Ο φόρος αίματος είναι βαρύς και το πλήγμα αξιοπιστίας τεράστιο -ειδικά για τον Λευκό Οίκο- από το μπαράζ των τρομοκρατικών επιθέσεων των τζιχαντιστών του «Ισλαμικού κράτους», που αιματοκύλησαν την περίμετρο του αεροδρομίου της Καμπούλ, την Πέμπτη, εν μέσω διάχυτης πια βεβαιότητας ότι δεν θα είναι καν οι τελευταίες…
Το μακελειό με τους πάνω από 100 νεκρούς -εκ των οποίων πολλά γυναικόπαιδα, 13 Αμερικανοί στρατιώτες και 28 Ταλιμπάν- έφερε στο προσκήνιο πολλά.
Πρωτίστως τα κενά ασφαλείας στην εσπευσμένη, κακοσχεδιασμένη επιχείρηση απομάκρυνσης πολιτών και ξένων στρατιωτών, υπό το τελεσίγραφο των Ταλιμπάν. Αλλά και το γεγονός ότι -αποχωρώντας οριστικά έως την Τρίτη- οι ΗΠΑ και οι ΝΑΤΟϊκοί τους σύμμαχοι αφήνουν πίσω τους, έπειτα από 20 χρόνια μάταιου πολέμου στο Αφγανιστάν, μια διαλυμένη χώρα ως νέο ορμητήριο της διεθνούς τρομοκρατίας.
«Δεν συγχωρούμε. Δεν θα ξεχάσουμε. Θα σας κυνηγήσουμε και θα το πληρώσετε», διακήρυξε λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Πέμπτης ο Αμερικανός πρόεδρος, Τζο Μπάιντεν, προς τους τρομοκράτες.
Εμφανώς φορτισμένος συγκινησιακά από τις μεγάλες απώλειες, και δη στις τάξεις των στρατευμάτων της χώρας του, απευθύνθηκε στο θυμικό των συμπατριωτών του, θυμίζοντας ότι κι αυτός έχασε τον γιο του, Μπο, βετεράνο του πολέμου στο Ιράκ -αν και όχι στα πεδία των μαχών, αλλά μετέπειτα, από καρκίνο. Μάσησε όμως τα λόγια του όταν ρωτήθηκε εάν αισθάνεται υπεύθυνος για τις βαρύτερες απώλειες στις τάξεις του αμερικανικού στρατού εδώ και μία δεκαετία.
«Είναι μια μεγάλη κρίση υπό την προεδρία του», παρατηρεί στο πρακτορείο AFP ο Ιαν Μπρέμερ, πρόεδρος της Eurasia Group. «Πρόκειται για αποτυχία των υπηρεσιών πληροφοριών, σχεδιασμού και συντονισμού με τους συμμάχους».
Κάτι που κατέστη χθες ακόμη πιο εμφανές, καθώς η μία μετά την άλλη ευρωπαϊκές χώρες -συμπεριλαμβανομένων της Γερμανίας, της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας- ανακοίνωναν την άρον άρον ολοκλήρωση των δικών τους επιχειρήσεων απομάκρυνσης υπηκόων, Αφγανών συνεργατών και στρατευμάτων τους από την Καμπούλ, με άγνωστο πόσους αφήνουν πίσω.
Χαρακτηριστικό δείγμα της άτακτης αποχώρησης είναι η αποκάλυψη των βρετανικών Times ότι οι Βρετανοί, πάνω στη βιασύνη τους, ξέχασαν στην πρεσβεία τους έγγραφα με τα στοιχεία Αφγανών συνεργατών τους. Χθες, πάντως, το Λονδίνο διαβεβαίωσε ότι απομακρύνθηκαν με ασφάλεια όλοι, μαζί με τα μέλη των οικογενειών τους.
Παρά εν τω μεταξύ τη συνεχή τρομοκρατική απειλή στο αεροδρόμιο της Καμπούλ και πέριξ αυτού, αλλά και την ολοκλήρωση πολλών εθνικών επιχειρήσεων, χιλιάδες Αφγανοί συνέχιζαν να κατακλύζουν την περίμετρο σε αναζήτηση σωτηρίας, ωθούμενοι από την απόγνωση και ελπίζοντας στο θαύμα.
Κατά τα λοιπά, οι Ταλιμπάν έχουν δεσμευτεί ότι θα επιτρέψουν την αποχώρηση, με εμπορικές πτήσεις, ξένων υπηκόων και όσων Αφγανών έχουν τα απαραίτητα έγγραφα, και μετά την αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων, στις 31 Αυγούστου.
