Διχασμένοι οι Ευρωπαίοι για το Ουκρανικό

Για το «πιο σοβαρό ζήτημα ασφαλείας στην Ευρώπη από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου» θα συζητήσουν οι Ευρωπαίοι υπουργοί Εξωτερικών τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες. Κι αυτό δεν είναι άλλο από την υπερσυγκέντρωση στρατευμάτων στα σύνορα της Ουκρανίας, εξέλιξη σε ευρωπαϊκό έδαφος, που ωστόσο βρίσκεται στα χέρια ΗΠΑ και Ρωσίας.

Οι Ευρωπαίοι έχουν μείνει εκτός διαπραγματεύσεων, συντάσσονται όμως εν πολλοίς με τις ΗΠΑ μέσω ΝΑΤΟ, προειδοποιώντας ότι θα υπάρξουν συνέπειες σε περίπτωση που η Μόσχα προβεί σε μονομερείς ενέργειες σε βάρος της Ουκρανίας. Στο Συμβούλιο τη Δευτέρα θα συμμετάσχει μέσω τηλεδιάσκεψης και ο Αμερικανός υπουργός Αντονι Μπλίνκεν, ο οποίος θα ενημερώσει τους ομολόγους του για τη συνάντησή του με τον Ρώσο Σεργκέι Λαβρόφ.

Την Πέμπτη, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μίλησε για «μαζικές κυρώσεις» σε περίπτωση που η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία. Ωστόσο χθες, Ευρωπαίος αξιωματούχος εξήγησε καλύτερα ότι «η αντίδραση της Ευρώπης θα είναι ανάλογη της πρόκλησης από τη Ρωσία, αν αυτή έρθει».

Οι Ευρωπαίοι ανησυχούν, αλλά στην πραγματικότητα δεν συμφωνούν σε ενιαία στάση απέναντι στη Μόσχα. «Δεν ξέρουμε τι ακριβώς θέλει η Ρωσία», παραδέχτηκε ο αξιωματούχος, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι κανείς άλλος δεν γνωρίζει τις ρωσικές προθέσεις εκτός από τον ίδιο τον Πούτιν.

Για ακόμη μια φορά, οι Ευρωπαίοι έχουν διχαστεί: από τη μία οι χώρες της Βαλτικής και οι γείτονές τους -που βρίσκονται κοντά στη Ρωσία- θέλουν άμεσες και σκληρές κυρώσεις. Από την άλλη, χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, αλλά και η Ελλάδα επιθυμούν διάλογο με τη Μόσχα. Η δε Ουγγαρία είναι σιωπηρά κατά οποιασδήποτε κίνησης εναντίον της.

Κι αν επισήμως η Ε.Ε. «δεν γνωρίζει πού το πάει η Μόσχα», διπλωμάτες που μίλησαν στην «Εφ.Συν.» ανέφεραν ότι η Ρωσία έχει ήδη καταφέρει αυτό που επιδίωκε: ξαναμπήκε στο παγκόσμιο παζάρι ως μεγάλη δύναμη διεκδικώντας -και μάλιστα γραπτώς- ζώνες επιρροής, επανέφερε το αμερικανικό ενδιαφέρον στην περιοχή και προκάλεσε αστάθεια στη Δύση.

Η Ευρώπη δεν αναμένεται να προσφέρει στρατιωτική δύναμη στην Ουκρανία, παρά μόνο πολιτική και οικονομική στήριξη (που ήδη παρέχει απλόχερα). Η πιο πρακτική βοήθεια έρχεται σε επίπεδο συνδρομής σε περίπτωση που υπάρξει π.χ. μια νέα κυβερνοεπίθεση. Συζητείται το ενδεχόμενο στρατιωτικής εκπαίδευσης, αλλά αυτό απαιτεί ομοφωνία.

Αυτό που στην πραγματικότητα φοβούνται στις Βρυξέλλες είναι το πώς θα αντιδράσει η Μόσχα σε ενδεχόμενο κυρώσεων και όλοι ξέρουν ότι θα προσπαθήσει να «χτυπήσει» την Ε.Ε. εκεί που την πονάει: στο ενεργειακό. Στην ήδη επιβαρυμένη αγορά ενέργειας, οι Ευρωπαίοι δεν επιθυμούν να τραβήξουν το σκοινί.

«Θέλουμε να εξαντλήσουμε τα περιθώρια διαλόγου, αλλά την ίδια στιγμή δεν μπορούμε να δεχτούμε ούτε νέα επίθεση, ούτε αποφάσεις που θα ανατρέψουν την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας», μας είπε διπλωμάτης της Ε.Ε. Και επισήμανε ότι και προοπτικά δεν είναι προς το συμφέρον της Ευρώπης να μη μιλάει με τη Ρωσία, διότι τότε θα συσφιχθούν περισσότερο οι σχέσεις με την Κίνα σε έναν αντιδυτικό άξονα που ήδη υπάρχει.