Το μέλλον της κτηνοτροφίας χωρίς σφαγεία!

O μέσος κτηνοτρόφος σήμερα παιδεύεται με εκατοντάδες ή και χιλιάδες ζώα, για να τα κρατήσει όσο πιο υγιή γίνεται, σε όσο πιο μικρούς χώρους, με όσο το δυνατόν λιγότερο κόστος, έως ότου τα στείλει στο σφαγείο. Στο μέλλον όμως, μπορεί να του αρκούν μια-δυο ντουζίνες ζώα το πολύ. Κάθε τόσο, με μια απλή βιοψία, θα αφαιρεί από ένα από αυτά… μισό γραμμάριο μυϊκού ιστού. Στο εργαστήριο, αυτό το κομματάκι κρέας θα καλλιεργείται και θα γίνεται ιστός και λίπος. Μία και μόνη βιοψία έχει θεωρητικά τη δυνατότητα να παραγάγει… δύο εκατομμύρια τόνους βοδινό κρέας, όσο είναι σήμερα η ετήσια κατανάλωση του Μεξικού! Προς το παρόν, φτάνει μόνο για έξι τόνους, που αρκεί για 80 χιλιάδες χάμπουργκερ.

Η καλλιέργεια κρέατος είναι πολλά υποσχόμενη, περιβαλλοντικά, υγειονομικά και ηθικά. Η κτηνοτροφία σήμερα είναι μείζων παράγοντας της κλιματικής κρίσης και της μείωσης της βιοποικιλότητας. Τα 70 δισ. ζώα στεριάς που τρώμε κάθε χρόνο χρειάζονται, για βοσκοτόπια ή καλλιέργεια ζωοτροφών, πάνω από το 80% του καλλιεργήσιμου εδάφους της Γης, για να μας δώσουν λιγότερο από το… 20% των θερμίδων που χρειαζόμαστε. Η μεγάλη πλειονότητα των αντιβιοτικών καταναλώνεται από τα ζώα στη βιομηχανική κτηνοτροφία, που είναι ένα πρώτης τάξεως εκκολαπτήριο νέων ιών, ενδεχομένως πιο μεταδοτικών και θανατηφόρων από τον SARS-Cov-2. Με καλλιεργημένο κρέας, θα χρειαζόμασταν μόλις το 0,01% των «παραγωγικών» ζώων που εκτρέφουμε σήμερα και κανένα σφαγείο. Δεν είναι τυχαίο που μεγάλοι επενδυτές -μεταξύ τους οι «πρωταθλητές» της παγκόσμιας βιομηχανίας κρέατος- έχουν ήδη επενδύσει στο καλλιεργημένο κρέας 1 δισ. δολάρια και συνεχίζουν να το κάνουν με ενθουσιασμό.

Φυσικά, εκκρεμούν ακόμα τεχνικά και ηθικά ζητήματα. Η καλλιέργεια του κρέατος γίνεται σε παράγωγο αίματος ζώων, που πάντως φαίνεται πως σύντομα θα αντικατασταθεί από φυτικό υποκατάστατο. Η βιομηχανική παραγωγή χρειάζεται αντιδραστήρια πρωτοφανούς έκτασης και μεγέθους. Αλλά η έρευνα προχωράει γρήγορα και αξιοποιεί πολλές τεχνολογίες αιχμής (όπως είναι η τρισδιάστατη εκτύπωση). Η καλλιέργεια του -πανάκριβου σήμερα- τόνου μπορεί να γίνει οικονομικά συμφέρουσα μέσα σε λίγους μήνες. Η εταιρεία Mosa, από τους πρωτοπόρους του κλάδου, απέκτησε ήδη βιοαντιδραστήρια που της επιτρέπουν να παράγει αρκετούς τόνους κρέας σε μερικές εβδομάδες. Εως το τέλος της δεκαετίας, το 0,5% του κρέατος στην αγορά μπορεί να είναι καλλιεργημένο. Δεν μοιάζει πολύ, αλλά εάν το τζίνι βγει από το μπουκάλι, δύσκολα γυρίζει πίσω.

Η καλλιέργεια κρέατος μπορεί να είναι η δεύτερη μεγάλη ιστορική τομή στο πώς οι άνθρωποι βρίσκουμε το κρέας μας. Για πάνω από 150.000 χρόνια, για να φάμε κρέας ήμασταν υποχρεωμένοι να κυνηγάμε – πράγμα τρομερά εξαντλητικό και επικίνδυνο. Εδώ και 15.000 χρόνια, κατορθώσαμε να αιχμαλωτίσουμε ορισμένα είδη και να τρώμε αυτά. Τώρα που αυτό το μοντέλο παύει να είναι βιώσιμο, περιβαλλοντικά, υγειονομικά και ηθικά, η γενετική υπόσχεται να τα καταφέρει και να έχουμε και το μπιφτέκι ολόκληρο και την αγελάδα ευτυχισμένη.

* εκπαιδευτικός, στέλεχος του «Κόμματος για τα Ζώα». Το βιβλίο του «Πολιτική Φιλοζωία» (2020) κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις «Μεταίχμιο»