., και δεύτερον, η εξεύρεση πόρων για την κάλυψη των οικογενειακών αναγκών». Η λέξη «οικονομία» παράγεται από το αρχαίο «οικονόμος», με αρχική σημασία «αυτός που διαχειρίζεται, που διοικεί τα του οίκου», από τη φράση «οίκον νέμειν».
Αυτά λέει το Λεξικό. Ομως, όταν το χιόνι στην αυλή σου φτάνει τους 40 πόντους, όταν η θερμοκρασία έξω είναι -2 και στην κρεβατοκάμαρά σου 10 βαθμοί Κελσίου, όταν το αυτοκίνητο στον αδιάβατο δρόμο μπροστά στο σπίτι σου είναι θαμμένο σε ένα παχύ, άσπρο σάβανο, όταν η μπαταρία στο κινητό σου έχει εκπνεύσει προ πολλού, όταν και η σταθερή τηλεφωνία είναι κι αυτή κομμένη, όταν η μόνη επαφή σου με τον έξω κόσμο είναι το ραδιόφωνο, τότε, ναι, μαθαίνεις απ’ την καλή και την ανάποδη τι σημαίνει οικιακή οικονομία. Είναι η σώφρων διαχείριση των διαθέσιμων πόρων σου, για να μείνεις υγιής, ζεστός και χορτάτος – στο μέτρο του δυνατού.
Αναγκαστικά λοιπόν μαθαίνεις να καταναλώνεις τις προμήθειές σου όχι όπως σου αρέσει, όχι όπως θα ήθελες, αλλά όπως μπορείς, κάνοντας οικονομία στα πάντα: στα τρόφιμα, στα φάρμακα, στα ποτά, στα καυσόξυλα, στις μπαταρίες, αποφεύγοντας όπως ο διάβολος το λιβάνι τις σπατάλες στη χρήση όλων ανεξαιρέτως των αντικειμένων.
Αίφνης ανακαλύπτεις πως οι αμφιλεγόμενης φρεσκάδας φέτες ψωμιού για τοστ στο ψυγείο είναι ιδιαίτερα νόστιμες και θρεπτικές, ή ότι οι παγοκύστες που έχεις ξεχασμένες στο τελευταίο ράφι του ψυγείου μπορούν να συντηρήσουν μερικές ώρες παραπάνω το τάπερ με τα υπολείμματα του προχτεσινού σου γεύματος, ή ότι το γκαζάκι που είχες παραχώσει στο βάθος του ντουλαπιού της κουζίνας, μαζί με το σχεδόν αχρησιμοποίητο καμινέτο αξίζουν το βάρος τους σε χρυσάφι, μια και σου επιτρέπουν να φας μέσα στην αρκτική παγωνιά της κουζίνας σου ένα πιάτο ζεστό φαγητό ή να απολαύσεις ένα ζεστό τσάι.
Μαθαίνεις επίσης πως τα μισοκαμένα κεριά της Ανάστασης, του Επιταφίου ή ακόμα και των γενεθλίων, που τα έχεις πετάξει στο τρίτο συρτάρι του πάγκου της κουζίνας, όπως και η διακοσμητική λάμπα παραφίνης που σου έκανε δώρο για πλάκα ο κουμπάρος στη γιορτή σου, για να «δεις επιτέλους το φως το αληθινό και ν’ αλλάξεις μυαλά», τώρα σου χαρίζουν φως μέσα στην πολική νύχτα του καθιστικού σου, σου επιτρέπουν να παίξεις ένα επιτραπέζιο παιχνίδι ή χαρτιά με τους δικούς σου, καθώς ρίχνεις με ευλάβεια τα στερνά κούτσουρα στο τζάκι, μέχρι να συνέλθει από τη χειμερία νάρκη του αυτό το βραδυκίνητο, αδιάφορο και μοχθηρό ζώο που λέγεται κρατικός μηχανισμός.
Αυτή, λοιπόν, είναι η οικιακή οικονομία τον καιρό της Ελπίδας και της απελπισίας.
