Το να κλείνεις ειρήνη αποτελεί ένδειξη κυριαρχίας, όσο και το να κηρύττεις πόλεμο. Παρά ταύτα η ειρήνη είναι ζητούμενο και εκεί που φαινομενικά δεν υπάρχει πόλεμος.
Η εποχή των κλασικών πολέμων μεταξύ κρατών τείνει να γίνει παράδειγμα υπό εξαφάνιση σήμερα, χωρίς ωστόσο να έχει εξαφανιστεί ο πόλεμος. Βέβαια, το τι ακριβώς μπορεί να χαρακτηρίζεται πόλεμος και τι όχι, δεν είναι και τόσο ακαδημαϊκό ερώτημα. Οι πόλεμοι στο Ιράκ, στη Συρία, στη Λιβύη, στο Αφγανιστάν, οι οποίοι τελείωσαν, εδώ και δεκαετίες δεν έδωσαν πειστικές απαντήσεις για τις αιτίες των σημερινών συγκρούσεων και τα κίνητρα της βίας.
Η σύλληψη των «νέων πολέμων» περιγράφει καλύτερα το φαινόμενο. Πρόκειται για επάνοδο προνεωτερικής κατάστασης –πριν, δηλαδή, το κράτος γίνει αυτό που ήταν μέχρι τις μέρες μας: ο κάτοχος του μονοπωλίου του πολέμου. Σήμερα ο πόλεμος διεξάγεται συχνότερα από παρακρατικούς φορείς, εν μέρει μάλιστα ιδιωτικούς, από τοπικούς οπλαρχηγούς, πολιτοφυλακές, ομάδες ανταρτών, από εταιρείες μισθοφόρων, τρομοκρατικά δίκτυα κ.α., που δραστηριοποιούνται σε παγκόσμιο επίπεδο.
Γι’ αυτούς ο πόλεμος έχει καταστεί ένα κερδοφόρο πεδίο δράσης. Μιλάμε, δηλαδή, για «επιχειρηματίες» του πολέμου που έχουν αναπτύξει «οικονομίες της βίας» στον βαθμό που διεξάγουν τον πόλεμο με δικά τους έξοδα και εξασφαλίζουν τα αναγκαία έσοδα με ποικίλους τρόπους (εμπόριο όπλων, δουλεία, εμπόριο ναρκωτικών, εκμετάλλευση προσφύγων, εκμετάλλευση πόρων, αρπαγή της ανθρωπιστικής διεθνούς βοήθειας κ.λπ.). Η Δύση θα συνομιλήσει με τους διακηρυγμένους εχθρούς της; Οπως φαίνεται, ναι. Μένει να το δούμε. Η νέα παράμετρος, πάντως, είναι το «σπείρε χάος και έχεις τον έλεγχο». Κι εδώ βρισκόμαστε.
