Εξάρτηση από το φαγητό

Η Σάντρα ήταν αρχιτέκτονας. Λογική, με τετράγωνο μυαλό, ο άνθρωπος που θα καλούσαν για να δώσει τη λύση στο πρόβλημα που προέκυπτε. Μίλαγε χαμηλόφωνα και δεν επιδεικνυόταν ποτέ για καμία πράξη επιτυχίας που είχε. Και είχε πολλές.

Δουλευταρού κι αποτελεσματική όπως ήταν, όλο και της ανέθεταν παραπάνω δουλειά, όλο και της ζητούσαν συμβουλές, όλο και έδινε τη βοήθειά της από δω κι από κει. Στο αρχιτεκτονικό γραφείο που δούλευε κατείχε διευθυντική θέση και δεν έφευγε αν δεν τελείωνε τη δουλειά που είχε προγραμματίσει να τελειώσει. Τελειομανή τη φώναζαν.

«Εχω ακριβώς είκοσι δύο κιλά επιπλέον και παρ’ όλο που χάνω βάρος, ξαναπαίρνω τα κιλά μετά από ένα διάστημα» μου είπε όταν συναντηθήκαμε.

«Δεν μπορώ να καταλάβω πώς ξαναπαχαίνω. Τη διατροφή την ακολουθώ κατά γράμμα όταν είμαι σε πρόγραμμα αδυνατίσματος, δεν υπάρχει περίπτωση να χαλάσω ή να μην κάνω ακριβώς τα γεύματά μου. Απέχω από τα πάντα όταν κάνω διατροφή, δεν βγαίνω για διασκέδαση, βλέπω ελάχιστα τους φίλους μου, κοιμάμαι νωρίς, έτσι αποφεύγω τους ‘‘πειρασμούς’’ και δεν παρεκκλίνω».

Aύξηση ασθενειών

Οπως αναφέρει ο Robert F. Bornstein: «Ενα αξιοσημείωτο στοιχείο της θεωρίας των ψυχοσεξουαλικών σταδίων ανάπτυξης του Φρόιντ (1905/1955) ήταν ότι τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ατόμου που ήταν καθηλωμένο στο στοματικό στάδιο υποτίθεται ότι επηρέαζαν έμμεσα το επίπεδο υγείας μέσω συνηθειών και συμπεριφορών που αυξάνουν τον κίνδυνο ασθένειας (π.χ. υπερβολική κατανάλωση φαγητού, κατάχρηση αλκοόλ, βλ. Bornstein, 1966).

To ίδιο ίσχυε και για τα υπόλοιπα ψυχοσεξουαλικά στάδια (π.χ. πρωκτικό, οιδιπόδειο), αλλά γενικώς η συσχέτιση των συμπεριφορών που συνδέονται με τα στάδια αυτά, με την υγεία και την ασθένεια είναι λιγότερο εμφανής απ’ ό,τι αυτών που σχετίζονται με το στοματικό στάδιο (βλ. Fisher & Greenberg, 1977)».

Η Σάντρα ήταν αφοσιωμένη στην οικογένειά της, αγαπούσε να φροντίζει τα παιδιά της και τον άντρα της, ακολουθούσε συγκεκριμένο πρόγραμμα κάθε μέρα, τακτοποίηση σπιτιού, ψώνια για το μεσημεριανό φαγητό, δραστηριότητες των παιδιών και ό,τι άλλο χρειαζόταν μια οικογένεια στις συνήθειές της.

Τα προλάβαινε όλα, τα βόλευε όλα, σπίτι, γραφείο, προγραμματισμούς ημέρας, μήνα, ακόμα και δίαιτα προλάβαινε να εφαρμόσει κι αναρωτιόμουν: η Σάντρα από πού έπαιρνε φροντίδα;

Εξαρτήσεις

Κι ενώ φαινόταν ανεξάρτητη και δυναμική, εγώ γιατί είχα την αίσθηση πως ήταν εξαρτημένη από όλα και από όλους;

Της πρότεινα να παρακολουθήσουμε για λίγο αρχικά τον τρόπο που κάνει δίαιτα και πραγματικά συνεργάστηκε, παρ’ όλο που δεν είχε μάθει να παρατηρεί τις διατροφικές συμπεριφορές της.

Μια μέρα μού εκμυστηρεύτηκε το εξής: «Σαν ξαφνικά κάτι να μου καρφώνεται στο μυαλό… μια κρέπα, ένα συγκεκριμένο σάντουιτς, πατατάκια με γεύση ρίγανης… Κι όταν συμβαίνει αυτό δεν υπάρχει περίπτωση να μην υλοποιήσω τελικά αυτό που μπήκε στο μυαλό μου. Θα το φάω».

