Είναι μια σειρά από χρονικές συμπτώσεις που κάνουν τον Ιούλιο να προσφέρεται για ενδοσκόπηση και αναστοχασμό για την αξία της δημοκρατίας ως πολίτευμα. Σε ένα νοητό ταξίδι στη σύγχρονη Ιστορία, μπορούμε να ξεκινήσουμε από κοσμοϊστορικά γεγονότα όπως η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ (4 Ιουλίου 1776) όσο και η κατάληψη της Βαστίλης στις 14 Ιουλίου 1789, που σηματοδότησε την έκρηξη της Γαλλικής Επανάστασης.
Μαζί με όλα αυτά, μπορούμε να αναφερθούμε και σε πολύ πιο πρόσφατα πολιτικά γεγονότα που αφορούν άμεσα τη χώρα μας. Ας σταθούμε στα «Ιουλιανά» του 1965 με την παράτυπη αποπομπή της νόμιμα εκλεγμένης κυβέρνησης του Γεωργίου Παπανδρέου, που οδήγησε σε κυβερνήσεις αποστατών και παρατεταμένη πολιτική αστάθεια. Και ήταν ακριβώς αυτές οι συνθήκες αστάθειας που εν τέλει επέτρεψαν στο μικρό τρίκυκλο που διαδραμάτισε κρίσιμο, ενεργό ρόλο στη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη (27 Μαΐου 1963) να μεγαλώσει και να θεριέψει ώστε να μετεξελιχθεί σε τανκς (όχι ένα, αλλά πολύ περισσότερα), τα οποία την 21η Απριλίου 1967 έφτασαν μέχρι το Σύνταγμα (και το κατέλυσαν) και μέχρι τη Βουλή (και την κατέλαβαν), θέτοντας τη δημοκρατία σε επταετή αναστολή στη χώρα μας.
Κάνοντας ένα μικρό χρονικό άλμα, φτάνουμε στη 15η Ιουλίου 1974, που σηματοδότησε την απαρχή της Κυπριακής Τραγωδίας, η οποία ξεκίνησε με την προσπάθεια του εντόπιου χουντικού καθεστώτος να κάνει «εξαγωγή της Επανάστασης» και να αυτο-αναπαραχθεί στην Κύπρο, με όσα δεινά προκάλεσε και όσες πληγές άνοιξε η κίνηση αυτή. Πληγές που, δυστυχώς, παραμένουν ανοικτές 47 χρόνια μετά.
Τέλος, έχουμε τα γεγονότα των αρχών του Ιουλίου 2015 με το δημοψήφισμα στη χώρα μας για το «Ναι» ή το «Οχι» στο τρίτο, εκ Βρυξελλών εκπορευόμενο, μνημόνιο. Την επικράτηση του «Οχι» σε ποσοστό 61,31% ακολούθησε η κατάρρευση κάθε αυταπάτης περί δημοκρατικής διακυβέρνησης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, καθώς λίγες μέρες αργότερα (13 Ιουλίου 2015) το ηχηρό μήνυμα ενός λαού καταπνίγηκε από τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών και από τα προστάγματα των μη δημοκρατικά εκλεγμένων διοικήσεων διαφόρων οικονομικών κέντρων.
Θα υποστήριζε κάποιος ότι όλα τα προαναφερθέντα έχουν πολλά να μας διδάξουν για την αξία του δημοκρατικού πολιτεύματος. Ωστόσο, η πρόσφατη, «εν τω μέσω της νυκτός» σπουδή να «γίνουν τα δέοντα» (γιατί παρασκηνιακές ενέργειες όπως αυτή συμβαίνουν μεσούσης της νύχτας;), ώστε τελικά να μη βραβευθεί ο διασώστης προσφύγων Ιάσων Αποστολόπουλος, έρχεται, μαζί με όλα τα προαναφερθέντα, να μας υπενθυμίσει με τον πλέον ηχηρό τρόπο τη διαρκή και αμείωτη ανάγκη για συνεχή και ενεργό επαγρύπνηση και υπεράσπιση αυτού του εκ φύσεως τόσο απροστάτευτου πολιτεύματος.
* (Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