Ο νέος ρόλος της Τουρκίας
Το πώς θα το πετύχουν αυτό, υπό την απειλή των ντόπιων τζιχαντιστών του «Ισλαμικού κράτους», σκιαγράφησε χθες ο Ταγίπ Ερντογάν, προς επίρρωση του οργιώδους διπλωματικού παρασκηνίου που διαδραματίζεται εδώ και μήνες μεταξύ Ουάσινγκτον-Αγκυρας, εσχάτως και με τη συμμετοχή του Βερολίνου.
Οπως αποκάλυψε ο Τούρκος πρόεδρος, αξιωματούχοι της χώρας του είχαν ήδη τις πρώτες συνομιλίες με την ηγεσία των Ταλιμπάν, στην Καμπούλ, στην τουρκική πρεσβεία, που έχει τώρα μεταφερθεί στη στρατιωτική πτέρυγα του διεθνούς αεροδρομίου.
Οι νέοι ηγέτες του Αφγανιστάν, ανέφερε, θέλουν η Αγκυρα να αναλάβει την επιμελητεία των εγκαταστάσεων του «Χαμίντ Καρζάι», λειτουργώντας έτσι λίγο-πολύ ως ενδιάμεσος μεταξύ της Δύσης (και του ΝΑΤΟ) και των Ταλιμπάν.
Τελικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη ληφθεί, τόνισε ο Ερντογάν. «Αν είναι απαραίτητο, θα έχουμε και πάλι την ευκαιρία για τέτοιες συνομιλίες», πρόσθεσε με διάθεση παζαριού και δόση μυστηρίου. «Δεν μπορείς να ξέρεις ποιες είναι οι προσδοκίες τους ή ποιες είναι οι δικές μας, χωρίς να συζητήσεις. Τι είναι η διπλωματία, φίλε μου; Αυτό είναι η διπλωματία»…
Στο μεσοδιάστημα, οι μοναδικές πρεσβείες στην Καμπούλ που παραμένουν ανοιχτές είναι αυτές της Τουρκίας, της Κίνας και της Ρωσίας (οι δύο τελευταίες, μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ), που προφανώς τηρούν στάση αναμονής για την επόμενη ημέρα.
«Το Πεκίνο είναι βέβαιο ότι θα προσφέρει ένα διπλωματικό και οικονομικό “τείχος προστασίας” για τους Ταλιμπάν, ενάντια στις επερχόμενες πιέσεις των ΗΠΑ και της Ευρώπης», υπό την απειλή δυτικών κυρώσεων, γράφει στους «Asia Times» ο Ινδός βετεράνος διπλωμάτης, πρώην πρέσβης στην Τουρκία, Μ.Κ. Μπαντρακουμάρ.
Με περίσσια δε ειρωνεία, η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, Μαρία Ζαχάροβα, άφησε αιχμές για τις μεθοδεύσεις των ΗΠΑ και τις απειλές Μπάιντεν για στοχευμένα αντίποινα. «Ξέρουν, λοιπόν, πού βρίσκονται ακριβώς η ηγεσία του “Ι.Κ.” και οι εγκαταστάσεις τους;», σχολίασε στον λογαριασμό της στο Telegram, την ώρα που ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου καταδίκαζε απερίφραστα το προχθεσινό μακελειό και εξέφραζε τη βαθιά ανησυχία της Μόσχας για την κατάσταση που διαμορφώνεται νότια των ρωσικών συνόρων.
Ανθρωπιστική κρίση
Μακριά από το γεωπολιτικό παρασκήνιο, περίπου 3,5 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένοι Αφγανοί συνεχίζουν να δίνουν μάχη επιβίωσης. Συνολικά, περίπου 14 εκατομμύρια -πάνω από το ένα τρίτο του πληθυσμού, ανάμεσά τους 2 εκατομμύρια παιδιά- βρίσκονται αντιμέτωποι με το φάσμα της πείνας. Τα αποθέματα της διεθνούς ανθρωπιστικής βοήθειας, εν τω μεταξύ, στερεύουν.
Εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι στοιβάζονται στα -κλειστά με φράχτη πια- σύνορα με το Πακιστάν, σε αναζήτηση διόδου διαφυγής από το άγνωστο που φέρουν μαζί τους οι ευαγγελιζόμενοι ως «αναγεννημένοι Ταλιμπάν 0.2». Σύμφωνα με χθεσινές εκτιμήσεις του ΟΗΕ, αναμένονται επιπλέον μισό εκατομμύριο Αφγανοί πρόσφυγες μέχρι το τέλος αυτού του έτους…
