Το πείραμα Γουαϊδό απέτυχε, αναζητείται νέα αντιπολίτευση

Οι περιφερειακές και δημοτικές εκλογές που έγιναν στα τέλη Νοεμβρίου στη Βενεζουέλα είχαν σημαντικές πολιτικές επιπτώσεις επιταχύνοντας τη διεθνή και εσωτερική απαξίωση της «κυβέρνησης» του αυτοανακηρυχθέντος «μεταβατικού προέδρου» Χουάν Γουαϊδό.

Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών υπερψήφισε την επικύρωση των διαπιστευτηρίων των διπλωματών της κυβέρνησης του Νικολάς Μαδούρο (με 177 ψήφους υπέρ και 16 κατά – από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τους συνήθεις άνευ όρων συμμάχων τους), αναγνωρίζοντάς την έτσι ως νόμιμη εκπρόσωπο της χώρας

Ούτως ή άλλως η διεθνής στήριξη της «μεταβατικής κυβέρνησης» είχε εξανεμιστεί έπειτα από σχεδόν τρία χρόνια προσπαθειών να διώξει τον Νικολάς Μαδούρο από τον προεδρικό θώκο. Τον Ιανουάριο του 2019, ο Χουάν Γουαϊδό, ένας άγνωστος στο κοινό ηγέτης της αντιπολίτευσης, εκλέχτηκε πρόεδρος της ελεγχόμενης από την αντιπολίτευση Βουλής. Mη αναγνωρίζοντας την επανεκλογή του Νικολάς Μαδούρο στις προεδρικές του 2018, ο Γουαϊδό ερμήνευσε κατά βούληση συνταγματική διάταξη και αυτοανακηρύχθηκε «μεταβατικός πρόεδρος» της χώρας. Τον αναγνώρισαν άμεσα οι ΗΠΑ, η Ε.Ε. και συνολικά κάπου 60 χώρες του κόσμου, ανάμεσά τους και η κυβέρνηση Μητσοτάκη σε μια από τις πρώτες διπλωματικές της πρωτοβουλίες μετά την εκλογή της το 2019.

Με την πάροδο του χρόνου η έλλειψη σχεδίου, οι προσωπικές φιλοδοξίες και τα αποτυχημένα εγχειρήματα βίαιης ανατροπής της κυβέρνησης του στέρησαν ερείσματα. Ενώ ήδη από τον Ιανουάριο φέτος, με τη σύσταση της νέας Βουλής που προέκυψε από τις βουλευτικές εκλογές τον Δεκέμβριο του 2020 και την εκλογή νέου προεδρείου του σώματος, η Ε.Ε. έπαψε να τον αναγνωρίζει ως «μεταβατικό πρόεδρο» της Βενεζουέλας, αποκαλώντας τον απλά «εξέχον μέλος της αντιπολίτευσης».

Υπό κατάρρευση

Μετά από αυτή την ήττα, ο Χουάν Γουαϊδό δέχθηκε ακόμη ένα, πολύ πιο βαρύ πλήγμα εκ των έσω. Ο Χούλιο Μπόρχες, δημοφιλής «ιστορικός ηγέτης» της αντιπολίτευσης και υπουργός Εξωτερικών στη «μεταβατική» κυβέρνηση, ανακοίνωσε την αποχώρησή του από αυτήν, με δριμύτατες κατηγορίες εναντίον της και κατά του ίδιου του Γουαϊδό. Υποστηρίζοντας ότι αυτή η στρατηγική της παράλληλης κυβέρνησης δεν είναι λύση, αλλά μέρος του προβλήματος, αφού «δεν υπάρχει δρόμος, δεν υπάρχει ενότητα, δεν υπάρχει στρατηγική», ξεκαθάρισε πως «αυτή η κυβέρνηση πρέπει να εξαφανιστεί».

Ο Μπόρχες, ο άνθρωπος που κίνησε τα νήματα για την πολιτική αναρρίχηση του Γουαϊδό, τον επέκρινε σφοδρά για τις άστοχες πρωτοβουλίες του σημειώνοντας πως με δική του ευθύνη «χάσαμε τη διεθνή στήριξη… γιατί είχαμε αντιφάσεις και λάθη». Οπως η αποτυχημένη απόπειρα στρατιωτικής κατάληψης του αεροδρομίου «Λα Καρλότα» τον Απρίλιο του 2019 ή η ατυχής απόπειρα απόβασης μισθοφόρων (ανάμεσά τους και Αμερικανών) με την Επιχείρηση Gedeón το 2020. «Καραγκιοζιλίκια… που θέτουν εν αμφιβόλω την ικανότητα του Γουαϊδό να αναλάβει τα ηνία της χώρας ως ηγέτης μιας πολιτικής μεταπολίτευσης».