Κατά τον Bornstein: «Στην κλασική ψυχαναλυτική θεωρία η εξάρτηση έχει συνδεθεί κατά έναν απροσδιόριστο τρόπο με γεγονότα του στοματικού σταδίου της βρεφικής ανάπτυξης, το οποίο ανάγεται στους πρώτους 12-18 μήνες της ζωής (Φρόιντ, 1905/1955).

Η ματαίωση ή η υπερεπένδυση κατά τη διάρκεια του στοματικού σταδίου ανάπτυξης θεωρείται ότι μπορεί να οδηγήσει σε καθήλωση στο στοματικό στάδιο και σε ανικανότητα επίλυσης των αναπτυξιακών δυσκολιών που χαρακτηρίζουν την περίοδο αυτή (π.χ. εσωτερικές συγκρούσεις σχετικά με την τάση εξάρτησης και την αυτονομία).

Επομένως η κλασική ψυχαναλυτική θεωρία, σύμφωνα με τον Φρόιντ εκλαμβάνει ως δεδομένο το ότι ένα άτομο καθηλωμένο στο στοματικό στάδιο (ή εξαρτώμενο από τις στοματικές λειτουργίες) (α) θα παραμείνει εξαρτημένο από τους άλλους για τροφή, προστασία και υποστήριξη, (β) θα συνεχίσει να εμφανίζει συμπεριφορές κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής που θα παραπέμπουν στο βρεφικό στοματικό στάδιο ανάπτυξης (π.χ. εμμονή με ασχολίες που έχουν σχέση με το στόμα, εξάρτηση από το φαγητό ως μέσο αντιμετώπισης του υπερβολικού άγχους)».

Οταν ακούω τη Σάντρα να μου περιγράφει τις φορές που κατεβαίνει από το γραφείο της μόλις αισθάνεται «πνιγμένη» και κάνει μια βόλτα στο κοντινό σε αυτήν πάρκο ή όταν συναντιέται με τις φίλες της κάποια απογεύματα για καφέ -χωρίς να ξεκλέβει ώρα, όπως χαρακτηριστικά τονίζει-, αντιλαμβάνομαι πόσο επιθυμεί να βγει από το «πλέγμα» της και πόσο έχει διαφοροποιήσει κάποια πράγματα.

Βότανα & φυτά

Ο ελίχρυσος είναι ένας αρωματικός ημίθαμνος, ύψους 60 εκατοστών. Φύεται σε ακαλλιέργητους τόπους, συνήθως τον βλέπουμε κοντά σε βράχους, τόσο σε ηπειρωτικά όσο και σε παραθαλάσσια μέρη. Τα ανθάκια του είναι μικρά κίτρινα και ο βλαστός του λεπτός σαν χάρτινος. Ευωδιάζει όπως το μέλι και διατηρείται δίχως πότισμα πολύ καιρό και αφού κοπεί. Οταν ξεραθεί, το φυτό κρατάει το σχήμα του και οι κορυφές των λουλουδιών το κίτρινο χρώμα τους – γι’ αυτό και τα λένε και «αθάνατα» ή «αμάραντα».

Γνωστός από την αρχαιότητα για τις θεραπευτικές του ιδιότητες, αναφέρεται από τον Ιπποκράτη και τον Διοσκουρίδη ως φάρμακο για τη νευρική ατονία, τη φλεγμονή του στομάχου και του εντέρου, ενώ ο Θεόφραστος το ονομάζει «πόλιον» και πιστεύει ότι προστατεύει τα ρούχα από τον σκόρο. Είναι από τα πολυτιμότερα και ακριβότερα αιθέρια έλαια με περιεκτικότητα 40-50% σε εστέρες, 30% σε σεσκιτερπένια και πάνω από 10% δικετόνες. O ελίχρυσος θεωρείται η άρνικα της αρωματοθεραπείας. Η εισπνοή του αιθέριου ελαίου δίνει την ταυτόχρονη αίσθηση του καθαρισμού και της ζωντάνιας.

Είναι εξαιρετικό λάδι μασάζ για το ευαίσθητο, ερεθισμένο δέρμα και για άλγη και πόνους των μυών. Θαυμάσιο για εντριβές μετά από άθληση και έντονη σωματική καταπόνηση. Ανάπλαση στα τραύματα: ο ελίχρυσος προσφέρει ισχυρές ιδιότητες στην αναγέννηση και επανασύνδεση των τραυματισμένων ιστών. Ιδανικό για κατεστραμμένο επιβαρυμένο δέρμα. Προκαλεί άμεση ανάπλαση της επιδερμίδας. Ιδανικό σέρουμ για την περιοχή των ματιών. Αναπλάθει το πόδι της χήνας.

*Οι πληροφορίες είναι από την ιστοσελίδα «Η τροφή μας το φάρμακό μας».