Στις μνήμες μου, περίοπτη θέση έχει ο επικοντιστής Παπανικολάου. Αυτός που μαζί με κάποιους άλλους μας έκαναν σαν παιδιά να ταυτιζόμαστε με την προσπάθειά τους, να χαιρόμαστε με τη χαρά τους και να λυπόμαστε με τη λύπη τους. Αυτοί, άθελά τους, συνέβαλαν να δυναμώσει το παράξενο αισθητήριο που σε βοηθά να αντιλαμβάνεσαι την αδικία, είτε σε προσωπικό είτε σε συλλογικό επίπεδο.
Δεν θυμάμαι άλματα, βολές και κούρσες. Αυτό όμως που έχει μείνει ανεξίτηλο στη μνήμη είναι η γεύση από την αψιά αγριάδα της αδικίας. Αγανακτούσαμε. Αισθανόμαστε, όμως, μικροί και αδύναμοι μπρος στη θηριώδη δύναμη των μεγάλων και ισχυρών, που μπορούσαν ατιμώρητα να μας κάνουν μια χαψιά. Για να μπορέσουμε να διαχειριστούμε την αποτυχία, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι οι «Δαβίδ» αυτής της ζωής δεν είχαν τύχη.
Ετσι, ψάχναμε για τα πειστήρια που θα απεδείκνυαν ότι οι «Γολιάθ», με τη δύναμη του ισχυρού κράτους που εκπροσωπούσαν και την υποστήριξη των «κριτών», υπονόμευαν, εξαφάνιζαν ακόμα και ξυράφιζαν το «λάστιχο» της σφεντόνας, ώστε να μη διαταραχθεί η «τάξις των πραγμάτων». Η ερμηνεία της αποτυχίας καλλιέργησε σε εμάς τους μικρούς ένα πρωτόλειο πολιτικό αισθητήριο. Αναζητώντας απαντήσεις, συναπαντηθήκαμε με τον μακιαβελισμό, χωρίς όμως να ξέρουμε τον Μακιαβέλι, αντιληφθήκαμε τη «Realpolitik», αγνοώντας τον Βίσμαρκ, νιώσαμε το «Raison d’état» του Ρισελιέ, που τον είχαμε γνωρίσει ως τον μοχθηρό καρδινάλιο του Δουμά.
Η ενστικτώδης αντίδραση στην αδικία, μας έκανε να συμπαθήσουμε όλους του «Δαβίδ» της ιστορίας και οδηγηθήκαμε σε σκέψεις που πολλά χρόνια μετά τις ξαναβρήκαμε στα κείμενα των μεγάλων επαναστατών. Ολοι αυτοί, οι αθλητές της ρομαντικής εποχής, ήταν κάτι παραπάνω από είδωλα. Ηταν ιχνηλάτες που μας βοήθησαν να ανακαλύψουμε τα σημάδια της γνώσης.
Οι δεκαετίες που φορτώνονταν στους ώμους μας προκαλώντας δυσθυμία και καχυποψία ξέφτισαν τον ρόλο του αθλητή – δασκάλου. Οι αμοιβές, οι ανταμοιβές, τα «τείχη» των πρωθυπουργικών συγκροτημάτων που γκρεμίζονταν, προκειμένου οι πολιτικοί να καταχραστούν ένα κομμάτι της δόξας των αθλητών, τα ιλουστρασιόν «ρεπορτάζ» με τους αθλητές να «απολαμβάνουν» την επιτυχία, ήταν τα σημάδια της αλλαγής των καιρών. Πολλές φορές, η νίκη αξιοποιήθηκε ως «τεκμήριο» υπεροχής ανθρώπων και φυλών, ανασύροντας από τον βούρκο της ιστορίας τις πιο άθλιες θεωρίες διαχωρισμού.
Το «ευ αγωνίζεσθαι» έγινε μάρκετινγκ. Τα φύλλα της αγριελιάς στον κότινο της νίκης αντικαταστάθηκαν από τις βαριές επιταγές των τηλεοπτικών δικαιωμάτων. Η αθλητική ανιδιοτέλεια υποχώρησε μπρος στα κασέ και στις χορηγίες. Οι Ολυμπιακοί είχαν μεταβληθεί σε ντελικατέσεν σούπερ μάρκετ, που στα ψυγεία του θέση είχαν μόνο όσοι αντιπροσώπευαν το Μπελούνγκα του αθλητισμού. Η Αριστεία ταυτίστηκε με την επικράτηση. Πλειοδοτικός διαγωνισμός στον οποίο ο πλειοδότης τα παίρνει όλα. Ολα είχαν μπει στη θέση τους και κανείς δεν πίστευε ότι υπήρχε περίπτωση να υπάρξει κάτι που να ανατρέπει το σκηνικό.
Και εκεί που όλα φαίνονταν αμετακίνητα, τελεσίδικα και αμετάκλητα, μερικές φράσεις με έκαναν να θυμηθώ τους αθλητές της παιδικής μου ηλικίας:
«…Συγγνώμη αν κάποιοι νομίζουν ότι το βάζω στα πόδια, αλλά έχω κουραστεί πολύ και δεν αντέχω άλλο αυτήν την κατάσταση. Είναι πολύ λυπητερό να ντρέπεσαι να πας στον φυσιοθεραπευτή γιατί δεν σου παίρνει λεφτά, επειδή ξέρει την κατάστασή σου..».
Και, αφού θαύμασα το θάρρος, ήλθαν κάποιες άλλες φράσεις από άλλα πρόσωπα που με έκαναν να νιώσω την οικεία απέχθεια για την υποκρισία:
«…να αντιμετωπίσουμε από κοινού όλες τις δυσκολίες…», δήλωσε ο αρμόδιος (!), υπενθυμίζοντας ότι στην πολιτική ο θρίαμβος και το δράμα προσφέρουν εξίσου αξιοποιήσιμες ευκαιρίες.
Και εκεί που πίστεψα ότι θα υπάρξει χάπι εντ, ήλθε μια άλλη φράση, που με έκανε να εμπιστευτώ την αξία της αξιοπρέπειας:
«…δεν το βρίσκω ηθικό να συνεχίσω εγώ με χορηγούς για άλλη μια τριετία και να υπάρχουν οι υπόλοιποι που θα τραβάνε τον ίδιο Γολγοθά…».
Κύριε Θοδωρή Ιακωβίδη, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία που μας χαρίσατε να θυμηθούμε την καλή πλευρά του αθλητισμού. Θα ήθελα να σας συγχαρώ για το θάρρος, το κουράγιο και την επιμονή να μην αφήσετε την μπάρα να σας πάρει από κάτω. Ομως, μην τρέφετε αυταπάτες. Αυτοί που μετέτρεψαν τον αθλητισμό σε «Ανάπτυξη» για να κερδοσκοπούν, έχουν τον τρόπο, αφού πρώτα «αξιοποιήσουν» την ιστορία σας, να την καταχωνιάσουν. Ομως, με τα λόγια σας δείξατε ότι, σήμερα, το βάρος του αθλητισμού είναι ασήκωτο για όσους πιστεύουν στα ιδεώδη του και πανάλαφρο για εκείνους που τον αξιοποιούν ως αντικλείδι για τα μεγάλα σαλόνια…
*Δημοσιογράφος, συγγραφέας