Οι κατηγορίες που εξαπολύει ο Μπόρχες είναι καταπέλτης. «Η μεταβατική κυβέρνηση έχει γίνει ένας γραφειοκρατικός μηχανισμός και δεν εκπληρώνει πλέον τον στόχο της. Ηταν ένα όργανο για να βγούμε από τη δικτατορία, αλλά έχει μετατραπεί σε ένα είδος αυτοσκοπού που κυβερνάται από μια κάστα», δήλωσε εκφράζοντας τη δυσφορία του για τους κάπου 1.600 «αξιωματούχους» αυτής της παράλληλης δομής.

Λεηλασία κρατικής περιουσίας

Ο Μπόρχες, που το 2018 ζήτησε από την Τράπεζα της Αγγλίας να παρακρατήσει τον χρυσό της Βενεζουέλας ώστε να μη φτάσει στα χέρια της κυβέρνησης Μαδούρο, τώρα μιλά για διαφθορά και κακοδιαχείριση των περιουσιακών στοιχείων της χώρας στο εξωτερικό από την κλίκα του Γουαϊδό. Οπως έγινε με το σκάνδαλο της Monómero, μιας βενεζουελάνικης επιχείρησης λιπασμάτων με έδρα την Κολομβία, που αποδόθηκε στον Γουαϊδό αφού αυτοανακηρύχθηκε «πρόεδρος» και τώρα φέρεται να βρίσκεται υπό χρεοκοπία. Σύμφωνα με τον Μπόρχες, όλα τα χρήματα τα διαχειρίζεται ο στενός κύκλος του Γουαϊδό, ενώ: «Η διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων είναι σκάνδαλο. Δεν υπάρχει απόδοση λογαριασμών, δεν λογοδοτούν, η περιουσία χρησιμοποιείται για προσωπικούς σκοπούς».

Επιβεβαιώνοντας –άθελά του– τον υπουργό Εξωτερικών της Βενεζουέλας Φέλιξ Πλασένσια, που, μιλώντας για την πρόσφατη επικύρωση των διαπιστευτηρίων των διπλωματών της από τον ΟΗΕ, τόνισε πως αυτή η απόφαση είναι «ένα ντους πραγματικότητας για όσους επιμένουν να τροφοδοτούν μια ετοιμοθάνατη πολιτική φαντασίωση, με πρόθεση να συνεχίσουν να επωφελούνται από τα περιουσιακά στοιχεία του κράτους».

Βήματα για κάτι νέο

Η αποχώρηση του Μπόρχες έρχεται ενώ στο εσωτερικό και άλλα μέλη της αντιπολίτευσης αμφισβητούν τον Γουαϊδό και για τις πολιτικές του αλλά και για τη μη στήριξη των περιφερειακών εκλογών, όπου μετά από χρόνια συμμετείχε η μεγαλύτερη μερίδα της αντιπολίτευσης. «Χάσαμε μια χρυσή ευκαιρία για να παρουσιάσουμε μια ισχυρή εσωτερική δύναμη… να αναδείξουμε ξανά στην εθνική επικράτεια, κι όχι στο Μαϊάμι ή στη Μαδρίτη, μια απτή εναλλακτική στον τσαβισμό», δήλωσε ο Μπόρχες σχετικά.

Επιμένοντας πως η έκθεση των παρατηρητών της Ε.Ε. στις περιφερειακές εκλογές του Νοεμβρίου, που αναγνωρίζει τη βελτίωση των συνθηκών σε σχέση με άλλες αναμετρήσεις, είναι πολύ σημαντική για την αναδιοργάνωση των αντιπάλων του καθεστώτος Μαδούρο. Χαράσσοντας μια νέα στρατηγική –που ίσως σηματοδοτήσει και την πολιτική ταφόπλακα του Γουαϊδό- τόνισε: «Η μόνη λύση είναι η ανοικοδόμηση μιας στιβαρής, σοβαρής και αξιόπιστης αντιπολίτευσης, που να κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Αν δεν έχουμε το μεγαλείο να κάνουμε βήματα για μια ριζοσπαστική αλλαγή της αντιπολίτευσης, χάνουμε τον χρόνο μας».

Μια ενωτική στρατηγική που θα δοκιμαστεί στις 9 Ιανουαρίου, όταν θα γίνουν οι επαναληπτικές εκλογές για την ανάδειξη κυβερνήτη στην Πολιτεία Μπαρίνας, πατρίδα του Ούγκο Τσάβες, όπου το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε τη διαδικασία που, σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα, έδινε τη νίκη στον αντιπολιτευόμενο Φρέντι Σουπερλάνο, έναντι του Αρχένις Τσάβες, αδελφού του εκλιπόντος πρώην προέδρου.