«Η Μαρίκα ήταν μία απ’ τις περίφημες, μια από τις πιο ωραίες βυζαντινές τραγουδίστριες στα ρεμπέτικα, στα τζιβαέρια, στα σμυρναίικα και στα δημοτικά», είχε πει για τη Μαρίκα Παπαγκίκα ο Γιώργος Κατσαρός, πατέρας των ελληνικών λαϊκών τραγουδιστών στην Αμερική. Εμβληματική προσωπικότητα του κοσμοπολίτικου ελληνισμού, έλαμψε στη Νέα Υόρκη στις αρχές του περασμένου αιώνα, ενώ το ομώνυμο καφέ της συγκέντρωνε μετανάστες από όλες τις πλευρές της Μεσογείου.
Σε ένα ξεχωριστό κτίριο των Τρικάλων, τις παλιές φυλακές κι ακόμη παλιότερα χαμάμ, εκεί όπου τώρα στεγάζεται το Μουσείο Τσιτσάνη, θα αναβιώσουν άγνωστες πτυχές από τη ζωή της στην παράσταση «Μαρίκα Παπαγκίκα – Το ηλεκτρικό κορίτσι» του Νίκου Σταματιάδη. Σε έναν διάλογο ανάμεσα στην ορχήστρα και στην ηρωίδα, μέσω του οποίου ανιχνεύονται σπαράγματα μνήμης, με την Κερασία Σαμαρά να αποδίδει τα τραγούδια της σε μια απροσδόκητη συνάντηση με την τζαζ και το Takis Barberis Group, ξετυλίγουν μια πορεία που ξεκινά το 1890 στην Κω, περνά από τη Σμύρνη το 1912, από εκεί στην Αλεξάνδρεια και στην Αθήνα για να μεγαλουργήσει στην Αμερική διαδίδοντας τα ακούσματα της ελληνικής καταγωγής της που αγκαλιάζουν έναν ολόκληρο χαμένο μουσικό κόσμο.
Μεσουρανεί στο καφωδείο της, στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης, στο ύφος των καφέ αμάν, το ξακουστό «Marika’s», ενώ δισκογραφεί στις μεγαλύτερες δισκογραφικές εταιρείες της εποχής: σώζονται περισσότερες από 230 ηχογραφήσεις της. Την αγαπημένη τραγουδίστρια των Ελλήνων της Αμερικής συνόδευε ο άντρας της παίζοντας τσίμπαλο, ένα όργανο που θυμίζει σαντούρι ή κανονάκι. Με το Κραχ του ’29 αποσύρεται σταδιακά για να πεθάνει μόλις στα 53 της το 1943.
«Παρότι έζησε πριν από 100 χρόνια, τα περιστατικά από τη ζωή της είναι τόσο σημερινά, με τις συνθήκες στις οποίες ζούμε τα τελευταία χρόνια. Και κατά κάποιο τρόπο αυτό που κατορθώσανε δίνει μεγάλη ελπίδα και αρθρώνει πολιτικό λόγο σαν μια ιστορία για τη μετανάστευση. Αυτοί οι άνθρωποι έφυγαν χωρίς τίποτα και μεγαλούργησαν σε μια ξένη χώρα, κουβαλώντας τις δικές τους καταβολές, έκαναν καριέρα και διέδωσαν τη δική τους μουσική κουλτούρα στην Αμερική.
Ανοιξαν το δικό τους μαγαζί και όλοι οι μετανάστες πήγαιναν εκεί κι άκουγαν τη Μαρίκα. Είναι πολύ σπουδαίο πράγμα. Επίσης δεν τραγουδούσε μόνο ζωντανά αλλά έγραψε, ηχογράφησε πάνω από 200 τραγούδια και υπάρχουν ως καταγεγραμμένα ντοκουμέντα για την ελληνική παρουσία στην Αμερική στις αρχές του 20ου αιώνα. Τότε ανθούσε και η τζαζ, ενώ είχε τραγουδήσει και με τζαζ ορχήστρα – από εκεί πηγάζει και η ιδέα του ζωντανού διαλόγου με τη μουσική και μάλιστα την τζαζ», μας λέει η πρωταγωνίστρια και σκηνοθέτρια της παράστασης Κερασία Σαμαρά.
INFO: Μουσείο Τσιτσάνη, Βενιζέλου και Καρδίτσης 1, Τρίκαλα. Τηλ.: 2431077977. «Μαρίκα Παπαγκίκα – Το ηλεκτρικό κορίτσι». Κείμενο: Νίκος Σταματιάδης. Μουσική επεξεργασία: Τάκης Μπαρμπέρης. Σκηνοθεσία: Κερασία Σαμαρά. Ερμηνεύουν: Κερασία Σαμαρά – Takis Barberis Group [Μένιος Γούναρης (keyb)], Τάκης Μπαρμπέρης (guitar), Χρήστος Κεχρής (bass), Γιώργος Μπαρμπέρης (drums). Σάββατο 5 – Κυριακή 6 Μαρτίου. Στις 8.30 μ.μ. Είσοδος ελεύθερη.
